Bí quyết rèn luyện sức khỏe của Tứ đại cầm đũa
Nhỏ con hơn đối thủ Tây Á, nhưng 4 nước phương Đông gồm Việt Nam, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản vẫn chiến thắng nhờ sức bền, kỷ luật và thể lực dẻo dai.
Dưới sức nóng chưa từng có của vòng bán kết U23 châu Á 2026, người hâm mộ chứng kiến một bức tranh đặc biệt khi cả bốn đội góp mặt đều đến từ khu vực Đông Nam Á và Đông Á.
Việt Nam, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản, nhóm quốc gia được nhắc đến với tên gọi vui là Tứ đại cầm đũa, đã lần lượt vượt qua những đối thủ được đánh giá cao hơn để cùng nhau tiến vào vòng bán kết.
Đây đều là những đội tuyển vốn không được đánh giá cao về thể hình, nhỏ con hơn so với nhiều đại diện Tây Á như Jordan hay Ả Rập Xê Út. Một kết quả khiến không ít người phải nhìn lại những định kiến quen thuộc về lợi thế thể hình trong bóng đá hiện đại.
Đằng sau những chiến thắng ấy không chỉ là chiến thuật hay khoảnh khắc tỏa sáng trên sân cỏ, mà còn phản ánh một nền tảng rèn luyện sức khỏe và tinh thần bền bỉ của các quốc gia Đông Á.
Việt Nam
Bí quyết rèn luyện sức khỏe của người Việt Nam được hình thành từ sự giao thoa hài hòa giữa y học cổ truyền, thói quen sinh hoạt hằng ngày và lối sống gần gũi với thiên nhiên, gắn chặt với điều kiện khí hậu cũng như nhịp sống đời thường.
Về thể chất, từ xa xưa ông bà ta đã nuôi dưỡng sức khỏe thông qua lao động và sinh hoạt cộng đồng. Từ lao động đến những trò chơi dân gian như kéo co hay đấu vật, tất cả đều đòi hỏi sự bền bỉ, dẻo dai và tinh thần gắn kết.
Song song đó, các bộ môn võ thuật, thể dục cổ truyền cùng những bài tập dưỡng sinh được truyền lại qua nhiều thế hệ, giúp cơ thể duy trì sự linh hoạt và dẻo dai theo thời gian.
Ở khía cạnh y học, người Việt sớm hình thành một kho tàng tri thức phong phú về chăm sóc sức khỏe, với trọng tâm là phòng bệnh và nâng cao thể trạng.
Việc sử dụng cây thuốc nam, châm cứu, xoa bóp hay các phương pháp dân gian không chỉ nhằm điều trị triệu chứng, mà còn hướng đến việc giúp cơ thể tự điều hòa và phục hồi.
Cao Sao Vàng là một trong những "thần dược chữa bách bệnh" được biết đến rộng rãi, không chỉ trong nước mà còn ở quốc tế.
Loại cao xoa truyền thống này được điều chế từ sự kết hợp của các tinh dầu tự nhiên như long não, sáp ong, bạc hà, tràm, hương nhu trắng và quế, thể hiện rõ triết lý chăm sóc sức khỏe dựa trên thảo dược của người Việt.
Chế độ ăn uống truyền thống cũng là một trụ cột quan trọng. Bữa ăn của người Việt thường có sự đa dạng và cân bằng, kết hợp hài hòa giữa rau củ, cá, thịt và gia vị tự nhiên.
Các phương pháp chế biến như luộc, hấp hay xào nhanh giúp hạn chế dầu mỡ và năng lượng dư thừa, đồng thời giữ lại vitamin và khoáng chất cần thiết, giúp cơ thể hấp thu dinh dưỡng hiệu quả mà không bị quá tải.
Việc sử dụng nhiều rau xanh cùng các gia vị tươi như gừng và tỏi còn góp phần bổ sung chất chống oxy hóa, hỗ trợ tiêu hóa và tim mạch.
Về tinh thần, cha ông ta luôn đề cao việc tu dưỡng đạo đức và rèn luyện ý chí. Đây là nền tảng giúp con người hình thành một tâm trí điềm tĩnh, có kỷ luật và biết tự soi xét bản thân.
Lối sống giản dị, điều độ, hòa hợp với thiên nhiên giúp duy trì sự cân bằng nội tâm, giảm căng thẳng và giữ gìn sức khỏe tinh thần bền vững.
Trung Quốc
Một nền tảng quan trọng trong cách chăm sóc sức khỏe của người Trung Quốc là y học cổ truyền Trung Quốc (TCM), dựa trên tư duy cân bằng âm dương và khí huyết.
Thảo dược cùng các bài thuốc cổ truyền được sử dụng với mục tiêu hỗ trợ cơ thể tự điều chỉnh và phục hồi dần theo thời gian, thay vì can thiệp mạnh vào từng triệu chứng riêng lẻ.
Song song đó, những phương pháp như châm cứu, xoa bóp, cứu ngải hay giác hơi xuất hiện phổ biến trong đời sống hằng ngày. Các liệu pháp này hướng đến việc cải thiện lưu thông trong cơ thể, giảm căng thẳng tích tụ và hỗ trợ quá trình hồi phục sau mệt mỏi thể chất lẫn tinh thần.
Về vận động, khí công và thái cực quyền là những hình thức rèn luyện quen thuộc, kết hợp chuyển động chậm rãi, kiểm soát hơi thở và sự tập trung nội tâm.
Những bài tập này giúp duy trì sự dẻo dai, linh hoạt và ổn định của cơ thể trong dài hạn.
Trong ăn uống, người Trung Quốc coi trọng quan niệm "thực liệu", xem thực phẩm như một phần của chăm sóc sức khỏe.
Các nguyên liệu như kỷ tử, nấm linh chi hay các loại trà thảo dược được sử dụng thường xuyên với mục đích nâng cao thể trạng và hỗ trợ phòng bệnh. Chế độ ăn cũng gắn liền với yếu tố mùa vụ, nhằm giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với sự thay đổi của thời tiết.
Nhật Bản
Từ thói quen sinh hoạt hằng ngày đến cách ăn uống và vận động, người Nhật xây dựng sức khỏe dựa trên những thực hành nhỏ nhưng đều đặn. Trong hệ thống chăm sóc sức khỏe đó, y học Kampo giữ vai trò như một cầu nối giữa tri thức y học cổ truyền và đời sống hiện đại.
Kampo sử dụng các công thức thảo dược chọn lọc, thường được kết hợp hài hòa với chế độ ăn hằng ngày, trong đó rong biển đóng vai trò quan trọng nhờ giàu khoáng chất và các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên.
Bên cạnh đó, những phương pháp như châm cứu và cứu ngải (moxibustion) cũng được ứng dụng nhằm hỗ trợ giảm đau nhức, cải thiện tuần hoàn và giúp cơ thể duy trì trạng thái cân bằng năng lượng. Các liệu pháp này không thay thế y học hiện đại, mà được sử dụng song song với mục đích hỗ trợ và phục hồi.
Về vận động, người Nhật duy trì thói quen vận động nhẹ nhưng đều đặn. Từ các bài radio taiso (thể dục nhịp điệu) buổi sáng, đi bộ trong sinh hoạt hằng ngày, đến shinrin-yoku (tắm rừng) - hòa mình vào thiên nhiên - tất cả đều hướng đến việc thư giãn cơ thể, giảm căng thẳng và duy trì sức bền lâu dài.
Tắm suối nước nóng (onsen) cũng là một phần quen thuộc trong đời sống. Việc ngâm mình trong nước nóng được xem là cách giúp thả lỏng cơ thể, giải tỏa căng thẳng và hỗ trợ cải thiện tuần hoàn máu sau những ngày làm việc kéo dài.
Trong chế độ ăn, trà xanh xuất hiện như một thói quen hằng ngày, gắn liền với sự tỉnh táo và cân bằng. Bên cạnh đó, các loại nấm như reishi được sử dụng với mục đích hỗ trợ miễn dịch và quá trình lão hóa lành mạnh.
Bữa ăn truyền thống của người Nhật ưu tiên cá, rong biển, đậu nành (tofu, miso), nhiều rau xanh và hạn chế dầu mỡ, góp phần duy trì thể trạng ổn định theo thời gian.
Một nguyên tắc nổi tiếng trong ăn uống là hara hachi bu - ăn đến khoảng 80% no. Quan niệm này giúp cơ thể không bị quá tải, hệ tiêu hóa hoạt động nhẹ nhàng hơn và năng lượng được duy trì bền bỉ.
Điểm đặc biệt trong văn hóa sức khỏe Nhật Bản còn nằm ở yếu tố tinh thần. Khái niệm ikigai - mục đích sống, được xem là nền tảng giúp con người giữ tinh thần khỏe mạnh.
Khi mỗi ngày đều có lý do để sống, để cống hiến và gắn bó, con người dễ duy trì sự ổn định cảm xúc, kiên nhẫn và khả năng thích ứng trước những áp lực kéo dài.
Hàn Quốc
Trong cách chăm sóc sức khỏe của người Hàn Quốc, trọng tâm không nằm ở việc xử lý nhanh các triệu chứng, mà ở nâng đỡ thể trạng từ bên trong để cơ thể có thể chịu đựng và thích nghi tốt hơn với những áp lực kéo dài của cuộc sống hiện đại.
Tư duy này được phản ánh rõ trong y học cổ truyền Hàn Quốc, hay còn gọi là Hanbang (Traditional Korean Medicine - TKM).
Một trong những biểu tượng nổi bật của Hanbang là nhân sâm, được sử dụng rộng rãi với mục đích tăng cường sức sống, hỗ trợ miễn dịch và cải thiện khả năng phục hồi của cơ thể.
Song song đó, các phương pháp như châm cứu (ch’im) và cứu ngải (d’um) được áp dụng nhằm điều hòa âm dương và ngũ hành, giúp cơ thể duy trì trạng thái cân bằng lâu dài.
Thuốc thảo dược truyền thống (Hanyak), thường được chiết xuất từ rễ cây và các loài thực vật bản địa, được dùng phổ biến trong việc hỗ trợ các vấn đề sức khỏe mang tính mạn tính.
Bên cạnh đó, giác hơi (buhwang) cũng là một thực hành quen thuộc, hướng đến giảm đau, giải phóng căng cứng cơ và cải thiện lưu thông máu.
Trong ăn uống, người Hàn đặc biệt coi trọng thực phẩm lên men, với kimchi là ví dụ tiêu biểu. Những món ăn này không chỉ mang giá trị văn hóa, mà còn được sử dụng với mục đích hỗ trợ hệ tiêu hóa và góp phần duy trì sức khỏe tổng thể.
Một nét đặc trưng khác trong đời sống là jimjilbang - hệ thống phòng xông hơi truyền thống. Việc xông hơi không chỉ để thư giãn, mà còn được xem là cách giúp cơ thể thải mồ hôi, giải tỏa căng thẳng và hỗ trợ quá trình phục hồi sau những giai đoạn mệt mỏi kéo dài.
Jimjilbang vì thế trở thành một không gian quen thuộc, nơi người Hàn tìm lại sự cân bằng cho cả thể chất lẫn tinh thần.
Những dấu ấn đặc biệt của 'Tứ đại cầm đũa' tại U23 Châu Á 2026
Một trong những điểm dễ nhận thấy nhất ở U23 Việt Nam là khả năng duy trì cường độ di chuyển xuyên suốt 90 phút, thậm chí càng về cuối trận càng rõ nét.
Dù thường xuyên đối đầu với những đội bóng có thể hình vượt trội, các cầu thủ Việt Nam vẫn giữ được nhịp áp sát liên tục, bọc lót kỷ luật và hỗ trợ đồng đội hiệu quả, qua đó hạn chế tối đa khoảng trống trước khung thành.
Điều này được phản ánh rõ qua con số: tổng quãng đường di chuyển của U23 Việt Nam nhiều hơn U23 Saudi Arabia gần 8 km. Những tình huống lùi sâu phòng ngự rồi nhanh chóng chuyển sang phản công cho thấy nền thể lực đủ tốt để chuyển trạng thái liên tục, không rơi vào tình trạng hụt hơi ở giai đoạn quyết định. Việc giữ được nhịp độ đến cuối trận là minh chứng rõ ràng cho sự dẻo dai và bền bỉ.
Với U23 Trung Quốc, sức bền thể hiện theo cách khác: sự lì lợm về thể lực lẫn tâm lý trong những trận đấu có thế trận giằng co. Đội bóng này gây chú ý khi giữ sạch lưới trước các đối thủ mạnh như U23 Úc, U23 Iraq và U23 Uzbekistan.
U23 Hàn Quốc tiếp tục thể hiện hình ảnh quen thuộc của bóng đá Hàn: thi đấu với cường độ cao, lối chơi kỷ luật và nền tảng thể lực tốt.
Các cầu thủ tuân thủ chặt chẽ cấu trúc đội hình, hạn chế những pha di chuyển thừa, qua đó sử dụng thể lực một cách hiệu quả.
Những pha tranh chấp quyết liệt, bứt tốc và sẵn sàng va chạm không hề giảm sút khi các trận đấu bước sang hiệp hai. Đáng chú ý là các tình huống tăng tốc ở giai đoạn cuối, thời điểm đối thủ bắt đầu xuống sức.
Điểm đặc biệt nhất của U23 Nhật Bản nằm ở cấu trúc nhân sự rất trẻ. Toàn bộ đội hình đều sinh từ năm 2005 đến 2007, trẻ hơn phần lớn đối thủ tới hai năm.
Dù non kinh nghiệm và thua thiệt về thể hình, U23 Nhật Bản không chọn cách đối đầu trực diện bằng sức. Thay vào đó, họ làm chủ nhịp độ trận đấu, kéo giãn đội hình đối phương và tận dụng khoảng trống bằng những pha dứt điểm sắc bén.
