'Cung điện ký ức' - Phương pháp ghi nhớ từ cổ xưa của con người

The palace of the mind - Cung điện ký ức

Về bản chất, phương pháp này thật ra rất đơn giản. Bạn chọn một không gian quen thuộc, như chính ngôi nhà của mình, hay con đường đi làm hàng ngày,... rồi “đặt” những thông tin cần nhớ vào từng vị trí trong không gian đó. Càng tưởng tượng sinh động, càng dễ nhớ.

Ví dụ như, nếu bạn muốn nhớ danh sách đi chợ hôm nay, bao gồm hộp sữa, táo, bánh mì. Hãy thử tưởng tượng rằng hộp sữa đang đặt ngay giữa phòng khách, quả táo thì có khả năng bay xuyên qua cửa sổ, còn ổ bánh mì thì đang đội mũ nằm trên ghế sofa. Sao mà nghe con nít quá...

Nhưng... cảnh tượng càng phi lý, não bộ sẽ càng không quên.

Con người vốn đã sử dụng những cách liên tưởng thế này từ rất lâu. Từ các nhà hùng biện La Mã, đến những “vận động viên trí nhớ” ngày nay, tất cả đều dựa vào cùng một nguyên lý: não người nhớ hình ảnh và không gian tốt hơn là chữ nghĩa trừu tượng.

Khoa học thần kinh hiện đại cũng đang dần xác nhận điều mà tổ tiên ta đã biết từ lâu. Não bộ con người đặc biệt giỏi ghi nhớ nơi chốn, đường đi, và những gì gắn với trải nghiệm sống. Đó là kỹ năng giúp loài người sinh tồn suốt hàng chục nghìn năm.

Ngược lại, việc nhớ số, danh sách, hay khái niệm trừu tượng lại không phải thế mạnh tự nhiên của não. Khi ta “dịch” những thứ khó nhớ này thành hình ảnh sống động trong không gian quen thuộc, não sẽ dễ tiếp nhận hơn nhiều.

Các nghiên cứu cho thấy, khi dùng cung điện ký ức, nhiều vùng não sẽ phải cùng hoạt động: vùng định hướng không gian, vùng xử lý hình ảnh, và vùng lưu trữ ký ức. Nói một cách đơn giản, bạn không chỉ nhớ, mà đang cho não "tập thể dục".

Khi ký ức bắt đầu trôi đi, cung điện trở thành điểm neo

Với những người lớn tuổi, đặc biệt là người có dấu hiệu sa sút trí tuệ, việc ghi nhớ sẽ ngày càng khó khăn hơn. Nhưng điều đáng ngạc nhiên là khả năng tưởng tượng không gian và hình ảnh thường vẫn không bị ảnh hưởng nhiều.

Trong các lớp học dành cho người cao tuổi, nhiều người vẫn có thể xây dựng cung điện ký ức rất sinh động. Họ không nhớ tên người mới gặp, nhưng nhớ rất rõ căn bếp cũ, hành lang trường học thời trẻ, hay con đường dẫn về nhà.

Khi thông tin mới được “treo” lên những không gian quen thuộc ấy, nó sẽ bám trụ lâu hơn. Không phải vì não được chữa lành, mà vì nó đang được đi theo con đường quen thuộc nhất của mình.

Những chương trình dạy trí nhớ cho người cao tuổi thường không chỉ xoay quanh kỹ thuật. Chúng kết hợp vận động nhẹ, trò chuyện, và cảm giác được thuộc về một nhóm. Với nhiều người, đó là lý do quan trọng nhất để họ tiếp tục đến lớp.

Trong bối cảnh chưa có thuốc chữa sa sút trí tuệ, những điều “nhỏ” như vậy lại trở nên lớn lao hơn. Không phải chỉ để kéo dài tuổi thọ, mà còn là để kéo dài chất lượng cuộc sống.

5 thói quen đơn giản mỗi ngày giúp bạn có một năm khỏe mạnh hơn

5 lời khuyên từ những 'người siêu thọ' để sống vui sống khỏe

DINK: Lối sống không con cái, nhân hai nguồn thu nhập

Ai cũng có thể có cho mình một "cung điện" riêng

Kỹ thuật này có thể hữu ích với rất nhiều người chứ không riêng gì những người lớn tuổi. Các chuyên gia đang ứng dụng nó để hỗ trợ người chấn thương não, người gặp vấn đề tâm lý, thậm chí cả những người bị trầm cảm hay sang chấn tâm lý.

Thay vì dùng cung điện để lưu trữ danh sách hay con số, họ dùng nó để lưu trữ những ký ức tích cực. Một nơi an toàn trong tâm trí, nơi có thể quay về khi cảm xúc trở nên quá tải.

Ý tưởng rất giản dị: nếu não có thể được huấn luyện để nhớ mọi thứ tốt hơn, thì cũng có thể được huấn luyện để tìm lại sự bình yên khi cần.

*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho các khuyến nghị, chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.