Bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh: 4 nhóm cần chú ý thời gian sử dụng và cách trữ lạnh

Nấu một lần rồi chia thức ăn thành nhiều hộp cho vài ngày là cách tiết kiệm thời gian quen thuộc của nhiều gia đình và dân văn phòng. Khi mọi thứ đã được cất gọn vào tủ lạnh, chúng ta cũng dễ có cảm giác món ăn đã được bảo quản an toàn. Nhưng tủ lạnh không phải nút dừng thời gian.

Bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh với nhiệt độ thấp giúp làm chậm sự phát triển của nhiều vi sinh vật, nhưng không thể giữ thức ăn an toàn vô thời hạn.

Thậm chí, thực phẩm có thể chứa vi khuẩn gây bệnh ngay cả khi chưa xuất hiện mùi, vị hay vẻ ngoài bất thường. FDA khuyến nghị duy trì nhiệt độ tủ lạnh ở 4°C hoặc thấp hơn và bảo quản thực phẩm dễ hỏng đúng cách ngay từ đầu.

Dưới đây là 4 nhóm thực phẩm cần chú ý hơn khi bảo quản trong tủ lạnh.

1. Thịt sống và hải sản tươi

Cùng là thực phẩm sống nhưng một miếng thịt bò nguyên miếng, thịt xay và phần cá tươi lại có thời gian bảo quản khác nhau.

Theo bảng hướng dẫn của FDA, ở nhiệt độ tủ lạnh khoảng 4°C, thịt xay và gia cầm sống thường chỉ nên giữ khoảng 1 - 2 ngày. Cá tươi cùng một số loại hải sản như tôm, sò điệp và mực cũng có thời gian tương tự. Trong khi đó, thịt bò, heo hoặc cừu nguyên miếng như bít tết, sườn hay thịt quay có thể bảo quản khoảng 3 - 5 ngày.

Nếu chưa có kế hoạch chế biến sớm, nên chuyển thực phẩm sang ngăn đông ở khoảng -18°C để bảo quản lâu hơn.

Cách sắp xếp trong tủ lạnh cũng cần được chú ý. FDA khuyến nghị tách thịt, gia cầm và hải sản sống khỏi các thực phẩm khác để hạn chế lây nhiễm chéo. Các loại thực phẩm này nên được đóng kín để dịch từ thịt sống không tiếp xúc với món đã nấu chín hoặc thực phẩm có thể ăn ngay.

2. Rau ăn lá đã cắt

Một hộp xà lách đã rửa và cắt sẵn giúp việc chuẩn bị bữa ăn nhanh hơn. Tuy nhiên, sau khi được cắt và sơ chế, rau cũng cần được bảo quản cẩn thận hơn.

FDA khuyến nghị các loại rau củ quả dễ hỏng và sản phẩm đã được cắt sẵn hoặc đóng gói phải được giữ lạnh. Với rau ăn lá đã cắt, việc kiểm soát nhiệt độ giúp hạn chế sự phát triển của những vi sinh vật gây bệnh có thể hiện diện trên thực phẩm.

Ngoài nhiệt độ, nguy cơ còn phụ thuộc vào cả quá trình sơ chế. Rau ăn sống nên được để riêng với thịt, gia cầm và hải sản sống. Dao, thớt và bề mặt chế biến cũng cần được làm sạch để tránh lây nhiễm chéo.

Nếu rau đã nhớt, mốc, có mùi lạ hoặc hư hỏng rõ rệt thì nên bỏ. Tuy nhiên, chỉ nhìn hoặc ngửi vẫn chưa đủ để xác định thực phẩm có an toàn hay không. FDA lưu ý vi khuẩn gây bệnh có thể tồn tại mà không làm thực phẩm thay đổi rõ rệt về mùi, vị hay hình thức.

3. Cơm nấu chín để nguội

Cơm nguội thường được giữ lại cho bữa sau hoặc tận dụng để làm cơm rang. Nhưng với món ăn này, cách xử lý trong khoảng thời gian sau khi nấu đặc biệt quan trọng.

Gạo chưa nấu có thể chứa bào tử của Bacillus cereus, một loại vi khuẩn có liên quan đến ngộ độc thực phẩm. Bào tử có thể sống sót sau quá trình nấu. Khi cơm chín được để ở nhiệt độ phòng quá lâu, vi khuẩn có cơ hội phát triển và tạo độc tố. Một số độc tố do B. cereus tạo ra có khả năng chịu nhiệt, vì vậy việc hâm nóng lại không thể bù cho cách bảo quản không phù hợp trước đó.

Food Standards Agency của Anh khuyến nghị nếu chưa ăn ngay, cơm sau khi nấu nên được làm nguội nhanh rồi cất vào tủ lạnh, lý tưởng là trong vòng một giờ. Để cơm nguội nhanh hơn, có thể chia thành từng phần nhỏ hoặc cho vào hộp đáy nông, thay vì để nguyên một lượng lớn trong nồi hoặc nồi cơm điện.

Cơm đã cất trong tủ lạnh nên được ăn trong vòng một ngày. Khi sử dụng, chỉ nên hâm một lần và cần làm nóng đều toàn bộ phần cơm trước khi ăn.

4. Canh, súp và món hầm

Nấu canh hoặc món hầm với lượng lớn để ăn trong vài bữa khá tiện. Tuy nhiên, thức ăn càng nhiều thì càng lâu nguội, vì vậy cách làm nguội trước khi cất vào tủ lạnh cũng cần được chú ý hơn.

CDC cho biết các vụ ngộ độc do Clostridium perfringens thường liên quan đến những món được nấu với lượng nhiều nhưng không được làm nguội hoặc giữ ở nhiệt độ phù hợp. Vi khuẩn này thường được ghi nhận ở các món có thịt, gia cầm và nước sốt.

Vì vậy, sau khi nấu, không nên để nguyên cả nồi thức ăn trên bếp chờ nguội quá lâu. FDA khuyến nghị chia thức ăn thành từng phần nhỏ và cho vào các hộp đáy nông để nhiệt thoát nhanh hơn trước khi bảo quản lạnh.

Nhìn chung, thức ăn dễ hỏng và đồ ăn thừa nên được cho vào tủ lạnh trong vòng 2 giờ sau khi nấu, hoặc 1 giờ nếu nhiệt độ môi trường trên khoảng 32°C.

Nếu được bảo quản đúng trong ngăn mát ở khoảng 4°C hoặc thấp hơn, súp và các món hầm thường có thể dùng trong khoảng 3 - 4 ngày. Riêng nước thịt hoặc nước dùng từ thịt có thời gian bảo quản ngắn hơn, khoảng 1 - 2 ngày.

Những điều cần lưu ý khi bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh

Mỗi loại thực phẩm có thời gian và cách bảo quản khác nhau. Một số thực phẩm sống cần dùng sớm, trong khi món chín có thể giữ lâu hơn nếu được làm nguội và bảo quản đúng cách.

Thay vì cố nhớ quá nhiều mốc thời gian, bạn có thể bắt đầu với vài thói quen đơn giản:

• Giữ nhiệt độ tủ lạnh ở 4°C hoặc thấp hơn.
• Đưa thực phẩm dễ hỏng vào tủ lạnh sớm, không để nhiều giờ ở nhiệt độ phòng.
• Chia các món nấu số lượng lớn thành hộp nhỏ, có đáy nông để làm nguội nhanh hơn.
• Tách thực phẩm sống khỏi thực phẩm đã nấu chín hoặc có thể ăn ngay.
• Ghi ngày bảo quản lên hộp nếu thường xuyên chuẩn bị thức ăn cho nhiều bữa.

Nếu không nhớ món ăn đã để bên ngoài bao lâu hoặc không chắc về điều kiện bảo quản trước đó, đừng chỉ dựa vào mùi và vẻ ngoài của thực phẩm để quyết định có tiếp tục sử dụng hay không.

Tủ lạnh có thể giúp kéo dài thời gian bảo quản, nhưng cách thực phẩm được xử lý trước khi cất vào tủ mới là một phần quan trọng quyết định độ an toàn của bữa ăn.

Nguồn thông tin tham khảo:

*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.