Cách phòng tránh nguy cơ đột quỵ khi trời rét đậm rét hại
Không khí lạnh tràn về, chỉ một thói quen nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày cũng có thể làm nguy cơ đột quỵ tăng lên rõ rệt nếu bạn chủ quan.
Những ngày đầu năm, các đợt không khí rét đậm rét hại lan rộng trên khắp Việt Nam. Miền Bắc ghi nhận nền nhiệt giảm sâu, trời rét rõ rệt vào sáng sớm và ban đêm, trong khi các tỉnh miền Trung và miền Nam cũng bắt đầu cảm nhận sự thay đổi bất thường của thời tiết với nền nhiệt thấp hơn, chênh lệch ngày đêm lớn.
Sự chuyển mùa diễn ra nhanh và đột ngột này không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe, đặc biệt là các bệnh lý tim mạch và đột quỵ.
Cách phòng tránh nguy cơ đột quỵ khi trời rét đậm, rét hại
Trong những đợt rét đậm, rét hại, việc giữ ấm cơ thể đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa các biến cố tim mạch và đột quỵ. Nhiệt độ thấp khiến mạch máu co lại, làm huyết áp dễ tăng cao.
Các chuyên gia tim mạch khuyến cáo cần chú ý giữ ấm các vùng dễ mất nhiệt như cổ, ngực, tay và chân, đặc biệt khi ra ngoài trời. Việc mặc đủ ấm, che chắn cẩn thận và hạn chế ra ngoài vào sáng sớm hoặc ban đêm, khi nhiệt độ xuống thấp nhất, giúp giảm nguy cơ thay đổi huyết áp đột ngột.
Bên cạnh đó, duy trì đủ nước cho cơ thể trong mùa lạnh thường bị nhiều người xem nhẹ. Thời tiết lạnh làm cảm giác khát giảm đi, nhưng thiếu nước có thể khiến máu trở nên cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
Uống đủ nước ấm trong ngày được xem là biện pháp đơn giản giúp hỗ trợ tuần hoàn. Chế độ ăn nên giảm muối để tránh làm huyết áp tăng cao, đồng thời hạn chế việc tiêu thụ thực phẩm quá nóng hoặc quá lạnh đột ngột, vốn có thể gây co mạch và ảnh hưởng đến hệ tim mạch.
Theo dõi huyết áp hằng ngày là việc đặc biệt cần thiết trong những ngày rét sâu, nhất là với người có tiền sử tăng huyết áp hoặc bệnh tim mạch.
Nhiều nghiên cứu cho thấy huyết áp trung bình có xu hướng cao hơn vào mùa lạnh so với các thời điểm khác trong năm. Việc đo huyết áp thường xuyên giúp phát hiện sớm những biến động bất thường và điều chỉnh điều trị kịp thời theo tư vấn y tế, qua đó giảm nguy cơ xảy ra đột quỵ.
Vận động cơ thể vẫn cần được duy trì trong mùa lạnh, nhưng nên lựa chọn hình thức phù hợp. Trong những ngày rét hại, đặc biệt khi xảy ra hiện tượng nghịch nhiệt khiến nồng độ bụi mịn PM2.5 tăng cao, việc tập thể dục ngoài trời có thể gây thêm gánh nặng cho tim và phổi.
Vận động nhẹ nhàng trong nhà, khởi động kỹ và tránh vận động quá sức được xem là lựa chọn an toàn hơn trong bối cảnh vừa lạnh vừa ô nhiễm không khí.
Cuối cùng, chế độ ăn uống cân bằng có vai trò hỗ trợ phòng ngừa đột quỵ trong mùa lạnh. Tăng cường rau xanh, trái cây giúp bổ sung chất xơ và các vi chất có lợi cho tim mạch, trong khi hạn chế rượu bia và thuốc lá giúp giảm những yếu tố nguy cơ đã được xác định rõ đối với đột quỵ.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) nhấn mạnh rằng việc điều chỉnh lối sống, bao gồm dinh dưỡng và thói quen sinh hoạt, là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để giảm nguy cơ đột quỵ lâu dài.
.jpg)
Các thời điểm có nguy cơ đột quỵ cao trong ngày khi trời lạnh
Đây là những thời điểm cơ thể dễ bị tác động bởi sự thay đổi nhiệt độ và huyết áp
Thời điểm sáng sớm
Ngay sau khi thức dậy, được xem là giai đoạn nguy cơ cao. Vào buổi sáng, huyết áp có xu hướng tăng theo nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể.
Khi kết hợp với sự chênh lệch nhiệt độ giữa phòng ngủ tương đối ấm và không khí lạnh bên ngoài, mạch máu có thể co lại đột ngột, làm huyết áp tăng nhanh.
Nhiều bác sĩ tim mạch khuyến cáo người lớn tuổi và người có bệnh nền nên áp dụng nguyên tắc "chậm lại 3 phút" sau khi thức dậy.
Theo đó, nên nằm yên trên giường khoảng một phút sau khi mở mắt, sau đó ngồi dậy chậm rãi thêm một phút và đứng tại chỗ khoảng một phút trước khi bắt đầu di chuyển. Cách này giúp hệ tim mạch có thời gian thích nghi dần, hạn chế biến động huyết áp đột ngột.
Thời điểm ban đêm
Ban đêm, đặc biệt là thời điểm tắm khuya, cũng được ghi nhận là thời gian tiềm ẩn nhiều rủi ro. Việc tắm nước nóng trong môi trường lạnh có thể khiến mạch máu giãn ra nhanh chóng, sau đó co lại khi cơ thể tiếp xúc với không khí lạnh bên ngoài phòng tắm.
Sự thay đổi này có thể gây dao động huyết áp mạnh, làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch và đột quỵ, nhất là ở người cao tuổi hoặc người đang kiểm soát huyết áp kém. Các tổ chức y tế khuyến cáo nên hạn chế tắm khuya trong mùa lạnh và tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Ra ngoài trời vào sáng sớm hoặc tối muộn
Thời điểm sáng sớm hoặc tối muộn trong những ngày lạnh sâu cũng làm tăng nguy cơ đột quỵ. Thời điểm này, nhiệt độ thường xuống thấp nhất trong ngày và có thể kèm theo gió mạnh, khiến cơ thể mất nhiệt nhanh hơn.
Tiếp xúc lạnh đột ngột làm mạch máu co lại và huyết áp tăng, tạo áp lực lên hệ tim mạch và mạch máu não. Các nghiên cứu về mối liên hệ giữa nhiệt độ môi trường và đột quỵ cho thấy số ca nhập viện có xu hướng tăng trong những ngày lạnh, đặc biệt vào các khung giờ nhiệt độ thấp.
Những thói quen xấu cần tránh để bảo vệ sức khỏe
Uống rượu bia để chống rét là thói quen phổ biến nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Rượu gây giãn mạch máu ngoại vi trong thời gian ngắn, tạo cảm giác ấm giả tạo. Sau đó, mạch máu có xu hướng co lại mạnh hơn để giữ nhiệt, khiến huyết áp dao động và tăng gánh nặng cho tim và não.
Tắm đêm, nhất là sau 22 giờ, cũng được xem là thói quen cần tránh trong mùa lạnh. Ban đêm là thời điểm nhiệt độ môi trường xuống thấp, huyết áp và nhịp tim có thể biến động nhiều hơn. Việc tắm, dù bằng nước nóng hay nước lạnh, đều khiến cơ thể phải thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ, có thể làm mạch máu giãn rồi co lại nhanh chóng.
Hút thuốc lá là một thói quen làm gia tăng nguy cơ đột quỵ quanh năm và tác động này có thể rõ rệt hơn trong mùa lạnh. Nicotine và các chất độc trong thuốc lá gây co thắt mạch máu, làm tổn thương lớp nội mạc và thúc đẩy quá trình hình thành cục máu đông.
