Phía sau thân hình khổng lồ của võ sĩ sumo là những rủi ro sức khỏe nào?

Sumo là một trong những biểu tượng văn hóa đặc trưng của Nhật Bản. Trên sàn đấu dohyo, các võ sĩ sumo (rikishi) gây ấn tượng với thân hình đồ sộ, nghi lễ trang nghiêm và những pha va chạm đầy sức mạnh.

Nhiều thống kê từ giới nghiên cứu y học Nhật cho thấy tuổi thọ trung bình của cựu võ sĩ sumo chuyên nghiệp chỉ vào khoảng hơn 60 tuổi, thấp hơn đáng kể so với mức trên 80 tuổi của nam giới Nhật hiện đại.

Đây cũng là lý do sumo thường được xem như một trường hợp đặc biệt trong y học thể thao, khi những người từng được rèn luyện như vận động viên đỉnh cao lại phải đối mặt với nguy cơ bệnh tật và tử vong sớm sau khi rời sàn đấu.

Cân nặng là lợi thế, nhưng cũng là gánh nặng của một võ sĩ sumo

Trong sumo, khối lượng cơ thể là một lợi thế lớn. Võ sĩ càng nặng càng có khả năng trụ vững, đẩy hoặc quật đối thủ ra khỏi vòng đấu.

Một rikishi chuyên nghiệp có thể nặng từ 140 kg đến hơn 200 kg. Võ sĩ sumo thường có khối cơ lớn ở chân, hông và lưng dưới nhờ tập luyện cường độ cao mỗi ngày.

Các bài tập như shiko, tức động tác giậm chân đặc trưng, hay butsukari, bài tập lao đẩy liên tục vào đối thủ, tạo áp lực rất lớn lên hệ cơ xương. Về mặt thể chất, họ vừa mang đặc điểm của vận động viên sức mạnh, vừa đối mặt với nhiều rủi ro chuyển hóa giống người béo phì.

Chế độ ăn giúp tăng cân nhanh nhưng gây áp lực cho cơ thể

Để duy trì thân hình khổng lồ, võ sĩ sumo phải nạp lượng calo rất cao. Một rikishi chuyên nghiệp có thể ăn từ 5.000 đến hơn 10.000 kcal mỗi ngày.

Món ăn quen thuộc của giới sumo là chanko nabe, một dạng lẩu giàu protein gồm thịt, cá, đậu phụ, rau củ, thường ăn kèm nhiều cơm hoặc mì.

Điểm đáng chú ý là nhiều võ sĩ thường bỏ bữa sáng, tập luyện nặng vào buổi sáng khi bụng đói, sau đó ăn một lượng lớn thức ăn rồi ngủ. Cách sinh hoạt này giúp tăng cân nhanh để phục vụ thi đấu, nhưng cũng tạo áp lực lớn lên tim mạch, đường huyết và quá trình chuyển hóa.

Nhiều nghiên cứu ghi nhận cựu võ sĩ sumo có nguy cơ cao mắc tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường tuýp 2, suy thận và hội chứng ngưng thở khi ngủ.

Khi còn thi đấu, cường độ tập luyện cao giúp các võ sĩ phần nào duy trì khả năng tiêu hao năng lượng. Nhưng sau khi giải nghệ, mức vận động giảm đột ngột trong khi cân nặng lớn vẫn còn.

Đây được xem là giai đoạn dễ phát sinh vấn đề sức khỏe nhất. Nếu không giảm cân, điều chỉnh chế độ ăn và duy trì vận động, các rối loạn chuyển hóa tích lũy trong nhiều năm có thể bộc lộ rõ hơn.

Những va chạm nặng nề để lại hậu quả lâu dài

Sumo không chỉ là hai người đứng đẩy nhau. Ở đẳng cấp cao, mỗi trận đấu có thể bắt đầu bằng cú lao vào trực diện giữa hai cơ thể nặng hàng trăm kg.

Những pha tachi-ai đầu trận tạo lực tác động rất lớn lên cột sống, cổ, đầu gối và dây chằng. Theo thời gian, nhiều võ sĩ phải đối mặt với thoái hóa khớp, đau lưng mạn tính, chấn thương đầu gối và tổn thương dây chằng.

Văn hóa chịu đựng chấn thương trong sumo cũng khiến vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn. Nhiều võ sĩ từng cố tiếp tục thi đấu dù đau đớn để giữ thứ hạng hoặc danh dự nghề nghiệp. Điều này có thể khiến chấn thương kéo dài và khó hồi phục hoàn toàn.

Không phải mọi võ sĩ sumo đều có tuổi thọ thấp

Các chuyên gia nhấn mạnh tuổi thọ của võ sĩ sumo không chỉ phụ thuộc vào thời gian thi đấu, mà còn phụ thuộc rất lớn vào cách họ chăm sóc sức khỏe sau khi rời sàn đấu.

Những cựu rikishi giảm cân, thay đổi chế độ ăn và duy trì các bài tập aerobic thường cải thiện sức khỏe tim mạch rõ rệt hơn. Một số người thậm chí trở thành hình mẫu giảm cân thành công sau giải nghệ.

Dù vậy, với nhiều võ sĩ, cân nặng lớn, chế độ ăn đặc thù, va chạm lặp lại và chấn thương kéo dài vẫn là những yếu tố có thể để lại hậu quả sức khỏe lâu dài.

Thanh Trang