Lần đầu cấy ghép giác mạc in 3D thành công trên người
Một hướng điều trị mới đã mở ra khả năng nhìn thấy cho những người bị mất thị lực bằng giác mạc in 3D.
Đây là ca phục hồi thị lực thành công trên người bằng một loại giác mạc được in 3D. Ca cấy ghép này được thực hiện trên một mắt của một bệnh nhân thuộc nhóm mù theo tiêu chuẩn pháp lý, tức thị lực giảm rất nặng và gần như không thể nhìn rõ trong sinh hoạt hằng ngày.
Ca phẫu thuật do bác sĩ Michael Mimouni, giám đốc đơn vị giác mạc tại Rambam Medical Center ở Haifa, Israel thực hiện.
Ca cấy ghép giác mạc in 3D đầu tiên trên người
Precise Bio là công ty hoạt động trong lĩnh vực y học tái tạo, phát triển các mô và cơ quan sinh học in 3D (bio-printed) cho nhãn khoa và các lĩnh vực y tế khác.
Công ty đã thông báo ca cấy ghép thành công đầu tiên trên người với một loại giác mạc được in 3D và nuôi cấy trong phòng thí nghiệm (phòng lab) từ các tế bào mắt người.
Giác mạc là lớp ngoài cùng của mắt, che phủ mống mắt và đồng tử. Giác mạc có thể bị mờ gây ảnh hưởng thị lực sau chấn thương, nhiễm trùng, sẹo và một số tình trạng khác.
Họ gọi đây là lần cấy ghép đầu tiên trên thế giới theo hướng tiếp cận sản xuất hoàn toàn trong phòng lab thay vì sử dụng trực tiếp mô hiến tặng.
Từ một giác mạc hiến tặng có thể tạo ra hàng trăm mảnh ghép nuôi cấy
Mục tiêu dài hạn của nền tảng này là góp phần giảm thời gian chờ ghép giác mạc, trong bối cảnh nguồn mô hiến tặng còn hạn chế. Precise Bio ước tính hiện chỉ có khoảng 1 giác mạc sẵn có cho mỗi 70 bệnh nhân cần ghép để nhìn thấy.
Công ty cho biết họ dùng quy trình chế tạo mô sinh học bằng robot, nhằm tạo mảnh ghép giác mạc từ tế bào giác mạc người nuôi cấy trong phòng thí nghiệm. Robot của họ có tiềm năng biến một giác mạc hiến tặng thành hàng trăm mảnh ghép nuôi cấy.
Trong thông cáo, Aryeh Batt, đồng sáng lập kiêm CEO, nhận định đây là một cột mốc quan trọng đối với y học tái tạo trong nhãn khoa. Ông cho biết lần đầu tiên một mô ghép giác mạc được sản xuất hoàn toàn trong phòng lab từ các tế bào giác mạc người nuôi cấy đã được ghép thành công cho bệnh nhân.
Ông cũng nhấn mạnh cột mốc này phản ánh hơn một thập kỷ đổi mới liên ngành trong sinh học tế bào, vật liệu sinh học và công nghệ in sinh học 3D.
Kỳ vọng về giải pháp thay thế giác mạc theo hướng chuẩn hóa
Mô ghép có tên PB-001 được thiết kế để tương đồng về độ trong suốt quang học, độ xuyên sáng và các đặc tính cơ sinh học so với giác mạc tự nhiên.
Trước đó, Precise Bio cho biết sản phẩm đã được thử nghiệm trên mô hình động vật và có khả năng tích hợp với mô của người nhận.
PB-001 hiện đang được đánh giá trong một thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1 dạng đơn nhánh tại Israel, dự kiến tuyển 10 đến 15 người tham gia bị tích tụ dịch dư thừa ở giác mạc do rối loạn chức năng tại các lớp tế bào bên trong.
Công ty dự kiến công bố kết quả tổng quan của nghiên cứu vào nửa cuối năm 2026, theo dõi hiệu quả sau 6 tháng.
Về triển khai phẫu thuật, Precise Bio cho biết PB-001 được thiết kế để tương thích với các thiết bị và quy trình mổ nhãn khoa hiện nay. Sản phẩm được vận chuyển trong điều kiện bảo quản lạnh dài hạn, cung cấp sẵn trên dụng cụ đưa mô tiêu chuẩn. Khi cấy ghép, mô sẽ mở ra để tạo hình dáng giác mạc tự nhiên.
Trong phần phát biểu, Anthony Atala, đồng sáng lập Precise Bio và giám đốc Wake Forest Institute for Regenerative Medicine, nhận định PB-001 có tiềm năng trở thành một giải pháp thay thế giác mạc theo hướng chuẩn hóa.
Điều này hướng tới mục tiêu đáp ứng nhu cầu cấp thiết về mô thay thế an toàn và hiệu quả. Đồng thời, giải pháp này sẽ gợi mở khả năng sản xuất mô ghép sẵn sàng để sử dụng cho bệnh nhân theo nhu cầu.