Tập thể dục có giúp phòng ngừa ung thư đại trực tràng?
Tập thể dục có thể giúp giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng hay chỉ là một lời khuyên sức khỏe quen thuộc?
Khi nhắc đến việc phòng ung thư, nhiều người thường nghĩ đến chế độ ăn uống, thuốc lá hay tiền sử gia đình. Trong khi đó, vận động thể chất lại thường được xem là lời khuyên chung chung dành cho mọi vấn đề sức khỏe.
Thực tế, ung thư đại tràng là một trong những bệnh ung thư có mối liên hệ khá rõ với mức độ vận động hằng ngày. Dù tập thể dục không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ mắc bệnh, nhiều nghiên cứu cho thấy những người vận động thường xuyên có nguy cơ ung thư đại tràng thấp hơn so với người ít vận động.
Các nghiên cứu nói gì về vận động và phòng ngừa ung thư đại trực tràng?
Với ung thư đại tràng, mối liên hệ giữa vận động và nguy cơ mắc bệnh được ghi nhận khá nhất quán trong nhiều nghiên cứu.
Một tổng hợp từ 126 nghiên cứu cho thấy những người vận động nhiều nhất có nguy cơ mắc ung thư đại tràng thấp hơn khoảng 19% so với nhóm ít vận động nhất.
Tuy nhiên, kết quả này không đồng nghĩa cứ tập thể dục là sẽ tránh được ung thư. Thay vào đó, nó cho thấy những người duy trì lối sống năng động có xu hướng mắc bệnh ít hơn.
Vận động vì vậy được xem là một trong những thói quen có thể góp phần giảm nguy cơ ung thư đại tràng khi kết hợp với chế độ ăn uống và lối sống lành mạnh.
Vận động có thể giúp bảo vệ đại tràng như thế nào?
Các nhà khoa học vẫn đang nghiên cứu chính xác cơ chế đứng sau mối liên hệ này. Tuy vậy, một số giả thuyết được nhắc đến nhiều gồm:
Giúp thức ăn di chuyển qua ruột nhanh hơn
Khi cơ thể vận động, hoạt động của đường tiêu hóa cũng được cải thiện. Thức ăn và chất thải lưu lại trong ruột trong thời gian ngắn hơn, đồng nghĩa niêm mạc đại tràng có thể tiếp xúc ít hơn với các chất có khả năng gây hại.
Cải thiện khả năng sử dụng insulin
Vận động giúp cơ thể sử dụng insulin hiệu quả hơn, từ đó giảm tình trạng insulin tăng cao kéo dài trong máu. Một số nghiên cứu cho thấy nồng độ insulin cao có thể liên quan đến sự phát triển của một số loại ung thư, trong đó có ung thư đại trực tràng.
Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Thừa cân và béo phì là những yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư đại tràng. Hoạt động thể chất thường xuyên giúp duy trì cân nặng hợp lý và giảm lượng mỡ thừa trong cơ thể.
Tác động đến môi trường trong ruột
Một số nghiên cứu cũng cho thấy vận động có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa axit mật và các phản ứng viêm trong cơ thể. Đây đều là những yếu tố được cho là có liên quan đến nguy cơ hình thành ung thư đại tràng.
Mời bạn đọc thêm bài viết:
Cần tập thể dục bao nhiêu để có lợi cho sức khỏe?
Hiện chưa có khuyến cáo riêng về thời lượng vận động dành cho mục tiêu phòng ung thư đại tràng. Các tổ chức y tế thường dựa trên hướng dẫn vận động dành cho người trưởng thành:
- Từ 150 đến 300 phút hoạt động thể lực cường độ vừa mỗi tuần, chẳng hạn như đi bộ nhanh.
- Hoặc ít nhất 75 phút vận động cường độ mạnh mỗi tuần.
- Kết hợp các bài tập tăng cường sức mạnh cơ bắp ít nhất 2 ngày mỗi tuần.
Những khoảng vận động ngắn trong ngày vẫn được tính vào tổng thời gian này. Vì vậy, bạn không nhất thiết phải dành cả tiếng đồng hồ trong phòng gym mới được xem là có lợi cho sức khỏe.
Tập thể dục không thay thế việc tầm soát
Dù vận động thường xuyên có thể giúp giảm nguy cơ, không ai có thể đảm bảo mình sẽ không mắc ung thư đại tràng.
Tuổi tác, tiền sử gia đình, bệnh viêm ruột mạn tính, thừa cân, chế độ ăn uống và nhiều yếu tố khác cũng ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh.
Vì vậy, bên cạnh việc duy trì lối sống năng động, người dân vẫn nên thực hiện tầm soát ung thư đại trực tràng theo khuyến cáo của bác sĩ, đặc biệt khi bước vào nhóm tuổi nguy cơ hoặc có yếu tố nguy cơ cao.
Thay vì đặt mục tiêu quá lớn ngay từ đầu, đôi khi một số thay đổi đơn giản như đi bộ thêm mỗi ngày, giảm thời gian ngồi liên tục hay duy trì lịch tập đều đặn mới là những bước đi dễ thực hiện và có lợi lâu dài cho sức khỏe.
*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
