Người bị sỏi thận hay đang uống thuốc chống đông có được ăn đậu bắp?

Với phần lớn người khỏe mạnh, đậu bắp vẫn là một loại rau có thể xuất hiện trong chế độ ăn hằng ngày. Tuy nhiên, người từng bị sỏi canxi oxalat hoặc đang sử dụng warfarin cần chú ý hơn đến lượng ăn và tần suất sử dụng.

Điều này không có nghĩa phải kiêng đậu bắp hoàn toàn. Cách ăn phù hợp còn phụ thuộc vào loại sỏi thận, kết quả xét nghiệm nước tiểu và loại thuốc chống đông đang sử dụng.

Vì sao người bị sỏi thận cần chú ý đến đậu bắp?

Oxalat là một chất tự nhiên do cơ thể tạo ra và cũng hiện diện trong nhiều loại thực phẩm. Chất này được đào thải chủ yếu qua nước tiểu.

Khi lượng oxalat trong nước tiểu tăng cao, oxalat có thể kết hợp với canxi và tạo thành tinh thể. Theo thời gian, các tinh thể này có thể phát triển thành sỏi canxi oxalat, loại sỏi thận thường gặp nhất.

Trong hướng dẫn chế độ ăn ít oxalat của Hệ thống Y tế Đại học Iowa (Mỹ), đậu bắp được xếp vào nhóm thực phẩm có hàm lượng oxalat cao, tức chứa hơn 10 mg trong một khẩu phần 100 g.

Tuy nhiên, hàm lượng oxalat trong thực phẩm có thể thay đổi tùy giống cây, cách trồng, khẩu phần và phương pháp chế biến.

Hướng dẫn này đề xuất phần lớn người tạo sỏi canxi oxalat nên giới hạn lượng oxalat ở khoảng 40 - 50 mg mỗi ngày. Đây không phải mức áp dụng cho tất cả mọi người, mà cần được điều chỉnh theo kết quả xét nghiệm và hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Bên cạnh việc kiểm soát oxalat, người từng bị sỏi thận nên chú ý:

• Uống đủ nước, trừ khi được bác sĩ yêu cầu hạn chế dịch.
• Hạn chế muối và thực phẩm nhiều natri.
• Không ăn quá nhiều đạm động vật.
• Duy trì lượng canxi phù hợp từ thực phẩm.
• Điều chỉnh lượng oxalat dựa trên loại sỏi và kết quả xét nghiệm.

Người bệnh không nên tự cắt giảm canxi vì sợ tạo sỏi. Canxi trong bữa ăn có thể liên kết với oxalat ngay tại đường tiêu hóa, từ đó giảm lượng oxalat được cơ thể hấp thu.

Nếu đã được yêu cầu ăn ít oxalat, người bệnh cần chú ý tổng lượng oxalat trong cả chế độ ăn thay vì chỉ kiêng riêng đậu bắp.

Đang uống thuốc chống đông có ăn được đậu bắp không?

Câu trả lời phụ thuộc vào loại thuốc đang sử dụng. Mối liên hệ giữa vitamin K và chế độ ăn chủ yếu được nhắc đến ở người dùng warfarin.

Warfarin làm giảm khả năng đông máu bằng cách cản trở hoạt động của vitamin K. Trong khi đó, 100 g đậu bắp sống cung cấp khoảng 31,3 mcg vitamin K, dù hàm lượng thực tế có thể thay đổi theo khẩu phần và cách chế biến.

Nếu lượng vitamin K trong bữa ăn tăng hoặc giảm đột ngột, tác dụng của warfarin có thể thay đổi. Ăn nhiều vitamin K hơn bình thường có thể làm giảm tác dụng chống đông, còn đột ngột ăn ít đi có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.

Tuy nhiên, dùng warfarin không có nghĩa phải kiêng hoàn toàn đậu bắp hoặc rau xanh. Điều quan trọng là duy trì lượng vitamin K tương đối ổn định. Người đã quen ăn đậu bắp có thể tiếp tục với khẩu phần và tần suất tương tự, tránh ăn rất nhiều trong vài ngày rồi ngừng hẳn.

MedlinePlus cũng khuyến cáo người dùng warfarin trao đổi với bác sĩ trước khi thay đổi lớn chế độ ăn và xét nghiệm INR (một loại xét nghiệm máu liên quan đến quá trình đông máu) đúng lịch.

Lưu ý này không áp dụng giống nhau cho tất cả thuốc chống đông. Nếu đang sử dụng loại thuốc khác, người bệnh nên kiểm tra tên thuốc và hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ thay vì tự kiêng rau.

Có thể bạn quan tâm bài viết:

Uống nước đậu bắp có giúp hạ đường huyết không?

Đậu bắp có những chất dinh dưỡng gì?

Ai nên hỏi bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn?

Đậu bắp không phải thực phẩm bắt buộc phải kiêng đối với tất cả người từng bị sỏi thận hoặc đang dùng thuốc chống đông. Tuy nhiên, bạn nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng nếu:

• Từng bị sỏi canxi oxalat.
• Xét nghiệm nước tiểu cho thấy lượng oxalat cao.
• Đang thực hiện chế độ ăn ít oxalat.
• Đang sử dụng warfarin.
• Kết quả INR gần đây không ổn định.
• Dự định thay đổi đáng kể lượng rau trong chế độ ăn.

Tóm lại, người có sỏi canxi oxalat có thể cần kiểm soát khẩu phần đậu bắp trong tổng thể chế độ ăn. Với người dùng warfarin, mục tiêu là duy trì lượng vitamin K ổn định chứ không phải loại bỏ hoàn toàn món rau này.

Loại sỏi, loại thuốc và kết quả xét nghiệm mới là những yếu tố quyết định nên ăn đậu bắp như thế nào.

(Nguồn: Iowa Health Care, USDA, MedlinePlus)