ĂN GÌ BỔ NẤY

Kỷ tử không phải "thần dược bổ mắt" như nhiều người vẫn nghĩ

Thanh Trang • 18/11/2026 10:36

Từ lâu, kỷ tử gắn liền với hình ảnh một loại quả bổ mắt. Từ cháo, trà đến các món hầm, nhiều người vẫn duy trì thói quen ăn kỷ tử với hy vọng giúp đôi mắt sáng và khỏe hơn theo thời gian.

Thực tế, niềm tin này không hoàn toàn vô căn cứ. Giới khoa học cũng dành sự chú ý cho kỷ tử nhờ hàm lượng zeaxanthin cao, một sắc tố có vai trò quan trọng đối với võng mạc.

Tuy nhiên, việc kỷ tử có thể giúp phòng ngừa hay làm chậm các bệnh về mắt đến đâu vẫn là câu hỏi đang được nghiên cứu.

Điều gì khiến kỷ tử được xem là thực phẩm tốt cho mắt?

Kỷ tử là một trong những thực phẩm tự nhiên giàu zeaxanthin, thuộc nhóm carotenoid, những sắc tố tạo nên màu vàng, cam hoặc đỏ của nhiều loại rau củ quả.

Zeaxanthin thường hoạt động cùng lutein, một carotenoid khác cũng có mặt trong nhiều loại rau xanh. Cả hai có xu hướng tích tụ tại điểm vàng, vùng nằm ở trung tâm võng mạc giúp mắt nhìn rõ chi tiết và nhận diện khuôn mặt.

Tại đây, chúng được cho là có khả năng lọc bớt một phần ánh sáng xanh và hỗ trợ bảo vệ tế bào võng mạc trước tác động của quá trình oxy hóa.

Kỷ tử từ lâu gắn liền với hình ảnh một loại quả bổ mắt
Kỷ tử từ lâu gắn liền với hình ảnh một loại quả bổ mắt. (Ảnh minh họa)

Các nhà khoa học thường đánh giá lớp bảo vệ này thông qua mật độ quang học sắc tố điểm vàng (MPOD). Chỉ số này càng cao, lớp sắc tố bảo vệ mắt càng dày.

Sự quan tâm dành cho MPOD chủ yếu xuất phát từ mối liên hệ với thoái hóa điểm vàng liên quan tuổi tác (AMD), một trong những nguyên nhân phổ biến gây suy giảm thị lực ở người lớn tuổi.

Ăn kỷ tử có giúp tăng lớp sắc tố bảo vệ mắt?

Một số nghiên cứu cho thấy câu trả lời là có. Trong một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng tại Bắc Kinh, đăng trên International Journal of Ophthalmology năm 2018, 114 người từ 51 đến 92 tuổi bị thoái hóa điểm vàng giai đoạn sớm được theo dõi trong 90 ngày.

Nhóm ăn 25 g kỷ tử mỗi ngày có sự gia tăng đáng kể mật độ sắc tố điểm vàng so với nhóm duy trì chế độ ăn thông thường. Nồng độ zeaxanthin trong máu của họ cũng tăng lên rõ rệt.

Một nghiên cứu khác của Đại học California, Davis (Mỹ), công bố trên tạp chí Nutrients năm 2021, theo dõi 27 người khỏe mạnh từ 45 đến 65 tuổi. Những người ăn khoảng 28 g kỷ tử khô, 5 lần mỗi tuần trong 90 ngày cũng ghi nhận sự gia tăng sắc tố điểm vàng, trong khi nhóm sử dụng viên bổ sung dành cho mắt không có thay đổi tương tự.

Tác giả chính của nghiên cứu, Xiang Li, ví lutein và zeaxanthin như một lớp "kem chống nắng" tự nhiên cho mắt.

Vì sao vẫn chưa thể xem kỷ tử là cách phòng bệnh về mắt?

Điều quan trọng cần hiểu là tăng sắc tố điểm vàng không đồng nghĩa với việc ngăn ngừa được bệnh mắt.

Cả hai nghiên cứu nói trên đều có quy mô nhỏ và thời gian theo dõi ngắn, chỉ khoảng 90 ngày. Ngoài ra, nghiên cứu năm 2021 được thực hiện trên người khỏe mạnh chứ không phải bệnh nhân mắc bệnh mắt.

Hiện nay, bằng chứng mạnh nhất về vai trò của lutein và zeaxanthin đến từ nghiên cứu AREDS2 của Viện Mắt Quốc gia Hoa Kỳ (NEI), với sự tham gia của 4.203 người từ 50 đến 85 tuổi.

Trong nghiên cứu này, công thức bổ sung chứa lutein, zeaxanthin cùng vitamin C, vitamin E, kẽm và đồng giúp làm chậm tiến triển bệnh ở những người đã mắc thoái hóa điểm vàng tuổi già giai đoạn trung bình.

Tuy nhiên, công thức này không cho thấy khả năng ngăn bệnh xuất hiện ở người khỏe mạnh hoặc người mới ở giai đoạn rất sớm.

Vì vậy, các nhà khoa học hiện chưa có đủ bằng chứng để kết luận rằng ăn kỷ tử có thể phòng ngừa hoặc điều trị các bệnh về mắt.

chưa có đủ bằng chứng để kết luận rằng ăn kỷ tử có thể phòng ngừa hoặc điều trị các bệnh về mắt
Chưa có đủ bằng chứng để kết luận rằng ăn kỷ tử có thể phòng ngừa hoặc điều trị các bệnh về mắt. (Ảnh minh họa)

Kỷ tử tốt cho mắt, nhưng không phải thần dược

Những bằng chứng hiện nay cho thấy kỷ tử có thể là một nguồn zeaxanthin tự nhiên đáng giá trong chế độ ăn.

Điều đó có nghĩa đây là một thực phẩm có lợi cho sức khỏe mắt, tương tự như nhiều loại rau xanh đậm màu, bắp, ớt chuông vàng hay các thực phẩm giàu carotenoid khác.

Tuy nhiên, kỷ tử không phải thuốc và không thể thay thế việc khám, điều trị hoặc tầm soát các bệnh lý về mắt.

Bạn có thể bổ sung kỷ tử vào cháo, súp, ngũ cốc, sữa chua hoặc dùng như một món ăn vặt nếu phù hợp với khẩu vị và chế độ ăn của mình.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu như nhìn mờ vùng trung tâm, khó đọc chữ, khó nhận diện khuôn mặt hoặc thị lực giảm dần theo thời gian, việc đi khám mắt vẫn quan trọng hơn nhiều so với trông chờ vào tác dụng của một loại thực phẩm.

(Nguồn: NEI, International Journal of Ophthalmology, Nutrients)

*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.

5 Bình luận
    Nổi bật
        Mới nhất
        Kỷ tử không phải "thần dược bổ mắt" như nhiều người vẫn nghĩ
        • Mặc định
        • 5
        POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO