Chế độ ăn nào giúp giảm nguy cơ bệnh thận mạn?
Những món được xem là lành mạnh chưa chắc phù hợp với người bệnh thận mạn. Câu trả lời phụ thuộc vào nhiều yếu tố hơn bạn nghĩ.
Sức khỏe thận không phụ thuộc vào một món ăn riêng lẻ mà chịu ảnh hưởng từ toàn bộ chế độ ăn.
Các nghiên cứu cho thấy khẩu phần ưu tiên rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, đậu và hạt, đồng thời hạn chế thực phẩm siêu chế biến, có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh thận mạn thấp hơn.Dù vậy, ăn uống chỉ là một phần trong phòng ngừa và điều trị bệnh thận.
Mô hình ăn uống quan trọng hơn một thực phẩm riêng lẻ
Một phân tích tổng hợp năm 2025 trên hơn 121.000 người ghi nhận chế độ ăn thiên về thực vật có liên quan đến nguy cơ suy giảm chức năng thận thấp hơn.
Các nghiên cứu quan sát ghi nhận người tuân thủ chế độ ăn lành mạnh, chẳng hạn chế độ ăn DASH hoặc Địa Trung Hải, thường có nguy cơ mắc bệnh thận mạn thấp hơn.
Nhìn chung, mô hình ăn có lợi cho sức khỏe thận thường gồm:
- Nhiều rau, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt
- Đậu, hạt và các nguồn protein thực vật phù hợp
- Ít thực phẩm siêu chế biến
- Hạn chế thịt đỏ và thịt chế biến sẵn
- Kiểm soát lượng natri và đồ uống có đường
Các kết quả trên cho thấy chất lượng của toàn bộ chế độ ăn quan trọng hơn việc tìm một siêu thực phẩm bổ thận.
Không phải món ăn có nguồn gốc thực vật nào cũng tốt cho thận
Rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, đậu và hạt thường cung cấp chất xơ, vitamin cùng nhiều khoáng chất. Phốt pho trong các nhóm thực phẩm này chủ yếu tồn tại dưới dạng phytate nên cơ thể hấp thu ít hơn phốt pho từ phụ gia thực phẩm.
Tuy nhiên, nguồn gốc thực vật chưa đủ để đánh giá một món ăn có tốt cho thận hay không. Nước ngọt, ngũ cốc tinh chế, đồ ăn vặt và các sản phẩm chế biến sẵn vẫn có thể chứa nhiều đường, natri hoặc phụ gia phốt pho.
Khi lựa chọn, nên ưu tiên thực phẩm ít qua chế biến và kiểm tra:
- Natri và đường bổ sung
- Phụ gia chứa phốt pho
- Hàm lượng protein
- Kích thước và số khẩu phần
Một số loại rau, trái cây, đậu và hạt cũng chứa nhiều kali. Vì vậy, người mắc bệnh thận cần điều chỉnh khẩu phần theo chức năng thận, kết quả xét nghiệm và thuốc đang dùng, thay vì tự chuyển sang chế độ ăn thiên về thực vật.
Có thể bạn quan tâm bài viết:
Chế độ ăn cho người bệnh thận mạn cần được cá nhân hóa
Khi chức năng thận suy giảm, khả năng xử lý protein, natri, kali, phốt pho và nước của cơ thể có thể thay đổi.
Vì vậy, chế độ ăn của người bệnh cần được điều chỉnh theo giai đoạn bệnh, kết quả xét nghiệm, bệnh lý đi kèm và tình trạng dinh dưỡng.
Người bệnh không nên tự kiêng nước, protein hoặc thực phẩm giàu kali chỉ dựa trên những danh sách có sẵn. Hạn chế không phù hợp có thể khiến khẩu phần thiếu năng lượng và làm tăng nguy cơ suy dinh dưỡng.
Khi cần thay đổi chế độ ăn, nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng thận để xác định khẩu phần phù hợp.
(Nguồn: Journal of Renal Nutrition, American Journal of Kidney Diseases)
*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
