Những dấu hiệu đột quỵ ở phụ nữ dễ bị bỏ qua hơn bạn nghĩ

Nhắc đến đột quỵ, nhiều người thường nghĩ ngay đến những dấu hiệu quen thuộc như méo miệng, yếu tay chân hay nói khó.

Tuy nhiên, ở phụ nữ, đột quỵ đôi khi còn đi kèm một số biểu hiện ít đặc hiệu hơn, dễ bị nhầm với mệt mỏi, stress hoặc những vấn đề sức khỏe thường gặp.

Chính sự không điển hình đó, các biểu hiện này có thể khiến người bệnh hoặc người xung quanh nhận ra tình trạng muộn hơn.

Những dấu hiệu đột quỵ ở phụ nữ có thể dễ bị nhầm với stress hoặc bệnh thông thường

Ngoài các dấu hiệu điển hình như méo mặt, yếu tay chân hay nói khó, phụ nữ bị đột quỵ đôi khi còn xuất hiện những biểu hiện ít đặc hiệu hơn, khiến người bệnh hoặc người xung quanh khó nghĩ ngay đến đột quỵ.

Hiệp hội Đột quỵ Hoa Kỳ (ASA) cho biết một số dấu hiệu có thể gặp gồm:

• Mệt mỏi hoặc yếu toàn thân bất thường
• Lú lẫn, mất định hướng hoặc thay đổi trạng thái tinh thần
• Buồn nôn hoặc nôn
• Đau đầu bất thường
• Giảm mức độ tỉnh táo hoặc mất ý thức

Sự khác biệt này cũng được ghi nhận trong các nghiên cứu. Một phân tích gồm 60 nghiên cứu với hơn 580.000 người cũng ghi nhận đau đầu và thay đổi ý thức hoặc trạng thái tinh thần thường gặp hơn ở phụ nữ. Tuy nhiên, các tác giả lưu ý mức độ khác biệt giữa các nghiên cứu còn khá lớn, vì vậy không nên xem đây là một bộ triệu chứng riêng của phụ nữ.

Điều khiến những biểu hiện này dễ bị xem nhẹ là chúng khá giống với nhiều vấn đề thường gặp. Mệt mỏi hoặc yếu toàn thân có thể bị nghĩ là do thiếu ngủ hay làm việc quá sức; lú lẫn, khó tập trung dễ bị quy cho stress; còn buồn nôn hoặc nôn lại thường khiến người bệnh nghĩ đến vấn đề tiêu hóa.

Vì vậy, nếu những thay đổi này xuất hiện đột ngột và khác hẳn trạng thái thường ngày, không nên chờ đến khi có đủ các dấu hiệu đột quỵ quen thuộc mới tìm trợ giúp.

Vì sao nguy cơ đột quỵ ở phụ nữ có những điểm khác biệt?

Ngoài các yếu tố nguy cơ chung như tăng huyết áp, đái tháo đường, hút thuốc hay rung nhĩ, phụ nữ còn có một số yếu tố liên quan đến thai kỳ, hormone và sức khỏe sinh sản. Vì vậy, nguy cơ đột quỵ có thể thay đổi theo từng giai đoạn trong cuộc đời.

• Mang thai và biến chứng thai kỳ: tăng huyết áp thai kỳ, tiền sản giật và sản giật có liên quan đến nguy cơ đột quỵ trong thai kỳ và sau sinh.
• Thuốc tránh thai chứa estrogen: nguy cơ cần được cân nhắc kỹ hơn ở những người có thêm các yếu tố như hút thuốc, tăng huyết áp, trên 35 tuổi hoặc đau nửa đầu kèm các triệu chứng báo trước như nhìn thấy chớp sáng, tê tay hoặc khó nói (migraine with aura).
• Mãn kinh sớm: mãn kinh trước 45 tuổi, đặc biệt suy buồng trứng sớm trước 40 tuổi, có liên quan đến nguy cơ đột quỵ cao hơn.
• Liệu pháp hormone sau mãn kinh: một số liệu pháp hormone có thể liên quan đến nguy cơ đột quỵ cao hơn và không nên được sử dụng chỉ với mục đích phòng ngừa đột quỵ. Việc sử dụng cần được cân nhắc dựa trên tuổi, loại hormone và các yếu tố nguy cơ tim mạch của từng người.
• Tăng huyết áp, rung nhĩ và các bệnh lý chuyển hóa: đây vẫn là những yếu tố nguy cơ quan trọng cần được phát hiện và kiểm soát, nhất là khi tuổi tăng lên.

Những yếu tố này cho thấy phòng ngừa đột quỵ ở phụ nữ không chỉ nằm ở việc nhận biết dấu hiệu sớm, mà còn cần theo dõi và kiểm soát các yếu tố nguy cơ phù hợp với từng giai đoạn của cuộc đời.

Đừng bỏ qua những dấu hiệu đột quỵ điển hình

Dù một số biểu hiện ở phụ nữ có thể ít đặc hiệu và dễ bị nhầm với stress hay những vấn đề sức khỏe thông thường, các dấu hiệu đột quỵ điển hình vẫn rất quan trọng và có thể xảy ra ở cả phụ nữ lẫn nam giới.

ASA khuyến nghị ghi nhớ các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ bằng quy tắc BE FAST:

• B - Balance: đột ngột mất thăng bằng
• E - Eyes: thay đổi thị lực đột ngột
• F - Face: méo hoặc xệ một bên mặt
• A - Arm: yếu hoặc tê một bên tay
• S - Speech: nói khó, nói không rõ hoặc lời nói bất thường
• T - Time: gọi 115 ngay khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào

Nếu những thay đổi bất thường xuất hiện đột ngột, đặc biệt khi đi cùng một trong các dấu hiệu BE FAST, không nên chờ triệu chứng tự hết mà cần đưa người bệnh đi cấp cứu càng sớm càng tốt.

(Nguồn: ASA, NCBI, AHA)

*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.

Anh Thư