Cà phê kích thích túi mật co bóp: Điều này có lợi hay có hại?
Cà phê kích thích túi mật co bóp như thế nào, và điều này có thể liên quan gì đến nguy cơ sỏi mật?
Túi mật là một cơ quan nhỏ nằm dưới gan, có nhiệm vụ dự trữ mật để hỗ trợ tiêu hóa chất béo. Một số nghiên cứu cho thấy uống cà phê thường xuyên có thể liên quan đến nguy cơ sỏi mật thấp hơn.
Tuy nhiên, ở những người đã có sỏi mật, cà phê đôi khi lại có thể gây khó chịu.
Cà phê tác động đến túi mật như thế nào?
Cà phê có thể ảnh hưởng đến hoạt động co bóp của túi mật và quá trình lưu thông dịch mật.
Cà phê kích thích túi mật co bóp
Sau khi ăn, cơ thể tiết ra hormone cholecystokinin (CCK), giúp túi mật co lại và đưa dịch mật xuống ruột non để hỗ trợ tiêu hóa chất béo.
Cà phê cũng có thể kích thích túi mật co bóp và giải phóng dịch mật. Một số nghiên cứu ghi nhận cà phê không caffeine vẫn tạo ra phản ứng tương tự, cho thấy tác động này có thể đến từ những thành phần khác ngoài caffeine.
Khi túi mật co bóp và giải phóng dịch mật đều đặn, dịch mật ít có xu hướng ứ lại và trở nên cô đặc. Đây được xem là một trong những cơ chế có thể giúp hạn chế quá trình hình thành sỏi mật.
Uống cà phê có liên quan đến nguy cơ sỏi mật thấp hơn
Một số nghiên cứu quan sát quy mô lớn ghi nhận người uống cà phê thường xuyên có nguy cơ mắc sỏi mật có triệu chứng thấp hơn.
Mối liên hệ này có thể liên quan đến nhiều cơ chế, chẳng hạn tăng lưu thông dịch mật, thay đổi chuyển hóa axit mật, bilirubin và một số hormone liên quan đến quá trình hình thành sỏi.
Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng hiện nay vẫn đến từ nghiên cứu quan sát. Vì vậy, chưa thể khẳng định cà phê trực tiếp giúp ngăn ngừa sỏi mật.
Có thể bạn quan tâm bài viết:
Nếu đã có sỏi mật, cà phê có thể gây khó chịu
Chính khả năng kích thích túi mật co bóp lại có thể trở thành vấn đề ở những người đã có sỏi.
Khi túi mật co lại, viên sỏi có thể chèn vào hoặc làm tắc ống mật. Khi đó, người bệnh có thể xuất hiện cơn đau túi mật, thường là đau dữ dội ở vùng bụng trên bên phải.
Hiện bằng chứng cho thấy cà phê trực tiếp gây ra cơn đau túi mật vẫn còn hạn chế và phản ứng cũng khác nhau ở mỗi người.
Nếu đã được chẩn đoán sỏi mật và thường xuyên đau hoặc khó chịu sau khi uống cà phê, bạn nên giảm tần suất uống và trao đổi với bác sĩ.
Ngoài cà phê, đâu là thức uống tốt cho túi mật?
Không chỉ cà phê, một số loại đồ uống khác cũng có thể được đưa vào chế độ ăn hỗ trợ sức khỏe túi mật:
- Nước: uống đủ nước giúp hỗ trợ hoạt động tiêu hóa nói chung. Dịch mật có thành phần chủ yếu là nước, vì vậy duy trì đủ nước cũng giúp hạn chế tình trạng dịch mật trở nên quá cô đặc.
- Trà xanh: một số nghiên cứu quan sát ghi nhận người uống trà xanh có tỷ lệ ung thư túi mật thấp hơn. Tuy nhiên, tác động trực tiếp của trà xanh lên túi mật vẫn cần được nghiên cứu thêm.
- Cà phê không caffeine: vẫn có thể kích thích túi mật co bóp, nhưng mối liên hệ với nguy cơ sỏi mật thấp hơn chưa rõ bằng cà phê thông thường.
Những thói quen giúp bảo vệ sức khỏe túi mật
Không có một loại đồ uống nào có thể quyết định sức khỏe túi mật. Những gì bạn ăn, cách bạn vận động và duy trì cân nặng hằng ngày mới là những yếu tố đáng quan tâm hơn.
Một số thói quen có thể giúp giảm nguy cơ hình thành sỏi mật gồm:
- Ăn đủ chất xơ từ rau củ, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt.
- Hạn chế thực phẩm nhiều đường và carbohydrate tinh chế, chẳng hạn bánh kẹo, đồ uống có đường và các món chế biến sẵn.
- Ưu tiên chất béo lành mạnh từ dầu ô liu, cá và các nguồn phù hợp khác.
- Giảm thực phẩm nhiều chất béo bão hòa, đặc biệt là món chiên rán và các món nhiều bơ, kem.
- Duy trì cân nặng phù hợp và vận động đều đặn.
- Tránh giảm cân quá nhanh hoặc theo chế độ ăn quá khắt khe, vì điều này có thể làm tăng nguy cơ sỏi mật.
Tóm lại
Uống cà phê thường xuyên có thể kích thích túi mật co bóp và có liên quan đến nguy cơ sỏi mật thấp hơn, nhưng bằng chứng hiện tại chưa đủ để khẳng định cà phê trực tiếp giúp phòng ngừa sỏi mật. Với người đã có sỏi mật, cà phê đôi khi có thể gây đau hoặc khó chịu do làm túi mật co bóp mạnh hơn.
Thay vì chỉ chú ý đến một loại đồ uống, sức khỏe túi mật còn phụ thuộc vào chế độ ăn, vận động, cân nặng và cách giảm cân. Nếu thường xuyên xuất hiện triệu chứng sau khi uống cà phê, bạn nên giảm lượng uống và trao đổi với bác sĩ.
(Nguồn: Eating Well, NIH)
*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
