Cảnh báo nuốt nhầm viên thuốc còn nguyên vỉ ở người cao tuổi
Một cụ bà ngoài 80 tuổi tử vong sau khi nuốt nhầm viên thuốc còn nguyên vỉ. Cạnh sắc của mảnh vỉ đâm thủng đại tràng, gây áp xe, nhiễm khuẩn nặng và dẫn đến suy đa cơ quan.
Cụ bà có nhiều bệnh nền và phải sử dụng nhiều loại thuốc mỗi ngày. Bà được đưa vào Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh sau một ngày đau bụng, buồn nôn, sốt cao và khó thở.
Kết quả chụp CT bụng gợi ý đại tràng bị thủng do dị vật. Trong ca phẫu thuật cấp cứu, các bác sĩ phát hiện một viên thuốc vẫn còn nguyên vỉ.
Phần cạnh sắc đã đâm thủng đại tràng, tạo ổ áp xe và gây nhiễm khuẩn nặng. Dù được phẫu thuật, điều trị kháng sinh, thở máy và lọc máu liên tục, người bệnh vẫn diễn tiến sốc nhiễm khuẩn, suy đa cơ quan và không qua khỏi. Trước đó, cả bà và gia đình đều không biết viên thuốc đã bị nuốt cả vỉ từ thời điểm nào.
Ghi nhận chín trường hợp nuốt nhầm viên thuốc còn nguyên vỉ, phải nội soi hoặc phẫu thuật
Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh đồng thời cho biết từ tháng 1/2025 đến tháng 8/2026, đơn vị ghi nhận chín trường hợp vô tình nuốt viên thuốc còn nguyên vỉ phải can thiệp nội soi hoặc phẫu thuật.
Tám trường hợp được nội soi lấy dị vật, phần lớn vỉ thuốc mắc tại thực quản. Một bệnh nhân 66 tuổi bị mảnh vỉ xuyên thủng ruột non, phải phẫu thuật cắt bỏ đoạn ruột bị tổn thương.
Người này không nhớ đã nuốt nhầm vỉ thuốc và chỉ biết nguyên nhân sau khi được xem hình ảnh dị vật. Sau năm ngày điều trị, bệnh nhân hồi phục và xuất viện.
Vỉ thuốc có thể gây thủng đường tiêu hóa như thế nào?
Từ thông tin do Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM chia sẻ, ThS.DS Nguyễn Quan Như Hảo, Khoa Dược, cho biết vỉ thuốc thường gồm phần nhựa giữ viên thuốc và lớp màng nhôm.
Khi được cắt thành từng ô nhỏ, mảnh vỉ có thể tạo ra các góc nhọn và cạnh sắc, gây tổn thương đường tiêu hóa nếu vô tình bị nuốt.
Nếu bị nuốt, vỉ thuốc có thể mắc tại thực quản hoặc tiếp tục di chuyển xuống dạ dày và ruột. Cạnh sắc có thể làm tổn thương, thậm chí đâm thủng thành ống tiêu hóa.
Khi ruột bị thủng, vi khuẩn và chất chứa bên trong có thể thoát ra ngoài, gây áp xe, viêm phúc mạc và nhiễm khuẩn nặng. Người bệnh có nguy cơ rơi vào sốc nhiễm khuẩn, suy đa cơ quan và tử vong.
Cẩn trọng với rủi ro dùng thuốc ở người cao tuổi
Nguy cơ cao hơn ở người lớn tuổi phải sử dụng nhiều loại thuốc hằng ngày, đặc biệt khi mắt kém, tay run, đeo hàm giả, suy giảm trí nhớ hoặc thường uống nhiều viên cùng lúc.
Việc cắt vỉ thuốc thành từng ô nhỏ để chia liều sẵn cũng có thể khiến người dùng nhầm lẫn giữa viên đã bóc và viên còn nguyên vỉ. Với người khó tự quản lý thuốc, gia đình nên hỗ trợ chuẩn bị, kiểm tra và quan sát trong lúc uống.
Đáng lưu ý, người bệnh không phải lúc nào cũng biết mình đã nuốt dị vật. Triệu chứng có thể xuất hiện muộn và dễ nhầm với vấn đề tiêu hóa khác. Mảnh vỉ cũng có thể không nhìn thấy trên X-quang, thậm chí một số trường hợp khó phát hiện trên CT.
Nghi ngờ nuốt vỉ thuốc cần đến bệnh viện ngay
Người đã hoặc nghi ngờ nuốt phải viên thuốc còn nguyên vỉ cần đến Khoa Cấp cứu ngay, kể cả khi chưa xuất hiện triệu chứng.
Các dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý gồm nuốt đau, khó nuốt, đau ngực, đau bụng, nôn, sốt, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc lẫn máu. Nếu người bệnh khó thở, nghẹt thở, lơ mơ hoặc bất tỉnh, gia đình cần gọi 115.
Trong thời gian chờ thăm khám, không nên tự gây nôn, móc họng hoặc cố nuốt cơm, chuối để đẩy dị vật xuống. Cạnh sắc của vỉ có thể làm tổn thương đường tiêu hóa nghiêm trọng hơn.
Người bệnh cũng không nên tự dùng thuốc nhuận tràng hoặc chỉ uống thuốc giảm đau, hạ sốt rồi tiếp tục theo dõi tại nhà.
Nếu có thể, gia đình nên mang theo phần vỉ còn lại, vỉ thuốc cùng loại hoặc đơn thuốc đang sử dụng, nhưng không được trì hoãn việc đến bệnh viện.
Có thể bạn quan tâm bài viết:
Ghi nhớ bốn bước 'Nhìn - Bóc - Kiểm - Uống'
Để phòng ngừa, người dùng thuốc có thể ghi nhớ:
- Nhìn: Chuẩn bị thuốc ở nơi đủ ánh sáng, kiểm tra đúng thuốc, liều lượng và thời điểm sử dụng.
- Bóc: Lấy viên thuốc hoàn toàn ra khỏi vỉ.
- Kiểm: Bảo đảm viên thuốc không còn dính mảnh nhựa hoặc nhôm.
- Uống: Chỉ uống sau khi kiểm tra kỹ và thực hiện đúng hướng dẫn.
Với người cao tuổi, người nhìn kém, hay quên hoặc khó tự quản lý thuốc, người chăm sóc cần kiểm tra từng viên trước khi uống.
Nếu sử dụng hộp chia thuốc, gia đình nên hỏi ý kiến dược sĩ vì không phải loại thuốc nào cũng phù hợp để lấy khỏi bao bì từ trước.
Người thường xuyên khó nuốt, ho hoặc sặc khi uống thuốc cũng cần được bác sĩ, dược sĩ tư vấn cách sử dụng phù hợp.