7 bài kiểm tra thể lực sau có thể tiết lộ về tuổi thọ của bạn

Hai người cùng 70 tuổi, cùng mắc tăng huyết áp và đái tháo đường nhưng khả năng vận động có thể rất khác nhau. Một người vẫn đi nhanh, đứng dậy khỏi ghế dễ dàng và giữ thăng bằng tốt. Người còn lại phải chống tay mới đứng lên hoặc dễ loạng choạng khi di chuyển.

Danh sách bệnh nền có thể giống nhau, nhưng cơ thể của họ vẫn có thể khác nhau đáng kể về sức mạnh, sức bền và khả năng thích nghi với tuổi tác.

Một nghiên cứu công bố trên JAMA Network Open năm 2026 cho thấy những bài kiểm tra thể lực đơn giản có thể bổ sung thêm thông tin về sức khỏe và nguy cơ tử vong ở người cao tuổi, bên cạnh tuổi tác và bệnh nền.

Nghiên cứu đã sử dụng 7 bài kiểm tra thể lực nào nào?

Nghiên cứu phân tích dữ liệu của hơn 13.000 người từ 65 tuổi trở lên tại Đài Loan, được kiểm tra thể lực trong giai đoạn 2015 - 2016 và theo dõi khoảng 7 năm. Trong thời gian này, khoảng 1.600 người qua đời.

Người tham gia được đánh giá ở 4 nhóm thể lực chính:

• Tim phổi: bước tại chỗ trong 2 phút.
• Sức mạnh cơ: cuộn tạ tay và đứng lên - ngồi xuống ghế trong 30 giây.
• Thăng bằng và nhanh nhẹn: đứng một chân tối đa 30 giây và thực hiện bài đứng dậy - đi - quay lại.
• Độ linh hoạt: thực hiện các bài vươn tay sau lưng và vươn tay về phía bàn chân.

Kết quả cho thấy thể lực tim phổi, sức mạnh cơ, thăng bằng và sự nhanh nhẹn đều có liên quan đến tuổi thọ. Riêng độ linh hoạt không cho thấy mối liên hệ rõ ràng.

Thể lực tốt hơn liên quan đến nguy cơ tử vong thấp hơn

Kết quả cho thấy người đạt thành tích tốt hơn ở nhiều bài kiểm tra có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn trong thời gian theo dõi.

Khi so sánh nhóm có kết quả cao nhất với nhóm thấp nhất, nghiên cứu ghi nhận:

• Bài đứng dậy - đi - quay lại liên quan đến nguy cơ tử vong thấp hơn khoảng 59%.
• Khả năng đứng một chân giữ thăng bằng tốt hơn liên quan đến nguy cơ thấp hơn khoảng 50%.
• Thực hiện được nhiều lần đứng lên - ngồi xuống ghế trong 30 giây liên quan đến nguy cơ thấp hơn khoảng 45%.
• Kết quả tốt hơn ở bài bước tại chỗ trong 2 phút liên quan đến nguy cơ thấp hơn khoảng 42%.

Khi xem xét tổng thể cả 7 bài kiểm tra, nhóm có thể lực tốt nhất có nguy cơ tử vong thấp hơn khoảng 61% so với nhóm có kết quả thấp nhất.

Đáng chú ý, mối liên hệ này vẫn được ghi nhận sau khi nhóm nghiên cứu tính đến nhiều khác biệt giữa những người tham gia như tuổi, giới tính, BMI, mức độ vận động, điều kiện kinh tế xã hội và tiền sử bệnh.

Vì sao những bài test đơn giản này lại phản ánh sức khỏe của một người?

Theo TS. Li-Lin Liang, đồng tác giả nghiên cứu, thể lực phản ánh cách nhiều hệ cơ quan trong cơ thể phối hợp với nhau.

Khả năng đứng lên khỏi ghế cần sức mạnh của cơ chân. Đứng một chân cần sự phối hợp giữa cơ bắp, hệ thần kinh và khả năng giữ thăng bằng. Bước tại chỗ trong 2 phút lại phản ánh phần nào khả năng hoạt động của tim và phổi.

Những năng lực này chịu ảnh hưởng tích lũy từ thói quen vận động, bệnh tật và quá trình lão hóa.

Các nhà nghiên cứu gọi đây là "dự trữ sinh lý", có thể hiểu là phần năng lực mà cơ thể vẫn còn để thực hiện hoạt động và thích nghi khi tuổi cao hơn.

Có thể dùng các bài kiểm tra này để dự đoán tuổi thọ không?

Việc đứng một chân lâu hơn hay đứng lên khỏi ghế nhanh hơn không đồng nghĩa trực tiếp với việc sẽ sống lâu hơn.

Những bài kiểm tra này chủ yếu cho thấy mức thể lực hiện tại của cơ thể. Kết quả tốt có thể phản ánh nhiều yếu tố như thói quen vận động, tình trạng sức khỏe, dinh dưỡng và quá trình lão hóa. Ngược lại, một số vấn đề sức khỏe cũng có thể khiến khả năng vận động giảm xuống.

Vì vậy, các bài test nên được xem như một cách bổ sung để đánh giá sức khỏe ở người cao tuổi, chứ không phải công cụ tự dự đoán tuổi thọ tại nhà.

Điều nghiên cứu nhấn mạnh hơn là vai trò của sức mạnh cơ, thăng bằng, sự nhanh nhẹn và sức bền tim phổi. Đây đều là những khả năng có thể được duy trì và cải thiện thông qua vận động phù hợp.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người cao tuổi duy trì vận động aerobic, kết hợp các bài tăng sức mạnh cơ và thăng bằng. Với người ít vận động, có thể bắt đầu từ những hoạt động đơn giản như đi bộ rồi tăng dần theo khả năng.

Người có bệnh nền, thường xuyên chóng mặt, mất thăng bằng hoặc gặp khó khăn khi vận động nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia phục hồi chức năng trước khi bắt đầu tập luyện.

(Nguồn: JAMA Network Open, WHO)

*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.