Chàng trai bạch tạng trở thành Thạc sĩ tâm lý: Tô cuộc đời bằng sắc màu nỗ lực

Hành trình theo đuổi tri thức vốn đã cần rất nhiều kiên trì và bền bỉ. Với một người bạch tạng, con đường ấy còn khó khăn hơn khi họ phải đối mặt với nhiều thử thách về sức khỏe thể chất, những định kiến và áp lực tâm lý đến từ bản thân lẫn môi trường xung quanh.

Thế nhưng, giữa những khó khăn thường trực ấy, Thạc sĩ Tâm lý học Thạch Trần Bạch Long vẫn chọn theo đuổi con đường học vấn, từng bước phá vỡ giới hạn của mình bằng nỗ lực bền bỉ và tinh thần không bỏ cuộc.

Hiện nay, anh hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, tập trung thiết kế các chương trình kỹ năng dành cho học sinh ở nhiều cấp học. Song song đó, anh cũng là một nhà sáng tạo nội dung đồng hành với cộng đồng người bạch tạng, góp phần lan tỏa tiếng nói và nâng cao nhận thức xã hội. Anh sở hữu kênh TikTok Bạch Tạng Official với hơn 16,3 nghìn người theo dõi.

Cùng Doctor247 gặp gỡ Thạc sĩ Thạch Trần Bạch Long trong chuyên mục Người Việt Mới, để lắng nghe anh chia sẻ về hành trình vượt qua những khó khăn của một người bạch tạng để đạt được những cột mốc quý giá và trở thành người truyền cảm hứng cho cộng đồng.

Khi nhìn lại hành trình đã qua, đâu là cột mốc khiến anh cảm nhận rõ nhất rằng mình đã “đi xa hơn” so với những giới hạn ban đầu?

Cột mốc khiến mình cảm nhận rõ nhất rằng mình đã "đi xa hơn" so với những giới hạn ban đầu chính là khoảnh khắc mình bảo vệ thành công luận văn Thạc sĩ. Với nhiều người, việc học đại học rồi tiếp tục cao học là một lộ trình khá bình thường. Nhưng với mình, đó là cả một hành trình dài của sự thích nghi, vượt qua nỗi sợ và những định kiến đã tồn tại từ rất sớm.

Từ nhỏ, mình lớn lên cùng suy nghĩ phổ biến rằng người bạch tạng, đặc biệt là những người có thị lực kém, sẽ rất khó theo đuổi con đường học vấn. Trước khi lên đại học, ba mẹ mình lo lắng khi mình còn chưa thể tự qua đường; nhiều sinh hoạt hằng ngày vẫn phải phụ thuộc vào sự hỗ trợ của gia đình.

Bản thân mình khi ấy cũng căng thẳng, không biết lựa chọn của mình có thật sự đúng hay không. Điều duy nhất mình nghĩ lúc đó là cố gắng.

Rồi dần dần, mình học cách tự lập: tập đi xe buýt. Dù không thể nhìn rõ số tuyến, mình luôn đi sớm hơn, chọn những trạm đông người để có thể nhờ sự giúp đỡ xung quanh. Những điều tưởng chừng rất nhỏ ấy lại là cả một bước tiến lớn đối với mình.

Trong học tập, mình cũng đối diện không ít khó khăn, đặc biệt là khi làm việc nhóm. Ban đầu, các bạn còn e ngại trong việc phân công nhiệm vụ cho mình. Nhưng sau nhiều lần cố gắng, mình dần nhận được sự tin tưởng từ bạn bè và thầy cô.

Khi bước vào bậc cao học, thử thách lại tiếp tục xuất hiện. Từ việc viết luận văn, thu thập số liệu cho đến nhập và xử lý dữ liệu, mình đều cần nhiều thời gian hơn so với người khác. Mình mất gần bốn năm để hoàn thành chương trình mà các bạn cùng khóa chỉ cần hai năm. Tuy nhiên, điều khiến mình tự hào không nằm ở tấm bằng Thạc sĩ, mà ở việc mình đã không bỏ cuộc.

Hành trình ấy dạy mình chấp nhận việc đi chậm hơn, nhưng vẫn kiên trì bước tiếp. Quan trọng hơn, mình nhận ra rằng giới hạn lớn nhất không nằm ở khiếm khuyết thể chất, mà ở việc chúng ta có dám tin vào khả năng của chính mình hay không.

Và bây giờ, mình nghĩ mình đã có thể nói với các em nhỏ bạch tạng rằng: người bạch tạng hoàn toàn có thể đi xa trên con đường học vấn, nếu các em đủ tin tưởng và bền bỉ với ước mơ của mình.

Theo anh, đâu là những khó khăn mà người bạch tạng thường phải đối diện trong môi trường học tập, làm việc và cuộc sống thường ngày?

Trong môi trường học tập, làm việc và cuộc sống thường ngày, người bạch tạng phải đối diện với khá nhiều khó khăn, trong đó rõ rệt nhất là vấn đề thị lực và khả năng thích nghi với môi trường.

Ở trường học, người bạch tạng thường gặp khó khăn khi đọc chữ trên bảng, theo dõi tài liệu trình chiếu hoặc tham gia các hoạt động cần quan sát nhanh. Nếu không có sự hỗ trợ phù hợp, các em dễ bị đánh giá là chậm, thiếu tập trung hoặc kém năng lực, trong khi trên thực tế đó là rào cản về thị giác chứ không phải về trí tuệ.

Trong môi trường làm việc, khó khăn lớn nhất đến từ những định kiến vô hình do thiếu thông tin. Nhiều người cho rằng người bạch tạng không đủ khả năng đảm nhận các công việc có tính chuyên môn cao, hoặc cần được "ưu ái" thay vì được trao cơ hội công bằng. Những quan niệm này vô tình hạn chế cơ hội phát triển của người bạch tạng ngay từ đầu.

Trong cuộc sống thường ngày, người bạch tạng còn phải đối mặt với ánh nắng gay gắt, nguy cơ tổn thương da, cùng những ánh nhìn tò mò hoặc các câu hỏi thiếu tế nhị. Việc di chuyển, tham gia giao thông hay tiếp cận các dịch vụ công cộng đôi khi cũng trở nên khó khăn hơn do hạn chế về thị lực.

Bên cạnh đó, vẫn còn nhiều hiểu lầm phổ biến về người bạch tạng mà mình muốn chia sẻ. Thứ nhất, nhiều người cho rằng người bạch tạng luôn yếu ớt hoặc không thể sống độc lập. Trên thực tế, nếu được trang bị kỹ năng và có môi trường phù hợp, người bạch tạng hoàn toàn có thể học tập, làm việc và tự lập như những người khác.

Thứ hai, vẫn tồn tại những quan niệm sai lầm về tuổi thọ, khả năng kết hôn hay xây dựng gia đình của người bạch tạng. Những tin đồn này không chỉ thiếu cơ sở khoa học mà còn tạo ra ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý của người bạch tạng, đặc biệt là các bạn nhỏ.

Theo anh, đâu là những kỹ năng và kiến thức quan trọng đã hỗ trợ anh trong hành trình theo đuổi tri thức và đạt được nhiều cột mốc quý giá?

Theo mình, trong hành trình theo đuổi tri thức và chạm tới những cột mốc quan trọng, có hai yếu tố đóng vai trò then chốt.

Yếu tố lớn nhất chính là tự chấp nhận. Khi mình học cách chấp nhận việc bản thân có những giới hạn nhất định, mình không còn lãng phí năng lượng để so sánh hay phủ nhận chính mình.

Sự tự chấp nhận giúp mình hiểu rõ mình cần nhiều thời gian hơn, cần những cách tiếp cận khác, và điều đó không đồng nghĩa với kém cỏi. Ngược lại, khi không còn tự trách hay tự ép mình phải giống người khác, mình có thể tập trung toàn bộ sức lực vào việc học, vào từng bước tiến phù hợp với khả năng của mình.

Yếu tố thứ hai là khả năng chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ và xây dựng kỹ năng thích nghi. Mình học cách nói rõ nhu cầu của bản thân, biết nhờ sự giúp đỡ đúng lúc và không xem đó là sự yếu đuối.

Từ việc tìm tài liệu phù hợp, điều chỉnh cách học, đến việc trao đổi thẳng thắn với thầy cô và bạn bè, tất cả đều giúp mình duy trì được hành trình học tập một cách bền bỉ. Chính sự chủ động này giúp mình không bị mắc kẹt trong khó khăn, mà từng bước mở ra những cơ hội mới cho bản thân.

Điều gì đã thôi thúc anh quyết định theo đuổi chuyên ngành Tâm lý học?

Với mình, cơ duyên đến với ngành Tâm lý học bắt đầu từ một trải nghiệm rất tình cờ. Khi xem chương trình Chuyện 22 giờ, mình đặc biệt ấn tượng với cách thầy Huỳnh Văn Sơn và cô Lý Thị Mai lắng nghe, trò chuyện và đồng hành cùng khán giả để gợi cho họ những góc nhìn mới.

Khoảnh khắc đó khiến mình nhận ra rằng tâm lý học không chỉ là lý thuyết, mà là một cách tiếp cận rất nhân văn để hiểu bản thân và đồng hành cùng người khác.

Sau này, khi mình xem thêm một video báo cáo chuyên đề dành cho sinh viên về tâm lý học, cảm giác ấy càng rõ ràng hơn. Gần như ngay lúc đó, mình biết đây chính là con đường mà mình muốn theo đuổi lâu dài.

Vì sao anh lại lựa chọn tập trung vào giáo dục và thiết kế các chương trình kỹ năng dành cho học sinh ở các cấp học?

Lý do mình lựa chọn tập trung vào giáo dục và thiết kế các chương trình kỹ năng cho học sinh vì xuất phát từ niềm tin rằng trẻ em và thanh thiếu niên cần được trang bị không chỉ kiến thức học thuật, mà cả kỹ năng sống, kỹ năng cảm xúc và khả năng tự bảo vệ bản thân.

Mình đã từng là một đứa trẻ mang nhiều thiệt thòi, từng loay hoay trong môi trường học tập mà chưa có đủ sự thấu hiểu và hỗ trợ. Chính trải nghiệm đó khiến mình mong muốn tạo ra những chương trình giáo dục - chuyên đề tâm lý gần gũi hơn, nhân văn hơn, nơi các em được đồng hành để học cách tự chấp nhận, tự yêu thương và bảo vệ chính mình.

Anh có thể chia sẻ thêm về nguồn động lực để anh quyết định xây dựng và phát triển nội dung về người bạch tạng trên các kênh mạng xã hội được không ạ?

Mình từng nhìn thấy không ít bình luận tiêu cực, thậm chí ác ý, dưới các video về trẻ bạch tạng - đặc biệt là những nhận xét sai lệch liên quan đến tuổi thọ, tương lai hay khả năng sống độc lập của các em.

Có lần, khi đọc những bình luận như vậy dưới một video về một bé bạch tạng, mình thực sự trăn trở vì hiểu rằng những thông tin sai lệch ấy không chỉ làm tổn thương gia đình các em, mà còn có thể ảnh hưởng lâu dài đến tâm lý và niềm tin của chính các em về bản thân mình.

Chính từ đó, mình quyết định tạo ra một không gian trên mạng xã hội để xóa bỏ những tin đồn ác ý, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về người bạch tạng.

Mình cố gắng phổ biến các thông tin khoa học, dựa trên những tài liệu và nghiên cứu quốc tế, nhưng được chuyển tải theo cách gần gũi, dễ hiểu, để phụ huynh, thầy cô và cả cộng đồng có thể tiếp cận và hiểu đúng về bạch tạng.

Bên cạnh việc cung cấp thông tin, mình cũng mong muốn kênh là nơi lan tỏa những câu chuyện tích cực, giúp người bạch tạng - đặc biệt là các bạn nhỏ - nhìn thấy những hình mẫu, những khả năng và con đường mà các em hoàn toàn có thể hướng tới.

Với mình, sáng tạo nội dung không chỉ để chia sẻ kiến thức, mà còn là một cách để trao hy vọng, tiếp thêm niềm tin và khích lệ cộng đồng cùng nhìn người bạch tạng bằng sự tôn trọng và thấu hiểu hơn.

Trong giai đoạn chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, anh muốn gửi gắm thông điệp gì đến cộng đồng người bạch tạng và độc giả của Doctor247?

Với các bạn bạch tạng, mình mong các bạn tin rằng giá trị của mình không nằm ở ngoại hình hay những giới hạn thể chất, mà ở sự bền bỉ, lòng tử tế và những nỗ lực thầm lặng mà đôi khi chỉ chính bạn mới nhìn thấy. Các bạn hoàn toàn có quyền mơ ước, học tập, yêu thương và xây dựng một cuộc sống có ý nghĩa theo cách của riêng mình.

Và với cộng đồng, mình hy vọng chúng ta có thể dành cho nhau nhiều hơn sự thấu hiểu, lắng nghe và tôn trọng. Khi mỗi người mở lòng thêm một chút, xã hội sẽ trở nên an toàn và nhân văn hơn cho tất cả, đặc biệt là với những người dễ bị tổn thương.

Bước sang năm mới, mình chúc tất cả chúng ta đủ bình an để chấp nhận bản thân, đủ dũng cảm để tiếp tục bước đi, và đủ kiên trì để không bỏ cuộc trên hành trình của riêng mình.

Khi nhắc đến cụm từ "Người Việt Mới", anh liên tưởng đến điều gì ạ?

Khi nhắc đến cụm từ "Người Việt Mới", trong đầu mình hiện lên hình ảnh của một cá nhân đang tiến bước cùng với tiến trình phát triển của đất nước và xã hội. "Mới" ở đây không mang hàm nghĩa là hoàn toàn thay thế những giá trị cũ, mà là sự kế thừa và làm mới chúng theo cách phù hợp với bối cảnh hôm nay.

Với mình, "Người Việt Mới" còn là người chủ động viết tiếp câu chuyện cuộc đời mình bằng một giọng văn mới - tích cực hơn, có trách nhiệm hơn và nhiều ý thức xã hội hơn.

Đó là khi mỗi người không còn để hoàn cảnh, xuất phát điểm hay những định kiến định nghĩa toàn bộ con người mình, mà dám nhận lấy quyền làm chủ cuộc đời, dám chịu trách nhiệm với lựa chọn và hành động của bản thân.

Giọng văn mới ấy không phủ nhận những chương cũ nhiều khó khăn hay tổn thương, mà nhìn lại chúng bằng sự thấu hiểu, học hỏi và trưởng thành. Từ đó, mỗi người biết cách sống tử tế với chính mình, có trách nhiệm với cộng đồng và sẵn sàng đóng góp những giá trị tích cực cho xã hội theo khả năng riêng của mình.

Xin trân trọng cám ơn những chia sẻ của Thạc sĩ Thạch Trần Bạch Long!

Khi bác sĩ cũng kiệt sức: Ai sẽ chữa lành cho người chữa bệnh?

Một tay, làm thiết kế, ôm nhiều hoài bão | Designer & Content Creator Chí Thành

Truyền thông y tế: Giữ vững chuẩn mực giữa biển thông tin

Gen Z yêu nước trong kỷ nguyên vươn mình: IELTS 8.5, đại biểu SSEAYP, theo đuổi ngành Quản lý nhà nước