Làm thế nào để tăng khả năng chịu lạnh? 3 thói quen được bác sĩ Nhật gợi ý
Cùng một mức nhiệt độ, bạn có thể cảm thấy rét buốt vào đầu mùa đông nhưng lại dễ chịu hơn khi đã trải qua nhiều ngày lạnh. Đây là một trong những biểu hiện cho thấy cơ thể đang dần thích nghi với sự thay đổi của môi trường.
Trong một chia sẻ trên Weathernews vào tháng 11/2026, BS. Jun Sato, Giáo sư Đại học Chubu và Giáo sư thỉnh giảng Đại học Y khoa Aichi (Nhật Bản), đề cập đến quá trình cold acclimatization, tức sự thích nghi của cơ thể với cái lạnh.
Có thể hiểu đơn giản, đây là cách cơ thể tự chuẩn bị để bước vào mùa đông.

Cơ thể thích nghi với cái lạnh như thế nào?
Khi nhiệt độ môi trường giảm xuống, hệ thần kinh tự chủ điều khiển các mạch máu gần bề mặt da co lại, hạn chế lượng nhiệt từ bên trong cơ thể thoát ra ngoài.
Đây cũng là lý do bàn tay và bàn chân thường lạnh hơn những vùng khác khi nhiệt độ xuống thấp.
Bên cạnh việc hạn chế mất nhiệt, cơ thể còn chủ động tạo ra nhiệt. Cơ bắp đóng vai trò quan trọng trong quá trình này. Khi bạn run vì lạnh, các cơ liên tục co lại ngoài ý muốn để sinh nhiệt. Khi bạn đi bộ, leo cầu thang hay tập thể dục, hoạt động của cơ bắp cũng giúp cơ thể ấm lên.
Một cơ chế sinh nhiệt khác liên quan đến mỡ nâu, loại mô mỡ có khả năng sử dụng năng lượng để tạo nhiệt mà không cần cơ thể run lên.
Một nghiên cứu năm 2017 phân tích hơn 15.000 lượt chụp PET/CT ghi nhận hoạt động của mô mỡ nâu được phát hiện thường xuyên nhất vào mùa đông và ít nhất vào mùa hè.
Đến năm 2022, một phân tích tổng hợp 10 thử nghiệm cũng ghi nhận khi tiếp xúc với môi trường có nhiệt độ 16 - 19°C, cơ thể tiêu hao nhiều năng lượng hơn và hoạt động của mô mỡ nâu tăng lên so với khi ở nhiệt độ 24°C.
Những phát hiện này giúp lý giải cách cơ thể điều chỉnh hoạt động sinh nhiệt để đáp ứng với sự thay đổi nhiệt độ của môi trường.
Mời bạn đọc thêm bài viết sau:
3 thói quen giúp tăng khả năng chịu lạnh của cơ thể
Khả năng thích nghi với cái lạnh có thể được bồi đắp từ những thói quen sinh hoạt hằng ngày. BS. Jun Sato gợi ý 3 cách đơn giản giúp cơ thể làm quen dần với nhiệt độ thấp và duy trì khả năng sinh nhiệt trong mùa đông.
1. Dội nước ấm lên chân sau khi tắm
Sau khi tắm bằng nước ấm, BS. Jun Sato gợi ý dội nước khoảng 30°C lên vùng chân từ đầu gối trở xuống. Mức nhiệt này thấp hơn nhiệt độ nước tắm thông thường, tạo cảm giác hơi mát trên da.
Sự thay đổi nhiệt độ này kích thích hệ thần kinh tự chủ điều khiển các mạch máu co lại để hạn chế mất nhiệt. BS. Sato cho rằng việc lặp lại thói quen trên có thể giúp cơ thể làm quen với phản ứng giữ nhiệt khi gặp lạnh.
Lưu ý, không nên sử dụng nước lạnh vì có thể gây kích thích quá mạnh. Người lớn tuổi, người mắc bệnh tim mạch hoặc tăng huyết áp nên tránh áp dụng phương pháp này.
2. Vận động thường xuyên
Khi trời lạnh, nhiều người có xu hướng cuộn mình trong chăn, ngồi làm việc hoặc xem điện thoại hàng giờ mà ít đứng dậy vận động.
Trong khi đó, hoạt động của cơ bắp là một trong những cách giúp cơ thể tự tạo nhiệt.
Thay vì ngồi liên tục, bạn có thể dành vài phút mỗi giờ để đứng dậy đi lại, pha một ly trà, làm việc nhà hoặc thực hiện một số động tác giãn cơ.
Những hoạt động tưởng chừng nhỏ này giúp cơ bắp được sử dụng thường xuyên hơn, đồng thời hạn chế lối sống ít vận động trong mùa đông.
3. Duy trì các bài tập tăng cường cơ bắp
Nếu muốn cơ thể có khả năng sinh nhiệt tốt khi vận động, một trong những điều đáng đầu tư lâu dài là sức khỏe cơ bắp.
Các nhóm cơ lớn ở thân dưới như cơ đùi, cơ mông và cơ bắp chân tham gia vào nhiều hoạt động thường ngày, từ đi bộ, đứng lên cho đến leo cầu thang.
Bạn có thể duy trì những bài tập đơn giản tại nhà như:
- Nhón gót chân để rèn luyện cơ bắp chân.
- Đứng lên và ngồi xuống từ ghế để rèn luyện cơ đùi, cơ mông.
- Đi bộ tại chỗ hoặc leo cầu thang nếu thể lực cho phép.
- Tập squat hoặc các bài tập kháng lực phù hợp.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng khuyến nghị người trưởng thành thực hiện các bài tập tăng cường sức mạnh cho những nhóm cơ lớn ít nhất hai ngày mỗi tuần.
Khả năng thích nghi với cái lạnh cần thời gian và có thể khác nhau ở mỗi người. Thay vì cố gắng chịu rét để cơ thể nhanh chóng thích nghi, bạn nên duy trì vận động, rèn luyện sức mạnh cơ bắp và giữ ấm phù hợp với điều kiện thời tiết.
Đặc biệt, người lớn tuổi và người có bệnh nền cần ưu tiên bảo vệ sức khỏe hơn việc rèn luyện khả năng chịu lạnh. Ngay cả khi đã quen với nhiệt độ thấp, cơ thể vẫn cần được giữ ấm để hạn chế những rủi ro sức khỏe trong mùa đông.
(Nguồn: Weathernews, British Institute of Radiology, Frontiers, WHO)

