Những điều bác sĩ muốn bạn biết về ung thư vú di căn
Hiểu đúng về ung thư vú di căn có thể giúp người bệnh bớt hoang mang, chủ động hơn trong điều trị và vững vàng hơn trước những thay đổi của bệnh.
Tháng Nâng cao Nhận thức về Ung thư Vú (Tháng 10) là dịp để nhắc lại rằng việc chủ động với sức khỏe không chỉ dừng ở tầm soát. Đôi khi, đó còn là việc tiếp tục đặt câu hỏi khi cơ thể có dấu hiệu khiến mình chưa yên tâm.
Câu chuyện của BS. Thais Aliabadi, một bác sĩ sản phụ khoa đồng thời là người dẫn podcast SHE MD, cho thấy việc kiên trì tìm câu trả lời có thể quan trọng đến mức nào, ngay cả khi người bệnh cũng là một bác sĩ.
Một bác sĩ từng bị cho là quá lo lắng đã phát hiện ung thư vú như thế nào?
Từng trải qua ung thư vú, BS. Thais Aliabadi hiểu rất rõ cảm giác phải kiên trì tìm câu trả lời khi bản thân cảm thấy có điều gì đó chưa ổn.
Ở tuổi 48, bà thực hiện chụp nhũ ảnh định kỳ và phát hiện một số tế bào bất thường nhưng chưa được chẩn đoán ung thư. Dù không có tiền sử gia đình hay đột biến gene đã biết, bà có mô vú dày cùng một số yếu tố nguy cơ khác nên muốn phẫu thuật cắt bỏ hai bên vú để phòng ngừa.
Tuy nhiên, quyết định này không dễ được chấp thuận. Bà từng bị cho là quá khỏe mạnh, quá lo lắng và lựa chọn phẫu thuật quá quyết liệt.
Khoảng sáu tháng sau, bà mới tìm được bác sĩ đồng ý thực hiện. Chỉ vài ngày sau ca mổ, kết quả cho thấy bà mắc ung thư vú xâm lấn giai đoạn 1 ở chính bên vú mà trước đó các bác sĩ ít lo ngại hơn.
Sau phẫu thuật, bà Aliabadi vẫn cảm thấy còn mô vú ở vị trí mà bà cho rằng lẽ ra không nên còn. Dù kết quả MRI không phát hiện bất thường và một bác sĩ chẩn đoán hình ảnh khác cũng đưa ra nhận định tương tự, bà vẫn tiếp tục tìm thêm ý kiến.
Cuối cùng, một bác sĩ phẫu thuật vú xác nhận lo ngại của bà và bà phải trải qua thêm một ca phẫu thuật để loại bỏ phần mô còn lại.
Trải nghiệm này khiến BS. Aliabadi nhận ra rằng ngay cả khi có kiến thức y khoa và khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, bà vẫn phải rất kiên trì để những lo lắng của mình được lắng nghe.
Từ đó, bà thường khuyến khích người bệnh tin vào những thay đổi của cơ thể, chủ động đặt câu hỏi và tìm thêm ý kiến chuyên môn khi cảm thấy điều gì đó chưa ổn, đặc biệt khi phải đối diện với nguy cơ tái phát hoặc ung thư vú di căn.
Ung thư vú di căn thực chất là gì?
Ung thư vú di căn, hay ung thư vú giai đoạn 4, xảy ra khi tế bào ung thư từ vú lan ra ngoài vú và các hạch bạch huyết lân cận đến những cơ quan xa hơn như xương, gan, phổi hoặc não.
Dù được phát hiện ở một cơ quan khác, đây vẫn là ung thư vú. Chẳng hạn, ung thư vú lan đến phổi không có nghĩa người bệnh đồng thời mắc ung thư phổi. Đó vẫn là các tế bào ung thư vú đã di căn đến phổi.
BS. Elizabeth Comen, bác sĩ chuyên khoa ung thư vú và đồng giám đốc Mignone Women’s Health Collaborative tại NYU Langone Health, giải thích rằng sự phân biệt này rất quan trọng vì hướng điều trị sẽ dựa trên đặc điểm sinh học của tế bào ung thư vú, chứ không chỉ dựa vào cơ quan mà ung thư đã lan tới.
Ung thư vẫn có thể tái phát dù người bệnh đã điều trị đầy đủ
Một trong những câu hỏi khó khăn nhất khi ung thư tái phát là vì sao bệnh vẫn quay trở lại dù người bệnh đã tuân thủ những gì được khuyến nghị.
BS. Comen giải thích rằng trước khi khối u ban đầu được phát hiện, một số tế bào ung thư có thể đã rời khỏi vú và di chuyển đến những vị trí khác trong cơ thể.
Phẫu thuật, xạ trị, hóa trị hoặc liệu pháp hormone có thể kiểm soát phần ung thư đã được phát hiện, nhưng một lượng rất nhỏ tế bào đã lan đi trước đó có thể vẫn tồn tại ở trạng thái không hoạt động trong một thời gian rồi phát triển trở lại sau này.
Vì vậy, ung thư tái phát không đồng nghĩa người bệnh đã làm sai điều gì hay quá trình điều trị trước đó không thành công. Đây có thể là một phần trong đặc điểm sinh học của bệnh.
Tái phát chắc chắn là một tình huống đáng lo ngại, nhưng cũng không có nghĩa người bệnh ngay lập tức phải đối mặt với giai đoạn cuối của cuộc đời.
Có thể bạn quan tâm bài viết:
Ung thư vú giai đoạn 4 không phải lúc nào cũng diễn tiến giống nhau
Một trong những hiểu lầm BS. Comen thường gặp là khi nghe đến ung thư giai đoạn 4, nhiều người mặc định rằng mọi trường hợp đều có tiên lượng giống nhau.
Không phải mọi ung thư giai đoạn 4 đều có diễn tiến và tiên lượng giống nhau. Chẳng hạn như, ung thư vú đã di căn có thể rất khác ung thư tuyến tụy đã di căn về đặc điểm bệnh và khả năng đáp ứng điều trị.
Việc điều trị ung thư vú cũng đã thay đổi đáng kể khi các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về đặc điểm sinh học của từng khối u. Những thông tin này giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp hơn với đặc điểm ung thư của từng người bệnh.
BS. Comen cho rằng khái niệm "di căn" trước hết mô tả vị trí mà ung thư đã lan tới. Với một số người, ung thư vú di căn có thể được kiểm soát tương tự một bệnh mạn tính.
Người bệnh có thể tiếp tục điều trị trong nhiều năm và vẫn duy trì chất lượng cuộc sống tốt.
Sinh thiết có thể giúp bác sĩ hiểu rõ hơn về khối u tái phát
Khi ung thư vú tái phát hoặc xuất hiện ở một vị trí khác trong cơ thể, bác sĩ thường có thể chỉ định sinh thiết để xác nhận tế bào ung thư có nguồn gốc từ vú và đánh giá lại các đặc điểm hiện tại của khối u.
Bước này có ý nghĩa vì đặc điểm sinh học của khối u khi tái phát hoặc di căn đôi khi có thể khác so với khối u ban đầu.
Việc xác định những thay đổi này giúp bác sĩ có thêm cơ sở để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
Đừng ngại đặt câu hỏi khi cảm thấy có điều gì đó không ổn
Trải nghiệm của chính BS. Aliabadi khiến bà đặc biệt nhấn mạnh việc người bệnh nên lắng nghe những thay đổi của cơ thể và tiếp tục tìm kiếm lời giải đáp nếu vẫn còn lo lắng.
Bà khuyến khích phụ nữ tìm hiểu nguy cơ ung thư vú của bản thân, biết mình có mô vú dày hay không, trao đổi với bác sĩ về lịch tầm soát phù hợp và tìm thêm đánh giá chuyên môn nếu xuất hiện dấu hiệu khiến mình băn khoăn.
Kết quả chẩn đoán hình ảnh không phát hiện bất thường cũng không có nghĩa người bệnh nên bỏ qua một triệu chứng mới xuất hiện hoặc kéo dài. Nếu vẫn còn lo lắng, người bệnh có thể trao đổi thêm với bác sĩ hoặc tìm thêm ý kiến chuyên môn.
Từ kinh nghiệm của một bác sĩ sản phụ khoa đồng thời là người từng mắc ung thư vú, BS. Aliabadi mong phụ nữ không cảm thấy mình đang gây phiền hay phản ứng thái quá chỉ vì đặt thêm câu hỏi về sức khỏe. Chính bà từng bị cho là quá lo lắng dù bản thân là một bác sĩ.
Ung thư tái phát không có nghĩa người bệnh đã làm điều gì sai
Với BS. Aliabadi, một trong những thông điệp quan trọng nhất là người bệnh không nên xem ung thư tái phát như lỗi của chính mình.
Ngay cả khi đã chủ động tầm soát và điều trị theo hướng dẫn, người bệnh vẫn có thể gặp tình trạng ung thư tái phát hoặc di căn.
Với những người đang sống cùng ung thư vú di căn, BS. Comen cho rằng vẫn có cơ sở để hy vọng khi ngày càng có thêm các phương pháp điều trị nhắm trúng đích được phát triển.
Một số người có thể duy trì điều trị trong nhiều năm mà vẫn giữ được chất lượng cuộc sống tốt.
BS. Aliabadi nhấn mạnh rằng người mắc ung thư vú tái phát cần được cảm thông, hỗ trợ và tiếp cận thêm những lựa chọn điều trị phù hợp, thay vì tự trách mình vì căn bệnh.
(Nguồn: People)
