Đã tiêm vắc xin não mô cầu, vì sao bác sĩ vẫn tư vấn loại khác?
Cùng phòng một căn bệnh, vì sao vaccine não mô cầu lại có nhiều loại? Tìm hiểu sự khác biệt và lý do tiêm một loại đôi khi vẫn chưa đủ.
Khi đưa con đi tiêm chủng, nhiều phụ huynh bất ngờ khi biết rằng vắc xin não mô cầu có nhiều loại, dù đều hướng đến phòng ngừa cùng một căn bệnh.
Thực tế, vi khuẩn não mô cầu có nhiều nhóm khác nhau và mỗi loại vắc xin chỉ phòng được một số nhóm nhất định. Vì vậy, người đã tiêm vắc xin não mô cầu vẫn có thể được bác sĩ tư vấn bổ sung loại khác để mở rộng khả năng bảo vệ.
Vì sao bệnh não mô cầu lại có nhiều loại vắc xin?
Não mô cầu có tên khoa học là Neisseria meningitidis, một loại vi khuẩn có thể gây viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết nguy hiểm.
Vi khuẩn này được chia thành nhiều nhóm huyết thanh dựa trên đặc điểm lớp vỏ bên ngoài. Trong đó, sáu nhóm A, B, C, W, X và Y là nguyên nhân gây ra phần lớn các trường hợp bệnh não mô cầu xâm lấn trên thế giới.
Sự khác biệt về cấu trúc giữa các nhóm vi khuẩn khiến việc phát triển vắc xin trở nên phức tạp hơn.
Đây cũng là lý do các loại vắc xin não mô cầu được phát triển với những thành phần khác nhau, nhằm tạo miễn dịch chống lại những nhóm vi khuẩn cụ thể.
Vắc xin não mô cầu ACWY và nhóm B khác nhau thế nào?
Điểm khác biệt dễ nhận biết nhất giữa các loại vắc xin não mô cầu nằm ở những nhóm vi khuẩn mà chúng có khả năng phòng ngừa.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) phân biệt các loại vắc xin dựa trên phạm vi bảo vệ như sau:
- Vắc xin não mô cầu ACWY: Giúp phòng bệnh do bốn nhóm huyết thanh A, C, W và Y gây ra.
- Vắc xin não mô cầu nhóm B: Giúp phòng bệnh do các chủng não mô cầu nhóm B thuộc phạm vi bảo vệ của vắc xin.
- Vắc xin não mô cầu BC: Tại Việt Nam còn có vắc xin VA-MENGOC-BC, được chỉ định phòng bệnh viêm màng não do não mô cầu nhóm B và C.
Như vậy, vắc xin ACWY không phòng bệnh do nhóm B và vắc xin nhóm B cũng không thay thế được vắc xin ACWY. Đây là lý do người đã tiêm một loại vắc xin vẫn có thể cần bổ sung loại khác để mở rộng phạm vi phòng bệnh.
Mời bạn đọc thêm bài viết sau:
Đã tiêm một loại vắc xin não mô cầu, khi nào cần tiêm thêm?
Người đã tiêm vắc xin ACWY vẫn có thể được bác sĩ tư vấn tiêm thêm vắc xin nhóm B để mở rộng phạm vi phòng bệnh. Tương tự, người đã tiêm vắc xin nhóm B hoặc BC có thể cần bổ sung vắc xin ACWY, tùy theo độ tuổi và nguy cơ mắc bệnh.
Đặc biệt, CDC khuyến nghị cả vắc xin ACWY và nhóm B cho một số đối tượng có nguy cơ cao, bao gồm:
- Người thiếu hụt bổ thể, một thành phần của hệ miễn dịch.
- Người đã cắt lách hoặc có lách hoạt động kém.
- Người đang sử dụng thuốc ức chế bổ thể.
- Nhân viên phòng xét nghiệm thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với vi khuẩn não mô cầu.
Ngoài ra, người chuẩn bị du học, đi đến khu vực có dịch hoặc sống trong môi trường có nguy cơ phơi nhiễm cao cũng nên kiểm tra lại lịch tiêm để được tư vấn phù hợp.
Tuy nhiên, không phải ai đã tiêm một loại vắc xin não mô cầu cũng cần tiêm thêm loại thứ hai. Việc tiêm bổ sung phụ thuộc vào loại vắc xin đã sử dụng, độ tuổi, tình trạng sức khỏe và lịch tiêm được khuyến nghị.
Nếu không nhớ rõ mình hoặc con đã tiêm vắc xin nào, bạn có thể kiểm tra lại sổ tiêm chủng hoặc liên hệ cơ sở đã tiêm trước đó.
Khi được tư vấn tiêm thêm vắc xin não mô cầu, bạn nên hỏi bác sĩ loại vắc xin đã tiêm phòng được những nhóm vi khuẩn nào, có cần tiêm nhắc hay bổ sung loại khác hay không.
Hiểu rõ phạm vi bảo vệ của từng loại vắc xin sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc lựa chọn lịch tiêm phù hợp, thay vì lo lắng rằng tiêm thêm đồng nghĩa với tiêm trùng hoặc tiêm thừa.
(Nguồn: CDC)
*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
