Lo nghĩ quá nhiều, liệu cơ thể có dễ ốm hơn?
Mải lo chuyện cuộc sống, bạn có quên "love" cơ thể mình?
Trên Thread City, một bài đăng đã thu hút hơn 100 nghìn lượt xem khi đặt ra câu hỏi: "Mọi người có nghĩ sức khỏe tinh thần thực sự có thể ảnh hưởng đến sức khỏe vật lý không? Kiểu như khi tâm lý không ổn thì cơ thể sẽ dễ bị cảm, ốm hơn bình thường."
Bên dưới bài đăng, nhiều người kể lại những lần cơ thể xuất hiện các triệu chứng khó chịu mỗi khi căng thẳng, lo âu hoặc có quá nhiều chuyện phải suy nghĩ.
Từ những trải nghiệm ấy, một câu hỏi đáng quan tâm được đặt ra: Căng thẳng và những cảm xúc chúng ta trải qua hằng ngày có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất như thế nào? Liệu chúng còn khiến cơ thể dễ mắc bệnh hơn?
Khi tâm trí bắt đầu quá tải, cơ thể lên tiếng phản kháng
Có những giai đoạn, bạn phải đối mặt với quá nhiều chuyện cùng lúc. Những áp lực từ công việc, học tập, gia đình, các mối quan hệ hay những biến cố bất ngờ trong cuộc sống cứ liên tiếp xảy đến, khiến tinh thần luôn trong trạng thái căng thẳng, khó có thời gian nghỉ ngơi.
Khi áp lực kéo dài và tâm trí dần quá tải, cơ thể cũng có thể bắt đầu xuất hiện những biểu hiện khó chịu như tim đập nhanh, đau đầu, căng cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc khó ngủ.
Để hiểu vì sao điều này xảy ra, chúng ta cần nhìn vào cách cơ thể phản ứng với căng thẳng. Khi não bộ nhận diện một tình huống gây áp lực hoặc nguy hiểm, hệ thần kinh giao cảm được kích hoạt, thúc đẩy giải phóng các hormone như adrenaline.
Quá trình này khiến nhịp tim, nhịp thở tăng lên và cơ bắp căng lại để chuẩn bị ứng phó, thường được gọi là phản ứng "chiến đấu hoặc bỏ chạy" (fight-or-flight).
Thông thường, cơ thể sẽ dần trở lại trạng thái thư giãn khi tình huống căng thẳng qua đi. Tuy nhiên, nếu áp lực liên tục xuất hiện hoặc kéo dài, các hệ thống điều hòa phản ứng căng thẳng có thể bị ảnh hưởng, khiến cơ thể khó phục hồi và những triệu chứng khó chịu dễ xuất hiện hoặc trở nên trầm trọng hơn.
Theo Trung tâm Sức khỏe Bổ sung và Tích hợp Quốc gia Mỹ (NCCIH), căng thẳng kéo dài có thể làm nặng thêm một số vấn đề sức khỏe như đau đầu, rối loạn giấc ngủ và các triệu chứng tiêu hóa.
Vì sao có người đau bụng, người khác lại tức ngực?
Cùng trải qua căng thẳng, nhưng không phải ai cũng có những biểu hiện giống nhau. Có người thường xuyên đau bụng, buồn nôn hoặc muốn đi vệ sinh mỗi khi lo lắng. Trong khi đó, một số người lại cảm thấy tim đập nhanh, tức ngực hoặc khó thở.
Chẳng hạn, cảm giác đau bụng trước giờ thi là một ví dụ quen thuộc về mối liên hệ giữa não bộ và đường tiêu hóa. Hai cơ quan này liên tục trao đổi tín hiệu thông qua hệ thần kinh và nhiều cơ chế sinh học khác. Khi căng thẳng, những tín hiệu này có thể ảnh hưởng đến nhu động ruột và cách cơ thể cảm nhận các kích thích từ đường tiêu hóa.
Những thay đổi trong tương tác giữa ruột và não có liên quan đến hội chứng ruột kích thích (IBS), một tình trạng có thể gây đau bụng, tiêu chảy hoặc táo bón.
Ở một số người khác, căng thẳng lại biểu hiện rõ hơn qua hệ tim mạch và hô hấp. Khi cơ thể phản ứng với áp lực, nhịp tim có thể tăng, hơi thở trở nên nhanh hơn và các cơ vùng ngực căng lên, khiến người trong cuộc cảm thấy hồi hộp, khó thở hoặc khó chịu ở ngực.
Lo nghĩ quá nhiều có khiến sức đề kháng yếu đi?
Có bao giờ bạn nhận thấy mình dễ bị cảm, ốm hơn vào những giai đoạn căng thẳng kéo dài? Thực tế, những áp lực về tinh thần cũng có thể ảnh hưởng đến hoạt động của hệ miễn dịch, vốn đóng vai trò bảo vệ cơ thể trước các tác nhân gây bệnh.
Khi căng thẳng diễn ra trong thời gian dài, sự thay đổi của các hormone liên quan đến phản ứng stress có thể ảnh hưởng đến cách hệ miễn dịch hoạt động, làm suy giảm một số chức năng bảo vệ cơ thể.
Một phân tích tổng hợp công bố năm 2004 dựa trên hơn 300 bài nghiên cứu đã ghi nhận rằng căng thẳng kéo dài có liên quan đến sự suy giảm một số chỉ số miễn dịch, bao gồm cả những hoạt động liên quan đến tế bào miễn dịch và kháng thể.
Mối liên hệ này cũng được ghi nhận trong một nghiên cứu đăng trên New England Journal of Medicine năm 1991. Khi theo dõi 394 người khỏe mạnh được cho tiếp xúc với virus đường hô hấp trong điều kiện kiểm soát, các nhà nghiên cứu nhận thấy tỷ lệ mắc cảm lạnh có triệu chứng tăng từ khoảng 27% lên 47% theo mức độ căng thẳng tâm lý.
Những kết quả này cho thấy áp lực tinh thần kéo dài có thể ảnh hưởng đến khả năng chống lại tác nhân gây bệnh của cơ thể.
Mời bạn đọc thêm bài viết:
Chăm sóc tinh thần cũng là cách quan tâm đến cơ thể
Giữa những bộn bề của cuộc sống, đôi khi chúng ta quá mải mê giải quyết những chuyện trước mắt mà quên mất bản thân cũng cần được nghỉ ngơi.
Đến khi cơ thể thường xuyên mệt mỏi, giấc ngủ bị xáo trộn hay những cơn đau đầu xuất hiện, chúng ta mới bắt đầu chú ý đến sức khỏe của mình.
- Duy trì giấc ngủ đều đặn: Cố gắng ngủ đủ giấc, đi ngủ và thức dậy vào những khung giờ cố định.
- Dành thời gian vận động: Đi bộ, tập yoga hoặc lựa chọn những hoạt động thể chất phù hợp với sở thích và sức khỏe của bản thân.
- Cho bản thân thời gian nghỉ ngơi: Sắp xếp những khoảng nghỉ trong ngày, giảm bớt các hoạt động gây áp lực khi có thể.
- Chia sẻ cảm xúc với người thân, bạn bè: Trò chuyện với người bạn tin tưởng thay vì giữ mọi lo lắng trong lòng.
- Tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết: Nếu căng thẳng, lo âu kéo dài và ảnh hưởng đến sinh hoạt, bạn có thể tìm đến chuyên gia sức khỏe tâm thần để được hỗ trợ.
Nếu cảm giác căng thẳng, lo âu kéo dài và ảnh hưởng đến cuộc sống, bạn cũng có thể tìm kiếm sự hỗ trợ từ chuyên gia sức khỏe tâm thần.
Bên cạnh đó, bạn cũng không nên mặc định mọi triệu chứng thể chất đều xuất phát từ căng thẳng. Những biểu hiện bất thường, kéo dài hoặc tái diễn vẫn cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.
Sau cùng, chăm sóc sức khỏe không nhất thiết phải đợi đến khi cơ thể đổ bệnh. Đôi khi, điều bạn cần làm là nhận ra mình đã chịu quá nhiều áp lực và cho bản thân cơ hội được nghỉ ngơi, phục hồi.
*Nội dung bài viết mang tính chất chiêm nghiệm và chia sẻ quan điểm, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu bạn gặp vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn phù hợp.
