Vì sao đứt dây chằng chéo trước (ACL) khiến nhiều cầu thủ phải gián đoạn sự nghiệp?
Với các cầu thủ bóng đá, đứt dây chằng chéo trước (ACL) là cơn ác mộng có thể làm gián đoạn sự nghiệp thi đấu trong thời gian dài.
Trong trận bán kết U23 châu Á 2026 giữa Việt Nam và Trung Quốc, trung vệ Hiểu Minh buộc phải rời sân sau một tình huống va chạm và được xác nhận gặp chấn thương đứt dây chằng chéo trước.
Đây là dạng chấn thương được giới y học thể thao xếp vào nhóm nghiêm trọng đối với khớp gối, đặc biệt với các cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp.
- Đứt dây chằng chéo trước (ACL) là gì?
- Vì sao đứt dây chằng chéo trước là chấn thương ám ảnh trong bóng đá?
- Dấu hiệu nhận biết đứt dây chằng chéo trước
- Đứt dây chằng chéo có nguy hiểm không?
- Mất bao lâu để hồi phục sau khi cầu thủ bị đứt dây chằng chéo?
- Điều trị đứt dây chằng chéo trước như thế nào?
- Tóm lại
Đứt dây chằng chéo trước (ACL) là gì?
Dây chằng chéo trước, viết tắt là ACL (Anterior Cruciate Ligament), là một dây chằng nằm sâu trong khớp gối, có nhiệm vụ nối xương đùi với xương chày.
Về mặt chức năng, ACL hỗ trợ kiểm soát các chuyển động xoay của đầu gối và hạn chế xương chày trượt ra trước so với xương đùi. Nhờ đó, khớp gối có thể chịu được các động tác như chạy nhanh, đổi hướng đột ngột hoặc dừng lại bất ngờ.
Đây đều là những chuyển động xuất hiện thường xuyên trong bóng đá và nhiều môn thể thao cường độ cao.
Khi dây chằng chéo trước bị đứt, cấu trúc sợi của ACL bị rách một phần hoặc hoàn toàn. Lúc này, khớp gối mất đi sự vững chắc vốn có, dễ rơi vào trạng thái lỏng khớp và khó kiểm soát khi vận động mạnh.
Theo các tài liệu y khoa, ACL bị đứt hoàn toàn không có khả năng tự hồi phục do nguồn máu nuôi dưỡng rất hạn chế.
Điều này lý giải vì sao nhiều vận động viên sau chấn thương ACL thường gặp cảm giác lỏng gối, khó kiểm soát chuyển động và không thể tiếp tục thi đấu ở cường độ cao nếu không được điều trị đúng cách.
Vì sao đứt dây chằng chéo trước là chấn thương ám ảnh trong bóng đá?
Bóng đá được xem là một trong những môn thể thao có nguy cơ cao gây tổn thương ACL. Trong suốt trận đấu, cầu thủ liên tục phải tăng tốc, giảm tốc, đổi hướng khi đang chạy và tiếp đất sau các pha bật nhảy. Những chuyển động này tạo áp lực lớn lên khớp gối, đặc biệt khi đầu gối đang chịu tải trọng cơ thể.
Nhiều nghiên cứu cho thấy, đứt ACL không nhất thiết phải xảy ra sau một pha va chạm trực diện. Trong không ít trường hợp, chấn thương xuất hiện khi cầu thủ xoay người hoặc đổi hướng sai trục, trong lúc cơ thể vẫn đang di chuyển với tốc độ cao. Đây là lý do vì sao ACL được xem là chấn thương khó lường trong bóng đá.
Với vận động viên chuyên nghiệp, đứt dây chằng chéo trước không chỉ gây tổn thương về mặt thể chất. Thời gian điều trị và phục hồi kéo dài nhiều tháng có thể ảnh hưởng lớn đến phong độ, tâm lý thi đấu và cả sự nghiệp về lâu dài.
Dấu hiệu nhận biết đứt dây chằng chéo trước
Ở thời điểm chấn thương, nhiều người mô tả cảm giác nghe thấy hoặc cảm nhận một tiếng "pop" phát ra từ trong khớp gối. Ngay sau đó là cơn đau khiến người bệnh khó tiếp tục vận động hoặc thi đấu.
Trong vài giờ đầu, đầu gối thường sưng nhanh do hiện tượng tràn dịch khớp. Khi tình trạng cấp tính qua đi, người bệnh có thể nhận thấy cảm giác lỏng khớp, đầu gối thiếu vững chắc khi đứng, đi lại hoặc xoay người. Các hoạt động như lên xuống cầu thang hay đổi hướng đột ngột trở nên khó khăn hơn rõ rệt.
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đứt ACL đều gây đau dữ dội ngay lập tức. Một số người vẫn có thể đi lại trong thời gian đầu, nhưng cảm giác yếu gối và mất ổn định sẽ tăng dần theo thời gian nếu không được chẩn đoán và điều trị phù hợp.
Đứt dây chằng chéo có nguy hiểm không?
Đứt dây chằng chéo trước không phải là chấn thương đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Tuy vậy, nếu không được xử trí đúng cách, tổn thương này có thể để lại nhiều hệ quả lâu dài cho khớp gối.
Theo các chuyên gia chỉnh hình, tình trạng mất ổn định khớp gối kéo dài có thể làm tăng nguy cơ tổn thương sụn chêm và đẩy nhanh quá trình thoái hóa khớp gối.
Về lâu dài, người bệnh có thể gặp hạn chế trong sinh hoạt hằng ngày cũng như giảm khả năng tham gia các hoạt động thể thao.
Đối với vận động viên, đặc biệt là cầu thủ bóng đá, ACL được xem là cấu trúc giữ vai trò then chốt trong vận động. Chấn thương tại đây có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thi đấu ở cường độ cao.
Mất bao lâu để hồi phục sau khi cầu thủ bị đứt dây chằng chéo?
Thời gian hồi phục sau đứt dây chằng chéo trước phụ thuộc vào mức độ chấn thương và phương pháp điều trị được lựa chọn. Với sinh hoạt cơ bản, người bệnh có thể cần khoảng 6 đến 8 tuần để đi lại ổn định hơn.
Quá trình trở lại tập luyện thể thao thường kéo dài từ 6 đến 9 tháng. Đối với thi đấu đỉnh cao, nhiều vận động viên cần từ 9 đến 12 tháng, thậm chí lâu hơn, để đảm bảo khớp gối đủ vững và giảm nguy cơ tái chấn thương.
Giới chuyên môn nhấn mạnh rằng phục hồi sau đứt dây chằng chéo không chỉ là câu chuyện của thể lực. Sự kiên nhẫn, tuân thủ phác đồ và ổn định tâm lý đóng vai trò quan trọng trong việc trở lại vận động an toàn.
Điều trị đứt dây chằng chéo trước như thế nào?
Việc điều trị đứt ACL phụ thuộc vào mức độ tổn thương, độ tuổi và mức độ vận động của người bệnh.
Với vận động viên hoặc người trẻ có nhu cầu vận động cao, phẫu thuật tái tạo ACL thường được cân nhắc. Theo các tài liệu y khoa hiện nay, ACL bị đứt hoàn toàn không thể tự lành.
Phẫu thuật trong trường hợp này nhằm tái tạo dây chằng mới bằng gân tự thân hoặc gân hiến. Đây không phải là việc nối lại dây chằng cũ, mà là tạo ra một cấu trúc thay thế giúp khớp gối lấy lại sự ổn định.
Trong một số trường hợp đứt không hoàn toàn hoặc ở người ít tham gia vận động mạnh, bác sĩ có thể chỉ định điều trị bảo tồn. Phương pháp này tập trung vào việc giảm tải cho khớp gối, kết hợp vật lý trị liệu nhằm phục hồi sức mạnh cơ quanh gối và cải thiện khả năng thăng bằng. Người bệnh có thể được khuyến nghị sử dụng nẹp gối khi vận động để tăng độ ổn định.
Sau phẫu thuật, người bệnh cần tuân thủ chương trình phục hồi chức năng nghiêm ngặt để lấy lại tầm vận động, sức mạnh cơ và khả năng kiểm soát khớp gối.
*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
Tóm lại
1. Đứt dây chằng chéo trước (ACL) là gì?
Đứt dây chằng chéo trước là tình trạng dây chằng ACL trong khớp gối bị rách một phần hoặc hoàn toàn. ACL có vai trò giữ ổn định khớp gối khi chạy, xoay người hoặc đổi hướng. Khi dây chằng này bị đứt, khớp gối dễ mất vững và khó kiểm soát trong vận động mạnh.
2. Dấu hiệu nhận biết đứt dây chằng chéo trước là gì?
Người bị đứt ACL thường cảm thấy đau ở đầu gối, có thể nghe hoặc cảm nhận tiếng “pop” tại thời điểm chấn thương. Đầu gối thường sưng nhanh trong vài giờ đầu, kèm cảm giác lỏng khớp, thiếu vững khi đứng, đi lại hoặc đổi hướng.
3. Hậu quả của đứt dây chằng chéo trước là gì?
Nếu không được điều trị phù hợp, đứt ACL có thể dẫn đến mất ổn định khớp gối kéo dài, tăng nguy cơ tổn thương sụn chêm và thúc đẩy quá trình thoái hóa khớp gối. Với vận động viên, chấn thương này có thể ảnh hưởng lâu dài đến khả năng thi đấu.
4. Điều trị đứt dây chằng chéo trước như thế nào?
Việc điều trị phụ thuộc vào mức độ tổn thương và nhu cầu vận động. Trường hợp nhẹ có thể điều trị bảo tồn bằng nghỉ ngơi, vật lý trị liệu và đeo nẹp gối. Với trường hợp đứt hoàn toàn, đặc biệt ở người trẻ hoặc vận động viên, phẫu thuật tái tạo ACL thường được chỉ định, kết hợp chương trình phục hồi chức năng kéo dài nhiều tháng.
Nguồn tham khảo:
1. American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS) - Anterior Cruciate Ligament (ACL) Injuries: https://orthoinfo.aaos.org/en/diseases--conditions/anterior-cruciate-ligament-acl-injuries/
2. Mayo Clinic - ACL injury: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/acl-injury/symptoms-causes/syc-20350738
3. Johns Hopkins Medicine - Anterior Cruciate Ligament (ACL) Injury or Tear: https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/acl-injury-or-tear
