Người thầy thuốc 31 năm tận tụy tại chốt chặn cuối của sự sống
Đọc thêm những nội dung về lối sống và sức khỏe nổi bật ngày 23/2/2026: Người thầy thuốc 31 năm tận tụy tại chốt chặn cuối của sự sống; Sáng chế biến không khí thành nước; Những thói quen rửa bát sai lầm biến bếp thành ổ vi khuẩn...
- Người thầy thuốc 31 năm tận tụy tại chốt chặn cuối của sự sống
- Đọc thêm những thông tin nổi bật khác trong ngày
- TP.HCM đồng bộ giá khám chữa bệnh BHYT tại 168 trạm y tế
- Sáng chế biến không khí thành nước của nhà khoa học lớn lên từ trại tị nạn
- Băng tan và nỗi lo giải phóng vi khuẩn 5000 năm kháng mọi loại thuốc
- Hiệu ứng Thatcher: Khi bộ não bị đánh lừa bởi những khuôn mặt lộn ngược
- Những thói quen rửa bát sai lầm biến bếp thành ổ vi khuẩn
Người thầy thuốc 31 năm tận tụy tại chốt chặn cuối của sự sống
BS.CKII Mã Nhơn Khiêm, Trưởng khoa Hồi sức tích cực - Chống độc tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau, đã có 31 năm bền bỉ cống hiến tại nơi áp lực nhất của bệnh viện. Kể từ khi trở về quê hương công tác vào năm 1997, ông cùng tập thể đã điều trị thành công cho hơn 40.000 lượt bệnh nhân nặng, đối diện với nhiều ca bệnh nguy kịch như sốc nhiễm trùng, suy đa cơ quan, ngộ độc hay viêm tụy cấp.
Với phương châm "dù chỉ còn 1% cơ hội vẫn cố gắng hết sức", bác sĩ Khiêm đã trực tiếp đưa nhiều kỹ thuật hồi sức chuyên sâu của tuyến trung ương về thực hiện thường quy tại tỉnh nhà như lọc máu liên tục, theo dõi huyết động bằng PiCCO và thở máy xâm lấn.
Bên cạnh công tác điều trị, bác sĩ Khiêm còn là người say mê nghiên cứu khoa học với 16 đề tài trong 10 năm qua, tập trung vào việc phát hiện sớm và can thiệp kịp thời trong "giờ vàng". Đáng chú ý, sáng kiến "Máy trợ thở hô hấp nhân tạo" của ông đã đạt giải ba cấp tỉnh và giải khuyến khích toàn quốc năm 2020.
Trên cương vị quản lý, ông không chỉ duy trì chất lượng chuyên môn tại khoa mà còn chú trọng đào tạo thế hệ kế cận và chuyển giao kỹ thuật cho tuyến dưới, giúp giảm thiểu đáng kể tỷ lệ bệnh nhân phải chuyển viện lên tuyến trên.
Đọc thêm những thông tin nổi bật khác trong ngày
TP.HCM đồng bộ giá khám chữa bệnh BHYT tại 168 trạm y tế
Sở Y tế TP.HCM vừa ban hành hướng dẫn chi tiết về công tác khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT) áp dụng cho 168 trạm y tế trên địa bàn. Theo đó, giá khám bệnh được BHYT thanh toán tại trạm y tế là 36.500 đồng. Các mức phí giường bệnh cũng được quy định cụ thể: giường hồi sức cấp cứu là 327.900 đồng, giường nội khoa dao động từ 156.300 - 248.700 đồng và giường điều trị trong ngày tính bằng 0,3 lần giá giường tương ứng.
Bên cạnh danh mục BHYT, Sở cũng quy định giá cho các dịch vụ không thuộc quỹ BHYT chi trả như: khám sức khỏe định kỳ, khám lái xe hoặc lao động là 160.000 đồng và khám xuất khẩu lao động là 450.000 đồng (chưa bao gồm xét nghiệm, X-quang). Các trạm y tế có trách nhiệm niêm yết công khai giá và phối hợp với cơ quan Bảo hiểm xã hội để cập nhật hệ thống, đảm bảo tính minh bạch trong thanh toán.
Việc triển khai này nhằm chuẩn hóa quy định về đăng ký hành nghề, danh mục kỹ thuật và cung ứng thuốc cho tuyến cơ sở. Theo Sở Y tế, sự thay đổi đồng bộ này không chỉ giúp giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên mà còn đảm bảo người dân được tiếp cận dịch vụ y tế thuận tiện, đúng quyền lợi và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu.
Sáng chế biến không khí thành nước của nhà khoa học lớn lên từ trại tị nạn
Giáo sư Omar Yaghi, một nhà khoa học từng lớn lên trong trại tị nạn, đã gây tiếng vang với phát minh vật liệu khung kim loại - hữu cơ (MOF) có khả năng chiết xuất nước từ độ ẩm không khí ngay cả trong điều kiện sa mạc. Thiết bị này có kích thước tương đương một container 20 feet, sử dụng năng lượng nhiệt cực thấp và có thể tạo ra 1.000 lít nước sạch mỗi ngày.
Đây được xem là giải pháp bền vững và thân thiện với khí hậu hơn so với phương pháp khử muối nước biển vốn có thể gây hại cho hệ sinh thái đại dương.
Công nghệ này hiện đang trở thành phao cứu sinh cho người dân tại quốc đảo Grenada (vùng biển Caribbean), nơi thường xuyên đối mặt với hạn hán và thiên tai khiến nguồn điện, nước bị gián đoạn.
Với khả năng hoạt động độc lập với lưới điện, thiết bị giúp các cộng đồng bị cô lập tiếp cận nguồn nước an toàn mà không phụ thuộc vào nhập khẩu. Phát minh của Giáo sư Yaghi không chỉ giải quyết bài toán khan hiếm nước cho hàng tỷ người trên thế giới mà còn mở ra hy vọng về một hành tinh chống chọi tốt hơn trước biến đổi khí hậu.
Băng tan và nỗi lo giải phóng vi khuẩn 5000 năm kháng mọi loại thuốc
Nghiên cứu công bố trên tạp chí Frontiers in Microbiology ngày 20.2 đã tiết lộ phát hiện chấn động về chủng vi khuẩn Psychrobacter SC65A.3 tìm thấy trong hang băng Scarisoara (Romania). Dù bị đóng băng suốt 5.000 năm, vi khuẩn này sở hữu hơn 100 gene kháng thuốc và có khả năng chống lại 10 loại kháng sinh phổ biến hiện nay như rifampicin (trị lao), vancomycin và ciprofloxacin.
Đáng chú ý, nó còn kháng được cả trimethoprim và clindamycin - những "hàng rào phòng thủ" cuối cùng trong điều trị nhiễm trùng phổi và máu.
Phát hiện này chứng minh khả năng kháng kháng sinh đã tồn tại tự nhiên từ hàng ngàn năm trước, không chỉ do hệ quả của việc lạm dụng thuốc hiện đại. Trong bối cảnh nóng lên toàn cầu, việc các lớp băng vĩnh cửu tan chảy có thể giải phóng những "siêu vi khuẩn" cổ đại này vào môi trường, đe dọa làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng kháng thuốc toàn cầu.
Tuy nhiên, ở góc độ tích cực, chủng Psychrobacter này cũng chứa các gene có khả năng ức chế vi khuẩn và nấm gây bệnh, mở ra hy vọng tìm kiếm các loại kháng sinh thế hệ mới từ chính những sinh vật cổ đại này.
Hiệu ứng Thatcher: Khi bộ não bị đánh lừa bởi những khuôn mặt lộn ngược
Năm 1980, Giáo sư Peter Thompson đã giới thiệu một nghịch lý thị giác gây chấn động mang tên Hiệu ứng Thatcher. Thí nghiệm cho thấy khi lật ngược hai bức ảnh chân dung, bộ não hầu như không nhận ra sự khác biệt dù một trong hai bức đã bị chỉnh sửa mắt và miệng xoay ngược lại.
Chỉ khi bức ảnh được quay về chiều thẳng đứng, sự méo mó rùng rợn mới hiện rõ. Điều này chứng minh não bộ con người được "lập trình" để nhận diện khuôn mặt theo cấu hình tổng thể thay vì soi xét từng chi tiết riêng lẻ.
Theo các nhà khoa học, khi khuôn mặt ở trạng thái thẳng đứng, vùng não FFA (Fusiform Face Area) sẽ xử lý mối quan hệ không gian giữa các bộ phận. Tuy nhiên, khi khuôn mặt bị đảo ngược, cơ chế này bị gián đoạn, não bộ chuyển sang xử lý đặc điểm như một vật thể thông thường nên không phát hiện ra các sai lệch tinh vi.
Hiệu ứng này không chỉ là một trò ảo giác giải trí mà còn là công cụ quan trọng trong thần kinh học, giúp nghiên cứu về chứng mù mặt và cách con người vận hành hệ thống nhận diện chuyên biệt.
Những thói quen rửa bát sai lầm biến bếp thành ổ vi khuẩn
Các chuyên gia vệ sinh môi trường cảnh báo nhiều thói quen rửa bát tưởng chừng vô hại lại tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc và bệnh đường ruột nghiêm trọng. Điển hình là việc sử dụng khăn rửa bát cũ hoặc miếng bọt biển lâu ngày không thay. Nghiên cứu cho thấy khăn bếp có thể chứa tới 1,776 tỷ vi khuẩn mỗi centimet vuông, bao gồm cả E.coli, tụ cầu vàng, Salmonella và Listeria.
Trong khi 10 centimet vuông bọt biển chứa lượng vi sinh vật cao gấp nhiều lần vành bồn cầu. Việc chỉ vắt sơ hoặc khử trùng bằng lò vi sóng cũng chỉ giảm khoảng 60% vi khuẩn, do đó giải pháp tốt nhất là thay mới thường xuyên và phân khu khăn lau riêng biệt.
Bên cạnh đó, việc sử dụng thớt gỗ lâu năm với nhiều vết dao cắt hoặc thớt tre có khe nối cũng là nơi tích tụ hàng chục ngàn khuẩn lạc. Đặc biệt, thói quen chồng bát đĩa ướt lên nhau khiến vi khuẩn sinh sôi gấp 70 lần so với việc dựng đứng để ráo.
Trong môi trường ẩm ướt, nấm mốc có thể sản sinh độc tố aflatoxin gây ung thư, hoặc lây truyền vi khuẩn Helicobacter pylori gây viêm loét dạ dày. Các chuyên gia khuyến nghị cần làm sạch cả đáy bát để tránh lây nhiễm chéo và đảm bảo bát đĩa khô hoàn toàn trước khi cất vào tủ.
