Caffeine có đang bị đổ oan vì bạn muốn đi ngoài khi uống cà phê?

Có người vừa uống xong ly cà phê đã muốn tìm nhà vệ sinh. Có người lại xem cà phê như một phần không thể thiếu trong thói quen đi ngoài mỗi sáng.

Hiện tượng này không chỉ là cảm nhận cá nhân. Một số nghiên cứu đã ghi nhận cà phê có thể làm tăng hoạt động co bóp của đại tràng, thậm chí chỉ vài phút sau khi uống.

Điều thú vị là tác động ấy không hoàn toàn đến từ caffeine, thành phần vốn được biết đến nhiều nhất nhờ khả năng giúp chúng ta tỉnh táo.

Nguyên nhân khiến bạn muốn đi ngoài khi uống cà phê là gì?

Khi vừa uống cà phê đã muốn đi vệ sinh, nhiều người thường nghĩ ngay đến caffeine. Tuy nhiên, các nghiên cứu ghi nhận ngay cả cà phê khử caffeine cũng có thể kích thích hoạt động của ruột già. Điều này cho thấy caffeine không phải yếu tố duy nhất tạo ra phản ứng trên.

Một bài tổng quan đăng trên tạp chí Nutrients năm 2022 đề cập đến khả năng cà phê tác động gián tiếp lên đại tràng thông qua hệ thần kinh và các hormone tiêu hóa, chẳng hạn như gastrin.

Để dễ hình dung, hệ tiêu hóa vốn có một cơ chế tự nhiên gọi là phản xạ dạ dày - đại tràng. Khi thức ăn đi vào dạ dày, các tín hiệu thần kinh và hormone có thể kích thích đại tràng tăng co bóp, giúp đẩy lượng phân có sẵn về phía trực tràng. Đây cũng là một trong những lý do nhiều người thường muốn đi vệ sinh sau bữa ăn.

Thời điểm uống cà phê cũng có thể góp phần tạo nên phản ứng này. Đại tràng thường hoạt động tích cực hơn sau khi chúng ta thức dậy vào buổi sáng. Vì vậy, ly cà phê đầu ngày có thể xuất hiện đúng lúc ruột già đang tăng cường hoạt động.

Dù cơ chế tác động của cà phê lên đại tràng vẫn đang được nghiên cứu, những phát hiện hiện có cho thấy cảm giác buồn đi ngoài sau khi uống cà phê có thể liên quan đến nhiều yếu tố, thay vì chỉ riêng caffeine.

Mời bạn đọc thêm bài viết sau:

Uống cà phê lúc bụng đói có sao không?

Cà phê kích thích túi mật co bóp: Điều này có lợi hay có hại?

Có nên uống cà phê mỗi sáng để tránh táo bón?

Nếu cà phê khiến bạn dễ đi vệ sinh hơn, đây có thể là một phản ứng sinh lý bình thường của cơ thể.

Tuy nhiên, những nghiên cứu trực tiếp về tác động của cà phê lên hoạt động co bóp đại tràng còn có quy mô nhỏ. Vì vậy, chưa đủ bằng chứng để xem uống cà phê là một phương pháp điều trị táo bón.

Với người thường xuyên bị táo bón, Viện Quốc gia về Đái tháo đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Mỹ (NIDDK) khuyến nghị một số thay đổi trong sinh hoạt như:

• Bổ sung đủ chất xơ từ rau xanh, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt.
• Uống đủ nước, đặc biệt khi tăng lượng chất xơ trong khẩu phần.
• Duy trì vận động thể chất đều đặn.
• Tập thói quen đi vệ sinh vào thời điểm cố định, chẳng hạn sau bữa sáng, và không nhịn khi có nhu cầu.

Nếu táo bón kéo dài hoặc không cải thiện khi thay đổi sinh hoạt, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân.

Đặc biệt, táo bón kèm đau bụng liên tục, nôn ói, không thể trung tiện hoặc có máu trong phân là những dấu hiệu cần được kiểm tra y tế ngay.

Cà phê có thể là một phần trong thói quen buổi sáng của nhiều người, nhưng sức khỏe đường ruột vẫn cần được chăm sóc từ chế độ ăn uống, vận động và những thói quen sinh hoạt hằng ngày.

(Nguồn: Nutrients, NIDDK)

An Ngọc