Bữa ăn hằng ngày có thể giúp giảm nguy cơ đột quỵ ra sao?
Chế độ ăn Địa Trung Hải là một trong những cách được nhiều chuyên gia khuyến nghị áp dụng trong bữa ăn hằng ngày, để hỗ trợ kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu.
Chế độ ăn lành mạnh hằng ngày có thể giúp kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu và cân nặng. Đây đều là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến nguy cơ đột quỵ.
Trong số các kiểu ăn được nghiên cứu, chế độ ăn Địa Trung Hải là một trong những mô hình có nhiều bằng chứng nhất về lợi ích đối với tim mạch và khả năng giảm nguy cơ đột quỵ.
Chế độ ăn Địa Trung Hải có thể giúp giảm nguy cơ đột quỵ thế nào?
Hướng dẫn phòng ngừa đột quỵ nguyên phát năm 2024 của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ và Hiệp hội Đột quỵ Hoa Kỳ (AHA) khuyến nghị người chưa từng mắc bệnh tim mạch nhưng có nguy cơ từ trung bình đến cao nên áp dụng chế độ ăn Địa Trung Hải để giảm nguy cơ xảy ra cơn đột quỵ đầu tiên. Khuyến nghị này được xếp ở mức cao nhất, nghĩa là lợi ích đã được đánh giá rõ ràng và vượt trội so với nguy cơ.
Cách ăn này ưu tiên rau, trái cây, các loại đậu, hạt, ngũ cốc nguyên hạt, cá và chất béo không bão hòa như dầu ô liu. Thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống có đường và nguồn chất béo bão hòa được dùng ít hơn.
Một nghiên cứu quan sát công bố năm 2026, theo dõi hơn 105.000 phụ nữ trong khoảng hai thập kỷ, cũng ghi nhận nhóm tuân thủ chế độ ăn Địa Trung Hải tốt nhất có nguy cơ đột quỵ nói chung thấp hơn 18%.
Nguy cơ đột quỵ thiếu máu não thấp hơn 16% và đột quỵ xuất huyết thấp hơn 25% so với nhóm tuân thủ ít nhất.
Bên cạnh cách phối hợp thực phẩm, lượng muối cũng đáng lưu ý. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành dùng dưới 2.000 mg natri mỗi ngày, tương đương dưới 5 g muối. Giảm natri giúp hạ huyết áp và giảm nguy cơ bệnh tim mạch, trong đó có đột quỵ.
Mời bạn tìm hiểu về chế độ ăn Địa Trung Hải tại đây:
Áp dụng thế nào để phù hợp với bữa ăn hằng ngày của người Việt?
Ăn kiểu Địa Trung Hải không có nghĩa phải đổi toàn bộ bữa cơm sang món châu Âu hay sử dụng dầu ô liu trong mọi món ăn. Giá trị cốt lõi nằm ở cấu trúc bữa ăn.
Bạn có thể bắt đầu bằng cách tăng rau và các loại đậu, chọn ngũ cốc ít tinh chế hơn, ăn cá thường xuyên hơn và giảm dần thịt chế biến sẵn. Trái cây nguyên quả có thể thay cho bánh ngọt hoặc đồ uống nhiều đường. Với các món kho, canh và nước chấm, nên giảm muối từng bước để vị giác có thời gian thích nghi.
Tuy nhiên, nguy cơ đột quỵ còn chịu ảnh hưởng bởi huyết áp, hút thuốc, vận động, giấc ngủ, đái tháo đường, mỡ máu và việc dùng thuốc. Vì vậy, ăn uống lành mạnh rất quan trọng nhưng không thay thế việc khám sức khỏe định kỳ và kiểm soát bệnh nền.
Người mắc bệnh thận, đái tháo đường hoặc đang dùng thuốc chống đông cần được tư vấn riêng trước khi thay đổi lớn trong khẩu phần. Chẳng hạn, người dùng warfarin không nhất thiết phải tránh rau xanh, nhưng lượng thực phẩm giàu vitamin K nên được duy trì tương đối ổn định để hạn chế ảnh hưởng đến tác dụng của thuốc.
Bữa ăn hằng ngày không tạo thành một "lá chắn" tuyệt đối trước đột quỵ. Nhưng khi được xây dựng hợp lý và duy trì lâu dài, đó là một trong những cách thiết thực để hỗ trợ huyết áp, chuyển hóa và sức khỏe mạch máu.
(Nguồn: AHA, Eating Well, WHO)
*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.