'Yêu nhau mấy núi cũng trèo' liệu còn đủ với tình yêu thời nay?
Khảo sát hơn 108.000 người trẻ cho thấy tình yêu thời nay không chỉ cần cảm xúc, mà còn gắn với tài chính, nhà ở, sức khỏe và sự sẵn sàng cam kết.
"Bao giờ có người yêu?", "Bao giờ cưới?", "Kén quá nên giờ vẫn một mình hả?"
Những câu hỏi này thường xuất hiện trong các buổi họp mặt gia đình, những cuộc trò chuyện đầu năm, hoặc bất cứ lúc nào một người bước qua tuổi 25, 30 mà vẫn chưa có người yêu hoặc bạn đời.
Đi kèm với đó là không ít suy đoán cho rằng người trẻ bây giờ sợ ràng buộc, không còn tin vào hôn nhân, thích sống một mình hoặc chỉ muốn ưu tiên sự nghiệp.
Nhưng nhìn từ dữ liệu của báo cáo Lives, Choices and Futures do Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) công bố nhân Ngày Dân số Thế giới (11/7), câu chuyện có thể phức tạp hơn.
Báo cáo khảo sát hơn 108.000 người trẻ từ 18 - 39 tuổi có kết nối Internet tại 73 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhằm tìm hiểu mong muốn của họ về quan hệ, hôn nhân, gia đình và tương lai.
Một điểm đáng chú ý là nhiều người trẻ không hề quay lưng với tình yêu hay hôn nhân. Họ vẫn mong có một mối quan hệ ý nghĩa, vẫn xem hôn nhân là một phần trong lộ trình tương lai.
Nhiều người vẫn xem hôn nhân là đoạn kết đẹp của tình yêu
Trong khảo sát của UNFPA, 40% người tham gia cho biết họ đang độc thân và không hẹn hò, đây là nhóm chiếm tỷ lệ cao nhất. Con số này có thể khiến nhiều người nghĩ rằng người trẻ ngày nay ít quan tâm đến chuyện yêu đương hơn.
Tuy nhiên, khi hỏi về lộ trình gắn bó mà họ mong muốn, báo cáo lại cho thấy một bức tranh khác. Có 36% người tham gia muốn kết hôn trước khi sống chung và 34% muốn sống chung trước rồi mới kết hôn. Cộng lại, hơn 2/3 người tham gia vẫn hình dung hôn nhân là một phần trong hành trình tình cảm lý tưởng.
Điều này cho thấy hôn nhân vẫn còn chỗ đứng trong hình dung tương lai của nhiều người. Chỉ là trước khi bước vào một cam kết lớn, họ cần thêm thời gian để cân nhắc về sự ổn định, mức độ phù hợp và cảm giác sẵn sàng.
Với nhiều người, kết hôn không còn là một cột mốc phải thực hiện khi đến tuổi. Đó là quyết định cần được đặt trong bối cảnh của công việc, thu nhập, nơi ở, sức khỏe, cảm xúc và mức độ phù hợp giữa hai người. Nói cách khác, người trẻ vẫn muốn yêu, nhưng họ không muốn bước vào tình yêu chỉ bằng cảm xúc ban đầu.
Núi và sông mà tình yêu thời nay cần vượt qua không chỉ là khoảng cách
"Yêu nhau mấy núi cũng trèo, mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua" từng là cách ông bà nói về sức mạnh của tình yêu trước những cách trở.
Nhưng với tình yêu thời nay, nhất là khi bước vào tuổi trưởng thành, cảm xúc không còn là yếu tố duy nhất quyết định một mối gắn bó có thể đi xa hay không.
Ở nhóm 25 - 39 tuổi mong muốn kết hôn hoặc sống chung với bạn đời, báo cáo cho thấy khoảng 1/4 hiện vẫn độc thân và không hẹn hò. Tỷ lệ này cao hơn ở nam giới, với 30% nam so với 19% nữ.
Khi được hỏi điều gì khiến một người muốn kết hôn hoặc sống chung trong một mối quan hệ ổn định, an toàn tài chính là yếu tố được đánh giá cao nhất.
Dữ liệu từ báo cáo cho thấy 81% người tham gia xem đây là lý do quan trọng hoặc rất quan trọng, trong đó 57% cho rằng yếu tố này rất quan trọng.
Xu hướng này xuất hiện ở tất cả các nhóm khu vực. Tầm quan trọng của an toàn tài chính đặc biệt rõ tại Đông và Nam Phi, cũng như Tây và Trung Phi, nơi khoảng 70% người tham gia xem đây là yếu tố rất quan trọng.
Xét theo nhóm thu nhập, an toàn tài chính cũng tiếp tục là lý do nổi bật nhất, với tỷ lệ lần lượt là 46% ở các quốc gia thu nhập cao, 62% ở các quốc gia thu nhập trung bình cao và 64% ở các quốc gia thu nhập thấp hoặc trung bình thấp.
Bên cạnh đó, việc đạt được sự độc lập khỏi cha mẹ cũng là một động lực đáng chú ý. Khoảng 66% người tham gia xem đây là lý do quan trọng hoặc rất quan trọng khi nghĩ đến hôn nhân hoặc một mối quan hệ sống chung ổn định.
Báo cáo của UNFPA cũng chỉ ra rằng áp lực nhà ở là nhóm rào cản hàng đầu đối với việc kết hôn hoặc sống chung trong một mối quan hệ ổn định.
Trung bình, 57% người tham gia xem đây là rào cản quan trọng hoặc rất quan trọng. Đáng chú ý, nhóm rào cản này đứng đầu ở tất cả các khu vực và nhóm thu nhập được khảo sát.
Những con số này không có nghĩa là tình yêu trở nên thực dụng. Chúng cho thấy ở tuổi trưởng thành, tình yêu luôn gắn với đời sống hằng ngày và cảm giác tự lập. Một mối quan hệ có thể bắt đầu từ cảm xúc.
Thế nhưng, để đi xa hơn, hai người sẽ phải đối diện với nhiều câu hỏi cụ thể như sống ở đâu, chia sẻ chi phí thế nào, công việc có ổn định không, đã đủ khả năng chăm sóc bản thân và người còn lại chưa, hay cuộc sống sẽ thay đổi ra sao nếu kết hôn hoặc sinh con.
Tìm được đúng người nhưng chưa chắc đúng lúc
Bên cạnh áp lực kinh tế và nhà ở, báo cáo của UNFPA cho thấy việc tìm được bạn đời phù hợp cũng là một rào cản đáng kể khi bước vào hôn nhân hoặc một mối quan hệ sống chung ổn định. Có khoảng 51% người tham gia xem đây là rào cản quan trọng hoặc rất quan trọng.
Điều này rất gần với trải nghiệm của nhiều người hôm nay. Một người có thể có nhiều cơ hội gặp gỡ hơn nhờ mạng xã hội, ứng dụng hẹn hò, môi trường làm việc hoặc bạn bè giới thiệu. Nhưng gặp được nhiều người không đồng nghĩa với việc dễ tìm thấy một người đủ phù hợp để đi lâu dài.
Ngay cả khi gặp được người phù hợp, thời điểm cũng có thể chưa thật sự thuận lợi. Một người có thể đang chịu áp lực công việc, chưa ổn định tài chính, còn vướng những trải nghiệm cũ hoặc chưa có đủ năng lượng tinh thần để bước vào một cam kết nghiêm túc.
Báo cáo cũng ghi nhận một số rào cản khác liên quan đến đời sống cá nhân. Khoảng 43% người tham gia xem lịch sử mối quan hệ là rào cản quan trọng hoặc rất quan trọng, khoảng 42% nhắc đến các vấn đề sức khỏe, trong khi 40% xem công việc là yếu tố có thể cản trở việc hình thành một mối gắn bó ổn định.
Những con số này không kết luận rằng một người độc thân là vì sức khỏe tinh thần hay vì từng có trải nghiệm không tốt trong tình yêu.
Nhưng chúng cho thấy chuyện yêu đương ở tuổi trưởng thành không thể tách khỏi trạng thái sống của mỗi người. Đôi khi, vấn đề không chỉ là đã gặp “đúng người” hay chưa, mà còn là cả hai có đang ở một thời điểm đủ sẵn sàng để bước vào đời sống của nhau hay không.
Vì vậy, lý do chưa gặp đúng người đôi khi cũng có thể hiểu rộng hơn. Đó có thể là chưa gặp người đủ phù hợp, hoặc đã gặp rồi nhưng chưa đúng lúc. Một mối quan hệ lành mạnh không chỉ cần cảm xúc, mà còn cần cảm giác an toàn, khả năng giao tiếp và sự sẵn sàng để cùng nhau đi qua những áp lực rất thật của đời sống.
