Ngồi quá lâu có thể liên quan đến ung thư đại trực tràng ở người trẻ
Số ca được chẩn đoán ung thư đại trực tràng trước tuổi 50 đang tăng. Khoa học vẫn đang tìm lời giải và một số manh mối đang dần xuất hiện.
Từ lúc ngồi làm việc, di chuyển, ăn uống đến lúc nghỉ ngơi trước màn hình, nhiều người có thể trải qua phần lớn một ngày trong tư thế ngồi mà gần như không nhận ra.
Vấn đề không chỉ nằm ở chuyện đau lưng hay tăng cân, bởi thời gian ít vận động kéo dài còn đang được nghiên cứu về mối liên hệ với nguy cơ ung thư đại trực tràng, đặc biệt ở người trẻ.
Một nghiên cứu trên phụ nữ tại Mỹ đã ghi nhận một mối liên hệ đáng chú ý.
Xem TV hơn 2 giờ mỗi ngày liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng cao hơn 69%
Một nghiên cứu theo dõi gần 90.000 phụ nữ tại Mỹ trong hơn 20 năm. Kết quả ghi nhận những người xem TV trên 14 giờ mỗi tuần, tương đương hơn 2 giờ mỗi ngày, có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng trước tuổi 50 cao hơn khoảng 69% so với nhóm xem không quá 7 giờ mỗi tuần.
Mối liên hệ này vẫn được ghi nhận ngay cả khi đã tính đến một số yếu tố như BMI và mức độ vận động.
Tuy nhiên, đây là nghiên cứu quan sát nên chưa thể khẳng định việc xem TV lâu trực tiếp gây ung thư đại trực tràng. Con số 69% phản ánh mức chênh lệch nguy cơ giữa hai nhóm trong nghiên cứu, không phải mức tăng cố định áp dụng cho tất cả mọi người.
Vì sao ngồi lâu lại được đặt vào 'tầm ngắm'?
Các nhà khoa học vẫn đang tìm hiểu cơ chế phía sau mối liên hệ này. Một tổng quan đăng trên Nature Reviews Cancer năm 2026 cho thấy hành vi ít vận động là một trong những yếu tố đang được nghiên cứu trong ung thư đại trực tràng khởi phát sớm, bên cạnh béo phì, rối loạn chuyển hóa và chế độ ăn kém lành mạnh.
Khi cơ thể ít vận động trong thời gian dài, khả năng điều hòa đường huyết và độ nhạy insulin có thể bị ảnh hưởng.
Tình trạng dư thừa mỡ cơ thể, rối loạn chuyển hóa và viêm kéo dài cũng được xem là những con đường sinh học có thể liên quan đến quá trình hình thành ung thư đại trực tràng.
Ngoài ra, hệ vi sinh đường ruột đang trở thành một hướng nghiên cứu đáng chú ý. Những thay đổi về chuyển hóa, chế độ ăn và lối sống có thể tác động đến môi trường đường ruột, nhưng khoa học hiện vẫn chưa xác định được chính xác yếu tố nào đóng vai trò trực tiếp trong sự gia tăng ung thư ở người trẻ.
Có thể bạn quan tâm bài viết:
Cần làm gì nếu công việc buộc phải ngồi nhiều?
Vấn đề không nằm ở riêng việc xem TV hay làm việc trước máy tính, mà ở việc cơ thể phải ngồi yên quá lâu trong ngày. Vì vậy, bẹn nên chủ động xen kẽ những khoảng đứng dậy và vận động nhẹ.
Bạn có thể chủ động:
- Đứng dậy, đi lại hoặc vận động nhẹ xen kẽ trong ngày.
- Tranh thủ đi bộ sau bữa ăn hoặc trong giờ nghỉ.
- Duy trì vận động thể chất đều đặn thay vì chỉ tập trung vào một vài buổi.
- Duy trì cân nặng phù hợp và ưu tiên chế độ ăn giàu rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và chất xơ.
- Hạn chế ăn thực phẩm chế biến sẵn.
Tầm soát cũng là một phần quan trọng trong phòng ngừa. Hiệp hội Ung thư Mỹ (ACS) hiện khuyến nghị người có nguy cơ trung bình bắt đầu tầm soát ung thư đại trực tràng từ 45 tuổi.
Người có tiền sử gia đình, bệnh viêm ruột hoặc các yếu tố nguy cơ cao khác có thể cần bắt đầu sớm hơn.
Ngồi lâu không đồng nghĩa chắc chắn sẽ mắc ung thư. Nhưng giữa lúc ung thư đại trực tràng ở người trẻ đang có xu hướng gia tăng, giảm thời gian ngồi liên tục và vận động nhiều hơn vẫn là một thay đổi nhỏ có lợi cho sức khỏe lâu dài.
*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
