Người trên 60 tuổi ngủ trưa bao nhiêu là đủ?
Người trên 60 tuổi ngủ trưa quá lâu có đáng lo? Không phải lúc nào ngủ nhiều cũng nguy hiểm, nhưng thay đổi thói quen ngủ có thể là dấu hiệu sức khỏe cần lưu ý.
Với nhiều người trên 60 tuổi, một giấc ngủ trưa ngắn có thể giúp cơ thể thư giãn và tỉnh táo hơn vào buổi chiều. Tuy nhiên, ngủ trưa quá lâu hoặc quá muộn trong ngày có thể không tốt cho cơ thể.
Nếu nhu cầu ngủ trưa bỗng tăng lên hoặc thường xuyên phải ngủ rất lâu mới đủ tỉnh táo, đây có thể là dấu hiệu nên chú ý đến chất lượng giấc ngủ ban đêm hoặc sức khỏe nói chung.
Người trên 60 tuổi ngủ trưa bao lâu là hợp lý?
Mayo Clinic khuyến nghị nếu có thói quen ngủ trưa, chợp mắt trong khoảng 20-30 phút là phù hợp. Giấc ngủ ngắn có thể giúp giảm mệt mỏi và tăng sự tỉnh táo, đồng thời ít ảnh hưởng đến giấc ngủ ban đêm hơn so với những giấc ngủ kéo dài.
Thời điểm ngủ trưa cũng là một yếu tố quan trọng. Mayo Clinic khuyến nghị nên ngủ vào đầu giờ chiều thay vì cuối buổi chiều hoặc đầu buổi tối, vì ngủ quá muộn có thể khiến việc ngủ vào ban đêm trở nên khó khăn hơn.
Những giấc ngủ kéo dài hoặc diễn ra muộn trong ngày cũng có thể khiến cơ thể uể oải sau khi thức dậy, hiện tượng còn được gọi là "sleep inertia" hay trạng thái lơ mơ sau ngủ.
Điều này không có nghĩa ngủ hơn 30 phút một lần là nguy hiểm. Nếu đêm trước mất ngủ hoặc cơ thể đang cần nghỉ ngơi nhiều hơn, một giấc ngủ trưa dài đôi khi vẫn có thể xảy ra. Vấn đề đáng chú ý hơn là khi thói quen ngủ trưa dài xuất hiện thường xuyên và bắt đầu ảnh hưởng đến giấc ngủ ban đêm.
Khi nào ngủ trưa nhiều lại là dấu hiệu cần chú ý?
Một số nghiên cứu quan sát từng ghi nhận mối liên hệ giữa giấc ngủ trưa kéo dài và các vấn đề sức khỏe.
Chẳng hạn, nghiên cứu trên hơn 27.000 người trung niên và cao tuổi tại Trung Quốc ghi nhận nhóm có thời gian ngủ trưa dài hơn cũng có tỷ lệ tăng huyết áp cao hơn. Tuy nhiên, nghiên cứu này không thể xác định liệu giấc ngủ trưa có phải nguyên nhân trực tiếp gây tăng huyết áp hay không.
Tương tự, một nghiên cứu theo dõi 1.401 người cao tuổi trong thời gian dài cho thấy thời gian và tần suất ngủ trưa tăng dần theo tuổi. Ở những người phát triển bệnh Alzheimer, mức tăng này diễn ra nhanh hơn. Các nhà nghiên cứu cho rằng mối liên hệ có thể diễn ra theo hai chiều: ngủ trưa quá nhiều có thể liên quan đến suy giảm nhận thức, nhưng những thay đổi trong não ở giai đoạn sớm của bệnh cũng có thể khiến một người ngủ trưa nhiều hơn.
Một số nghiên cứu quy mô lớn khác cũng cho thấy bằng chứng về việc ngủ trưa thường xuyên làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ trong dài hạn vẫn chưa nhất quán. Điều này cho thấy không nên nhìn một giấc ngủ trưa dài rồi vội kết luận đó là nguyên nhân gây bệnh.
Điều cần chú ý hơn là sự thay đổi so với thói quen trước đây. Mayo Clinic khuyến nghị nên trao đổi với nhân viên y tế nếu đột nhiên cảm thấy cần ngủ trưa nhiều hơn bình thường, đặc biệt khi vẫn mệt hoặc buồn ngủ ngay sau khi thức dậy vào buổi sáng. Nguyên nhân có thể liên quan đến thuốc đang sử dụng, chất lượng giấc ngủ ban đêm hoặc một vấn đề sức khỏe khác.
Theo Viện Lão khoa Quốc gia Hoa Kỳ (NIA), người cao tuổi vẫn cần lượng giấc ngủ tương tự các nhóm tuổi trưởng thành khác, khoảng 7-9 giờ mỗi đêm. Vì vậy, giấc ngủ trưa nên được xem là khoảng nghỉ bổ sung chứ không phải cách thường xuyên bù cho một đêm ngủ kém.
Nếu thường xuyên phải ngủ một đến hai tiếng vào ban ngày, ngáy lớn vào ban đêm, thức giấc nhiều lần hoặc buồn ngủ đến mức ảnh hưởng sinh hoạt, nên ưu tiên tìm nguyên nhân thay vì chỉ cố điều chỉnh thời gian ngủ trưa.
Nếu nhu cầu ngủ trưa tăng lên bất thường hoặc cảm giác buồn ngủ kéo dài dù đã ngủ đủ, người cao tuổi nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá nguyên nhân phù hợp.
Nguồn thông tin tham khảo:
- Mayo Clinic. Napping: Do's and don'ts for healthy adults.
https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/adult-health/in-depth/napping/art-20048319 - National Institute on Aging (NIA). Sleep and Older Adults.
https://www.nia.nih.gov/health/sleep/sleep-and-older-adults - Li P, Gao L, Yu L, et al. Daytime Napping and Alzheimer's Dementia: A Potential Bidirectional Relationship. Alzheimer's & Dementia. 2023;19(1):158-168.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35297533/
*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.