Enhanced Games: Khi luật cấm doping bị đảo ngược trong thể thao
Enhanced Games - Một giải đấu nơi doping được cho phép, kỷ lục bị phá vỡ và luật chơi thể thao truyền thống bị đảo ngược.
Một ý tưởng gây tranh cãi đang dần trở thành hiện thực trong thế giới thể thao. Đó là một giải đấu nơi việc sử dụng các chất tăng cường hiệu suất thi đấu không bị cấm, thậm chí còn được khuyến khích.
Ý tưởng này được theo đuổi trong nhiều năm qua bởi Aron D’Souza, một luật sư và doanh nhân người Australia, với tham vọng tổ chức giải đấu mang tên Enhanced Games.
Enhanced Games được cho là tuyên ngôn tự do của vận động viên
Theo ông D’Souza, Enhanced Games là tuyên ngôn về tự do lựa chọn của vận động viên. Tuy nhiên, ý tưởng này nhanh chóng vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các tổ chức thể thao truyền thống và bị chế giễu như “Olympic doping”.
Dù vậy, sau nhiều năm tranh luận, kỳ đại hội đầu tiên của Enhanced Games vẫn sẽ diễn ra từ ngày 21/5 đến 24/5/2026 tại Las Vegas.
Chương trình thi đấu ban đầu bao gồm bơi lội, điền kinh và cử tạ, với mức tiền thưởng 500.000 USD cho mỗi nội dung.
Ban tổ chức cũng treo thưởng thêm 1 triệu USD cho vận động viên phá kỷ lục thế giới ở cự ly chạy 100 mét hoặc bơi tự do 50 mét, hai nội dung được xem là thước đo tốc độ thuần túy của con người.
Enhanced Games cam kết sẽ được phát trực tiếp toàn cầu, dù các đối tác phát sóng cụ thể hiện vẫn chưa được công bố.
Vận động viên 'tự nhiên' và vận động viên sử dụng doping
Điểm đáng chú ý là các vận động viên không bắt buộc phải sử dụng chất tăng cường hiệu suất. Họ có thể thi đấu với tư cách "vận động viên tự nhiên".
Tuy nhiên, những người lựa chọn sử dụng doping sẽ phải tuân thủ sự giám sát y tế chặt chẽ và chỉ được dùng các sản phẩm đã được cơ quan quản lý dược phẩm Mỹ phê duyệt.
Ban tổ chức cho biết, nhằm đảm bảo công bằng, tất cả vận động viên sử dụng doping sẽ bắt đầu phác đồ thuốc cùng thời điểm, chia thành hai giai đoạn, trong đó giai đoạn thứ hai diễn ra sát ngày thi đấu.
Trước kế hoạch này, năm 2025, Cơ quan Phòng chống doping Hoa Kỳ (USADA), Cơ quan Phòng chống doping thế giới (WADA) và Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) đã đồng loạt đưa ra cảnh báo rằng việc cho phép doping dưới bất kỳ hình thức nào đều tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng.
Các tổ chức thể thao truyền thống cũng bày tỏ lo ngại Enhanced Games có thể góp phần bình thường hóa và tô hồng việc sử dụng thuốc trong mắt các vận động viên trẻ.
Tuy vậy, theo Luke Turnock, giảng viên ngành tội phạm học tại Đại học Lincoln, quá trình bình thường hóa việc sử dụng chất tăng cường hiệu suất thực tế đã diễn ra từ trước.
Ông cho rằng xu hướng này được thúc đẩy bởi mạng xã hội, văn hóa phòng gym và sự "dược phẩm hóa" ngày càng sâu trong đời sống thường nhật.
Ban tổ chức Enhanced Games khẳng định rằng do mọi loại thuốc đều được khai báo và theo dõi chặt chẽ, đây sẽ là giải đấu an toàn nhất trong lịch sử. Tuy nhiên, tuyên bố này vẫn gây nhiều tranh cãi.
Enhanced Games và tham vọng thương mại phía sau
Bên cạnh yếu tố thể thao, Enhanced Games còn gắn với tham vọng thương mại, khi giải đấu được xem là bước đệm cho một nền tảng chăm sóc sức khỏe từ xa dành trực tiếp cho người tiêu dùng, dự kiến ra mắt năm 2026.
Nền tảng này sẽ cung cấp các sản phẩm bổ sung và những can thiệp y khoa có giám sát, nhiều khả năng bao gồm cả liệu pháp testosterone, một hình thức điều trị đang gia tăng nhanh tại Mỹ và nhiều quốc gia khác.
Vận động viên chấp nhận tham gia vì mục đích tài chính
Thực tế cho thấy các chất tăng cường hiệu suất có thể mang lại kết quả rõ rệt. Năm 2025, vận động viên bơi lội người Hy Lạp Kristian Gkolomeev, trong quá trình hợp tác thử nghiệm với ban tổ chức, đã phá kỷ lục thế giới nội dung 50 mét tự do khi sử dụng doping.
Anh dự kiến tiếp tục tham gia Enhanced Games năm 2026, cùng với các vận động viên bơi lội khác như Ben Proud, James Magnussen và Andrii Govorov.
Ben Proud cho biết quyết định tham gia của anh xuất phát từ yếu tố tài chính. Theo anh, phải mất khoảng 13 năm vô địch giải thế giới, vận động viên mới có thể kiếm được số tiền tương đương tiền thưởng cho một cuộc đua tại Enhanced Games.
Anh cũng chỉ ra rằng ngay cả các nhà vô địch Olympic hiếm khi tích lũy đủ tài chính cho giai đoạn sau giải nghệ. Tuy nhiên, quyết định này đã bị liên đoàn bơi lội quốc gia Anh lên án.
Liệu một viễn cảnh 'siêu nhân hóa' con người có đang dần hình thành?
Cuộc tranh cãi quanh Enhanced Games không chỉ diễn ra trên sân đấu mà còn lan sang lĩnh vực pháp lý. Sau khi Gkolomeev phá kỷ lục, Liên đoàn Bơi lội Thế giới đã ban hành quy định mới, cấm vận động viên và cả đội ngũ hỗ trợ tham gia các sự kiện cho phép sử dụng chất cấm.
Đáp lại, ban tổ chức Enhanced Games đã đệ đơn kiện chống độc quyền trị giá 800 triệu USD, cáo buộc Liên đoàn Bơi lội Thế giới tiến hành chiến dịch loại bỏ họ bằng cách ép buộc tẩy chay.
Theo những người đứng sau Enhanced Games, trong đó có nhà đầu tư công nghệ Peter Thiel và Christian Angermayer, người tập trung vào lĩnh vực khoa học sự sống và nâng cấp con người, giải đấu này phản ánh một viễn cảnh rộng lớn hơn.
Đó là tương lai nơi việc sử dụng thuốc để nâng cao hiệu suất ở nhiều khía cạnh khác nhau trở nên phổ biến, từ đó tái định nghĩa giới hạn của con người.
Liệu "siêu nhân hóa" có trở thành hiện thực hay không vẫn còn là câu hỏi bỏ ngỏ, nhưng chắc chắn Enhanced Games sẽ tiếp tục chia rẽ quan điểm của công chúng và người hâm mộ thể thao trên toàn thế giới.
