Làm thế nào để phòng tiêu chảy khi đi du lịch?
Tiêu chảy khi đi du lịch là một trong những vấn đề sức khỏe thường gặp khi ra nước ngoài. Tình trạng này thường xuất hiện trong tuần đầu của chuyến đi và có thể khiến lịch trình nghỉ dưỡng, khám phá hoặc công tác bị đảo lộn.
Tiêu chảy khi đi du lịch thường xảy ra khi bạn ăn hoặc uống phải thực phẩm, nước uống nhiễm vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng. Trong đó, vi khuẩn và virus là nguyên nhân phổ biến hơn, còn ký sinh trùng ít gặp hơn.
Dù bạn chọn nhà hàng cẩn thận, rửa tay thường xuyên, tránh uống nước đá và chú ý vệ sinh, rủi ro vẫn có thể xảy ra nếu thực phẩm đã nhiễm mầm bệnh mà không ai nhận ra.
Phần lớn trường hợp tiêu chảy khi đi du lịch sẽ không quá nghiêm trọng. Tuy nhiên, tình trạng này vẫn có thể gây nhiều phiền toái nếu bạn đang trong một chuyến đi quan trọng, có lịch trình dày hoặc phải di chuyển liên tục.
Dưới đây là một số biện pháp phòng ngừa đơn giản có thể giúp bạn giảm nguy cơ gặp phải tình huống này.
Bismuth subsalicylate có thể giúp giảm nguy cơ tiêu chảy khi đi du lịch đến 65%
Bismuth subsalicylate là hoạt chất đã được sử dụng hơn một thế kỷ trong các sản phẩm hỗ trợ triệu chứng tiêu hóa. Một số nghiên cứu ngẫu nhiên có đối chứng ghi nhận, khi dùng đúng cách, hoạt chất này có thể giúp giảm khoảng 65% nguy cơ tiêu chảy khi đi du lịch.
Bismuth có tác dụng kháng khuẩn và kháng virus ở đường tiêu hóa. Khác với kháng sinh, bismuth subsalicylate không làm tăng nguy cơ kháng thuốc và ít gây ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột.
Tuy nhiên, hoạt chất này cần được dùng đúng cách để phát huy hiệu quả phòng ngừa. Bismuth subsalicylate cần có mặt trong ruột non đúng thời điểm mầm bệnh đi vào cơ thể. Vì thức ăn không lưu lại ruột non quá lâu, người dùng cần uống thuốc nhiều lần trong ngày để duy trì hiệu quả phòng ngừa.
Theo Washington Post, liều lượng cụ thể được nhắc đến là 2 viên mỗi lần, 4 lần mỗi ngày, cách nhau khoảng 3 - 4 giờ vào khoảng thời gian sinh hoạt trong ngày, không tính lúc ngủ ban đêm. Tổng liều không nên vượt quá 8 viên trong 24 giờ.
Cách dùng này có thể bất tiện khi đi du lịch, nhưng người dùng cần duy trì đều đặn để thuốc phát huy hiệu quả phòng ngừa. Một nghiên cứu cho thấy, khi người đi du lịch không dùng bismuth subsalicylate đủ số lần khuyến nghị, hiệu quả phòng ngừa có thể giảm rõ rệt.
Bên cạnh đó, bismuth subsalicylate không phù hợp với tất cả mọi người. Người mắc bệnh thận, gout hoặc đang dùng aspirin hằng ngày không nên tự ý sử dụng, vì thành phần salicylate trong thuốc có thể ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe người bệnh.
Người có bệnh nền, phụ nữ mang thai, trẻ em hoặc người đang dùng thuốc điều trị dài ngày nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng. Nếu không có chỉ định y tế, bạn cũng không nên dùng bismuth subsalicylate liên tục quá 3 tuần.
Thuốc có thể gây táo bón, làm phân chuyển màu đen hoặc khiến lưỡi sẫm màu. Những thay đổi này thường không nguy hiểm, nhưng có thể khiến nhiều người lo lắng nếu chưa biết trước.
Điểm đến cũng ảnh hưởng đến nguy cơ tiêu chảy khi đi du lịch
Nguy cơ tiêu chảy khi đi du lịch có thể khác nhau tùy điểm đến. Một số khu vực thường có nguy cơ cao hơn, chẳng hạn như châu Mỹ Latinh, châu Phi hạ Sahara, Nam Á và Đông Nam Á.
Ngược lại, các điểm đến như Tây Âu, Nhật Bản, Australia và Canada thường có nguy cơ thấp hơn. Dù vậy, nguy cơ thấp không có nghĩa là bạn có thể chủ quan.
Bạn vẫn nên chuẩn bị các biện pháp phòng ngừa phù hợp với nơi mình đến, thời gian lưu trú, lịch trình di chuyển và tình trạng sức khỏe cá nhân.
Ăn ở nơi đông khách và theo giờ ăn của người địa phương
Khi chọn quán ăn, bạn nên ưu tiên những nơi đông khách và có khách ra vào thường xuyên. Những nơi này thường bán thường được làm mới liên tục, nên thức ăn ít có khả năng bị để quá lâu.
Bạn cũng nên chú ý giờ ăn của người địa phương. Nếu người dân ở đó thường ăn tối muộn, việc ăn quá sớm có thể khiến bạn gặp những món đã được chuẩn bị từ trước và giữ ấm trong nhiều giờ. Đi ăn gần với giờ ăn phổ biến tại địa phương có thể giúp bạn chọn được món mới hơn, nóng hơn và an toàn hơn.
Ưu tiên những thức ăn còn nóng khi được mang lên
Bạn nên ưu tiên những món được nấu chín kỹ và còn nóng khi mang ra. Nếu món ăn vẫn bốc hơi rõ, đó thường là dấu hiệu tốt. Ngược lại, hãy cẩn thận với những món chỉ còn âm ấm, nhất là thịt, hải sản, trứng hoặc món có nước sốt.
Nếu món ăn chưa đủ nóng, bạn có thể nhờ nhà hàng làm nóng lại. Điều này không chỉ giúp món ăn ngon hơn, mà còn giúp giảm rủi ro về an toàn thực phẩm.
Hạn chế ăn ở các nhà hàng buffe
Những món ăn được phục vụ theo dạng buffet có thể làm tăng rủi ro rối loạn tiêu hóa vì thức ăn thường được bày sẵn trong thời gian dài. Bạn cũng khó biết món ăn đã để ở đó bao lâu và có được giữ đủ nóng hoặc đủ lạnh hay không.
Ngoài ra, nhiều người cùng dùng kẹp gắp, muỗng hoặc mở nắp khay nhiều lần cũng có thể làm thức ăn dễ nhiễm khuẩn hơn. Bạn nên thận trọng hơn với hải sản, salad trộn, thịt nguội, nước sốt hoặc các món có sữa, kem, trứng nếu chúng đã được đặt ngoài quá lâu.
Uống nước đóng chai và hạn chế đá lạnh
Khi đi du lịch ở nơi chưa rõ chất lượng nước, bạn nên chọn nước đóng chai còn nguyên niêm phong. Tốt nhất, hãy tự mở nắp chai để chắc chắn chai nước chưa bị mở trước đó.
Bạn cũng nên thận trọng với đá lạnh. Nếu đá được làm từ nguồn nước không đảm bảo, các loại đồ uống có đá như sinh tố, nước ép, cà phê hoặc cocktail vẫn có thể gây rối loạn tiêu hóa.
Chọn trái cây có thể tự gọt vỏ
Bạn nên ưu tiên trái cây còn nguyên vỏ để có thể tự gọt, ví dụ như chuối, cam, xoài. Những lựa chọn này thường an toàn hơn rau sống, salad hoặc trái cây đã cắt sẵn.
Lý do là rau sống, salad và trái cây cắt sẵn có thể đã được rửa bằng nguồn nước không đảm bảo. Với các món lạnh hoặc thực phẩm ăn sống, bạn nên cân nhắc kỹ hơn, nhất là khi đến những nơi có nguy cơ tiêu chảy khi đi du lịch cao.
Cẩn thận với các loại sốt để sẵn trên bàn
Các loại sốt để ở nhiệt độ phòng quá lâu có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Các loại sốt đặt sẵn trên bàn, chẳng hạn salsa, tương, nước chấm hoặc sốt tự làm, có thể không được bảo quản đúng cách.
Khi ăn hàng quán hoặc thức ăn đường phố, bạn nên hạn chế dùng các loại sốt đã để sẵn lâu. Nếu cần, hãy ưu tiên sốt đóng gói sẵn hoặc loại sốt được phục vụ mới.
Có nên dùng men vi sinh hoặc kháng sinh để phòng tiêu chảy du lịch?
Nhiều người nghĩ đến việc dùng men vi sinh trước hoặc trong chuyến đi để phòng tiêu chảy. Tuy nhiên, dữ liệu hiện nay chưa đủ mạnh để khuyến nghị sử dụng men vi sinh như một biện pháp phòng ngừa chắc chắn cho tiêu chảy du lịch.
Với kháng sinh, bạn không nên tự dùng “phòng hờ” khi đi du lịch. Kháng sinh có thể làm xáo trộn hệ vi sinh đường ruột, làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh và gây tác dụng phụ không mong muốn. Phần lớn trường hợp tiêu chảy du lịch có thể tự cải thiện mà không cần kháng sinh.
Điều quan trọng hơn là bù nước đúng cách, nghỉ ngơi và theo dõi triệu chứng. Bạn có thể uống từng ngụm nhỏ nước sạch hoặc dung dịch điện giải để tránh mất nước.
Khi nào bạn cần đi khám?
Bạn nên tìm cơ sở y tế tại địa phương nếu không thể uống nước hoặc ăn uống, tiêu chảy nhiều lần gây mệt lả, xuất hiện máu trong phân, sốt, đau bụng dữ dội hoặc có dấu hiệu mất nước.
Người lớn tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch cũng nên thận trọng hơn khi bị tiêu chảy trong lúc đi du lịch.
Dù không thể phòng tránh hoàn toàn, bạn vẫn có thể giảm rủi ro bằng những lựa chọn đơn giản như ăn món còn nóng, uống nước an toàn, hạn chế buffet, cẩn thận với đá lạnh và hỏi bác sĩ về thuốc dự phòng phù hợp trước chuyến đi.