Lymphatic walking là gì? Giải thích xu hướng đi bộ đang lan truyền trên mạng xã hội
Lymphatic walking là gì mà được nhắc đến trong một số nội dung chăm sóc sức khỏe? Cùng tìm hiểu cách đi bộ này có thật sự đặc biệt hơn đi bộ thông thường không.
Đi bộ đang được làm mới trên mạng xã hội như một xu hướng chăm sóc sức khỏe. Gần đây, nhiều người nhắc đến lymphatic walking, tạm hiểu là kiểu đi bộ nhằm hỗ trợ hệ bạch huyết.
Lymphatic walking là gì?
Xu hướng lymphatic walking thường khuyến khích người tập vung tay nhiều hơn, giữ tư thế thẳng và hít thở sâu hơn khi đi bộ. Những động tác này được cho là giúp dịch bạch huyết lưu thông tốt hơn trong cơ thể.
Một số người còn cho rằng cách đi bộ này có thể giúp cơ thể bớt đầy hơi, tuần hoàn tốt hơn, hỗ trợ miễn dịch và thải độc hiệu quả hơn.
Thực ra, ý tưởng này có một phần cơ sở khoa học. Mỗi khi cơ bắp co lại rồi thả ra, chúng đã góp phần giúp dịch bạch huyết lưu thông. Nhưng hệ bạch huyết thật sự có vai trò gì, và liệu một kiểu đi bộ cụ thể có thể thay đổi đáng kể cách hệ này hoạt động hay không?
Hệ bạch huyết hoạt động như thế nào?
Hệ bạch huyết là mạng lưới gồm các mạch, mô và cơ quan, hoạt động song song với hệ tim mạch.
Trong cơ thể, một phần dịch từ máu luôn đi qua thành các mạch máu li ti để đến các mô xung quanh tế bào. Đây là quá trình bình thường giúp mô nhận nước và dưỡng chất. Hệ bạch huyết có nhiệm vụ thu gom phần dịch và protein còn dư, sau đó đưa chúng trở lại hệ tuần hoàn.
Hệ bạch huyết cũng hỗ trợ tiêu hóa bằng cách hấp thu chất béo từ thức ăn và các vitamin tan trong chất béo ở ruột non. Đồng thời, các mạch bạch huyết trong ruột cũng tương tác với hệ vi sinh đường ruột và hệ miễn dịch, góp phần duy trì sức khỏe đường ruột và điều hòa tình trạng viêm.
Không chỉ ở đường ruột, hệ bạch huyết còn đóng vai trò quan trọng trong miễn dịch. Hệ này giúp vận chuyển các tế bào miễn dịch đi qua mạch bạch huyết và hạch bạch huyết. Tại các hạch này, cơ thể có thể nhận diện tác nhân lạ và phối hợp phản ứng miễn dịch khi cần.
Tuy nhiên, khác với hệ tim mạch, hệ bạch huyết không có một "máy bơm" trung tâm lớn như trái tim. Dịch bạch huyết, một chất lỏng trong suốt hoặc vàng nhạt, di chuyển nhờ nhiều cơ chế khác nhau.
Các mạch bạch huyết có thể tự co lại, nhưng dòng chảy của dịch bạch huyết cũng được hỗ trợ bởi thay đổi áp lực khi hít thở và bởi sự co - thả của các cơ xương xung quanh.
Có thể hình dung cơ bắp như những chiếc bơm nhỏ. Khi cơ co lại, chúng ép vào các mạch máu và mạch bạch huyết đi qua hoặc nằm gần đó.
Kết hợp với các van một chiều bên trong mạch, cơ chế này giúp chất lỏng di chuyển về phía trước, đặc biệt là từ chi dưới đi ngược lên trên chống lại trọng lực.
Khi cơ bắp trở thành những 'máy bơm nhỏ' của cơ thể
Cơ chế này đặc biệt dễ hình dung ở phần chân, nơi máu và dịch phải di chuyển ngược lên trên để trở về hệ tuần hoàn, chống lại trọng lực.
Bắp chân là một ví dụ quen thuộc. Mỗi khi chúng ta bước đi, leo cầu thang hoặc nhón gót, các cơ ở cẳng chân co lại rồi thả ra, giúp đẩy máu trong tĩnh mạch trở về tim. Vì vai trò hỗ trợ tuần hoàn này,bắp chân được ví như "trái tim thứ hai" của cơ thể.
Tuy nhiên, tác dụng này không chỉ giới hạn ở bắp chân hay riêng việc đi bộ. Khi tay, chân và thân mình cùng tham gia vào chuyển động, nhiều nhóm cơ được kích hoạt hơn. Điều này có thể hỗ trợ cả tuần hoàn máu lẫn dòng chảy bạch huyết.
Hơi thở cũng có vai trò riêng. Cơ hoành là cơ hô hấp chính của chúng ta. Mỗi nhịp thở đều làm thay đổi áp lực bên trong lồng ngực và ổ bụng. Khi hít thở sâu bằng cơ hoành, những thay đổi áp lực này lớn hơn, từ đó có thể giúp máu và dịch bạch huyết từ phần dưới cơ thể di chuyển về phía ngực và hệ tuần hoàn.
Những thay đổi áp lực quanh các cơ quan tiêu hóa cũng có thể giúp thức ăn di chuyển trong đường ruột, đồng thời hỗ trợ quá trình tuần hoàn và lưu thông bạch huyết liên quan đến việc vận chuyển dưỡng chất đã hấp thu và các sản phẩm thải của chuyển hóa.
Vì vậy, đi bộ với nhiều chuyển động tay hơn, hít thở sâu hơn và chủ động sử dụng nhiều nhóm cơ hơn là điều có ý nghĩa về mặt sinh lý. Vấn đề nằm ở chỗ xu hướng này đôi khi được quảng bá như một cách đặc biệt hoặc bắt buộc để kích hoạt hệ bạch huyết.
Hiện tại, chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy lymphatic walking tốt hơn đi bộ thông thường ở người khỏe mạnh. Cách kết hợp cụ thể giữa vung tay, giữ tư thế và hít thở sâu đang được lan truyền trên mạng cũng chưa được chứng minh là có tác dụng thải độc, đốt mỡ hoặc tăng cường miễn dịch đặc biệt.
Có thể bạn quan tâm bài viết:
Điều quan trọng không phải là đi bộ theo xu hướng, mà là vận động thường xuyên
Tập luyện vốn đã là một phần quan trọng trong việc kiểm soát phù bạch huyết, tình trạng xảy ra khi hệ bạch huyết không thể dẫn lưu dịch hiệu quả, khiến cơ thể bị sưng phù. Các bài tập tạo “bơm cơ”, bao gồm đi bộ, có thể hỗ trợ quá trình dẫn lưu này.
Tuy nhiên, với hầu hết mọi người, thông điệp hữu ích có lẽ không phải là nhất thiết phải bắt đầu “lymphatic walking”. Điều quan trọng hơn là hãy khiến mọi chuyển động trong ngày trở nên có giá trị.
Đi bộ, leo cầu thang, nhảy múa, tập sức mạnh, bơi lội, làm vườn hoặc chạy bộ đều có điểm chung là khiến cơ bắp co lại lặp đi lặp lại. Ngay cả việc đứng dậy sau một thời gian dài ngồi yên cũng giúp kích hoạt những nhóm cơ vốn đang ít hoạt động.
Việc chủ động vận động không chỉ giúp hỗ trợ dòng chảy bạch huyết. Khi cơ bắp được sử dụng thường xuyên, cơ thể cũng có thêm nền tảng để duy trì sức mạnh, sự linh hoạt và khả năng vận động hằng ngày. Đồng thời, thói quen này còn có lợi cho sức khỏe tim mạch, chuyển hóa và tinh thần.
Theo thời gian, điều này có thể giúp giảm nguy cơ chấn thương, bệnh tật và suy giảm chức năng.
Vì vậy, điều tốt nhất mà hầu hết mọi người có thể làm cho hệ bạch huyết thật ra đơn giản hơn nhiều so với cách xu hướng này đang được quảng bá: hãy vận động đều đặn, có chủ đích và thường xuyên hơn.
(Nguồn: The Conversation)