Lực bóp tay và khả năng đứng lên ngồi xuống tiết lộ điều gì về tuổi thọ?

Khi nói về sức khỏe tuổi già, nhiều người thường nghĩ đến cân nặng, bệnh nền hoặc khả năng đi lại mỗi ngày. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới tại Mỹ cho thấy sức mạnh cơ bắp cũng là yếu tố đáng chú ý, vì có thể liên quan đến nguy cơ tử vong ở người cao tuổi.

Nghiên cứu do các nhà khoa học Đại học Buffalo thực hiện và công bố trên JAMA Network Open. Nhóm nghiên cứu theo dõi khoảng 5.000 phụ nữ từ 63 - 99 tuổi trong 8 năm, thông qua hai bài kiểm tra đơn giản: đo lực bóp tay và đánh giá khả năng đứng lên, ngồi xuống ghế liên tiếp.

Kết quả cho thấy những phụ nữ có sức cơ tốt hơn có nguy cơ tử vong thấp hơn đáng kể trong thời gian theo dõi. Điều này gợi ý rằng sức mạnh cơ bắp không chỉ phản ánh khả năng vận động, mà còn có thể là một chỉ dấu quan trọng về sức khỏe lâu dài ở người lớn tuổi.

Lực bóp tay và khả năng đứng lên ngồi xuống càng tốt, nguy cơ tử vong càng thấp

Khi lực bóp tay tăng thêm khoảng 7 kg, nguy cơ tử vong sẽ giảm trung bình khoảng 12%.

Bài kiểm tra đứng lên ngồi xuống ghế cũng cho thấy mối liên hệ rõ rệt với tuổi thọ. Những người hoàn thành bài kiểm tra nhanh hơn có nguy cơ tử vong thấp hơn khoảng 4% cho mỗi mức cải thiện 6 giây.

Tiến sĩ Michael LaMonte, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết đây là nghiên cứu lớn nhất từ trước đến nay đánh giá riêng vai trò của sức mạnh cơ bắp đối với tuổi thọ ở phụ nữ trên 60 tuổi.

Theo ông, cơ bắp không chỉ giúp con người vận động, mà còn là nền tảng để duy trì khả năng sống độc lập khi về già. Nếu không đủ sức để đứng dậy và di chuyển, người cao tuổi sẽ rất khó duy trì các hoạt động thể chất khác như đi bộ.

Cân nặng không giải thích được vai trò của sức cơ

Một điểm đáng chú ý là cân nặng hay khối lượng cơ thể không giải thích được mối liên hệ giữa sức cơ và tuổi thọ.

Ngay cả khi nhóm nghiên cứu điều chỉnh theo cân nặng hoặc khối lượng cơ nạc, sức cơ vẫn liên quan rõ rệt đến nguy cơ tử vong thấp hơn.

Ngoài ra, ngay cả những người không đạt mức vận động thể chất tối thiểu vẫn được hưởng lợi nếu có sức cơ tốt hơn.

Hiện nay, các hướng dẫn y tế thường khuyến nghị người lớn tuổi duy trì ít nhất 150 phút hoạt động aerobic cường độ vừa mỗi tuần, kết hợp với các bài tập tăng cường cơ bắp và luyện thăng bằng.

Người cao tuổi không nên chỉ đi bộ

Chuyên gia vật lý trị liệu Miriam Greenstein thuộc Trung tâm Y tế Meir, Israel, nhận định nghiên cứu này củng cố quan điểm rằng sức cơ không chỉ phản ánh tình trạng sức khỏe, mà còn là chỉ dấu độc lập giúp dự báo nguy cơ tử vong và mức độ suy yếu ở người già.

Theo bà, nhiều người cao tuổi hiện chỉ tập trung đi bộ mà bỏ qua các bài tập tăng cường cơ bắp. Tuy nhiên, đi bộ chủ yếu là hoạt động aerobic và chưa đủ để duy trì sức mạnh cơ thể khi lớn tuổi.

Bà Greenstein khuyến nghị người cao tuổi vẫn nên tập cơ, nhưng cần điều chỉnh theo thể trạng cá nhân. Không nhất thiết phải tập nặng trong phòng gym, các bài tập đơn giản tại nhà với chai nước hoặc trọng lượng cơ thể cũng có thể hữu ích nếu được thực hiện đều đặn và an toàn.

Bài kiểm tra đơn giản tại nhà

Người cao tuổi có thể tự đánh giá thể trạng bằng bài kiểm tra đứng lên ngồi xuống ghế 5 lần liên tiếp.

Theo bà Greenstein, nếu một người có thể ngồi trên ghế tiêu chuẩn rồi đứng lên ngồi xuống 5 lần trong chưa đầy 13 giây, nguy cơ té ngã thường thấp hơn và thể trạng được xem là tốt hơn.

Ngược lại, nếu mất trên 15 giây, nguy cơ té ngã và suy giảm chức năng cơ thể có thể cao hơn đáng kể.

Dù vậy, bài kiểm tra này chỉ mang tính tham khảo. Người cao tuổi có bệnh tim mạch, đau khớp, chóng mặt, nguy cơ té ngã hoặc bệnh nền khác nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia phục hồi chức năng trước khi tự tập luyện.