20 phút giúp một em bé chào đời trên máy bay của bác sĩ chợ Rẫy

Rạng sáng 6/9, một sản phụ mang thai khoảng 30 tuần bất ngờ chuyển dạ trên chuyến bay VN38 từ Copenhagen (Đan Mạch) về TP. Hồ Chí Minh. Trước tình huống khẩn cấp, 5 hành khách có chuyên môn y tế đã phối hợp với tổ bay, giúp em bé chào đời ngay trên máy bay.

Sau ca sinh, chuyến bay được chuyển hướng và hạ cánh khẩn cấp tại sân bay Yangon (Myanmar) để hai mẹ con sớm được đưa đến bệnh viện tiếp tục chăm sóc.

Thông báo tìm nhân viên y tế vang lên lúc 1 giờ sáng

Khoảng 1 giờ sáng, thông báo tìm người có chuyên môn y tế bất ngờ vang lên trong khoang hành khách.

Bác sĩ Hồ Khánh Thành, công tác tại Phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh viện Chợ Rẫy, là một trong những người tham gia hỗ trợ ca sinh đặc biệt này.

Sản phụ là người Việt Nam, mang thai lần đầu và thai khoảng 30 tuần. Ban đầu, bác sĩ Thành nghĩ hành khách có thể đang quá lo lắng nên xuất hiện dấu hiệu giống một cơn hoảng sợ.

Nhưng khi nhận thấy bụng sản phụ gò mạnh, nước ối đã chảy và đầu em bé có thể sờ thấy, bác sĩ hiểu rằng không còn thời gian để chờ đợi.

Trong nội dung được chia sẻ trên Facebook của Bệnh viện Chợ Rẫy, bác sĩ Thành cho biết lần gần nhất bác sĩ trực tiếp đỡ sinh đã cách đây khoảng 12 năm.

Dù không tránh khỏi lo lắng, kinh nghiệm cấp cứu giúp bác sĩ nhanh chóng lấy lại bình tĩnh và tập trung hỗ trợ sản phụ, bởi lúc ấy không còn thời gian để chần chừ.

Không ai trong nhóm là bác sĩ sản khoa

Ngoài bác sĩ Thành, nhóm hỗ trợ còn có một bác sĩ và một điều dưỡng người nước ngoài, cùng một bác sĩ tim mạch và một bác sĩ nhi người Việt Nam.

Tuy không ai chuyên về sản khoa, các thành viên vẫn phối hợp và hỗ trợ sản phụ trong phạm vi chuyên môn của mình trong tình huống khẩn cấp.

Dù sản phụ mang thai lần đầu nhưng giữ được bình tĩnh, thực hiện tốt hướng dẫn nín thở và rặn theo nhịp. Nhờ biết nhiều ngôn ngữ, sản phụ còn hỗ trợ phiên dịch, giúp việc trao đổi giữa các thành viên trong nhóm trở nên thuận lợi hơn.

Tổ bay cũng phối hợp chuẩn bị không gian và những vật dụng cần thiết trong khả năng có thể.

May mắn việc đỡ sinh được bố trí diễn ra ở khoang thương gia, thuận tiện để chuẩn bị chỗ nằm cho sản phụ. Chỉ khoảng 6 đến 7 phút sau khi nhóm bắt đầu hỗ trợ, em bé đã chào đời giữa bầu trời với cân nặng khoảng 1,3 kg.

Giữ ấm cho em bé bằng vòng tay của mẹ

Sau khi em bé chào đời, nhóm nhân viên y tế tập trung giữ ấm và theo dõi hô hấp cho trẻ. Do không có đầy đủ phương tiện như trong bệnh viện, mọi người phải tận dụng những vật dụng sẵn có trên máy bay.

Nhóm thống nhất đặt em bé da kề da trên ngực mẹ để hỗ trợ giữ ấm. Áo của sản phụ được cắt để tạo điều kiện cho bé tiếp xúc trực tiếp với mẹ.

Do không có dây chuyên dụng, nhóm sử dụng dây đeo của một chiếc khẩu trang còn trong gói để buộc dây rốn trước khi cắt.

Người mẹ sau đó được đặt đường truyền và truyền dịch. Bác sĩ Thành cho biết huyết áp của sản phụ lúc đó khoảng 110/70 mmHg. Em bé khóc và tự thở. Người mẹ liên tục cảm ơn những người đã có mặt bên mình trong thời khắc đặc biệt ấy.

Bác sĩ Thành cho rằng sự bình tĩnh và hợp tác của sản phụ, cùng khả năng phối hợp của nhóm nhân viên y tế và tổ bay, đã giúp quá trình xử trí diễn ra thuận lợi.

Chuyến bay hạ cánh khẩn cấp tại Myanmar

Sau khi hai mẹ con tạm ổn định, nhóm bác sĩ và tổ bay phải cân nhắc giữa việc tiếp tục hành trình về Việt Nam hoặc hạ cánh xuống một sân bay gần hơn.

Vì em bé sinh non và vẫn cần được theo dõi, việc tiếp tục bay hơn 2 giờ về Việt Nam có thể kéo dài thời gian tiếp cận cơ sở y tế.

Bác sĩ Thành cho biết nhóm đã cân nhắc hai phương án: hạ cánh tại Bangkok, cách khoảng 1 giờ 20 phút bay, hoặc Yangon, chỉ cách khoảng 20 phút. Khi phía Myanmar hoàn tất thủ tục cho phép hạ cánh, tổ bay quyết định chuyển hướng đến Yangon để hai mẹ con được đưa đến cơ sở y tế sớm nhất.

Sau khi máy bay hạ cánh, Vietnam Airlines phối hợp với đơn vị phục vụ mặt đất và nhà chức trách sân bay đưa sản phụ cùng em bé đến bệnh viện.

Sau khi hoàn tất việc hỗ trợ hai mẹ con, chuyến bay khởi hành lại lúc 3 giờ 30 theo giờ địa phương và hạ cánh tại sân bay Tân Sơn Nhất lúc 6 giờ 05 cùng ngày.

Một kỷ niệm đặc biệt trong hành trình làm nghề

Điều đọng lại với bác sĩ Thành không chỉ là khoảnh khắc đón một em bé giữa không trung. Đó còn là cách những người đến từ nhiều nơi, có chuyên môn khác nhau, cùng bước lên sau một lời kêu gọi và hỗ trợ lẫn nhau trong hoàn cảnh không ai chuẩn bị trước.

Với bác sĩ Thành, sứ mệnh của người làm nghề y không chỉ hiện diện trong bệnh viện, nơi có đầy đủ đồng nghiệp và thiết bị. Đôi khi, đó là quyết định đứng dậy khi một người xa lạ cần giúp đỡ và làm tất cả những gì có thể trong điều kiện đang có.

Trong khoảng 20 phút, một khoang máy bay đã trở thành phòng sinh tạm thời. Những hành khách xa lạ trở thành một ê-kíp. Vòng tay của mẹ trở thành nơi giữ ấm cho em bé mới chào đời.

Phụ nữ mang thai cần chuẩn bị gì trước chuyến bay?

Vietnam Airlines cho biết phụ nữ mang thai dưới 32 tuần được chấp nhận vận chuyển như hành khách thông thường, nhưng nên mang theo hồ sơ khám thai hoặc giấy tờ thể hiện tuổi thai, cũng như tình trạng sức khỏe của mẹ và thai nhi.

Người mang thai từ 32 đến 36 tuần cần chuẩn bị hồ sơ xác nhận sức khỏe theo yêu cầu của hãng. Vietnam Airlines không vận chuyển hành khách mang thai từ 36 tuần trở lên, dự sinh trong vòng 7 ngày hoặc vừa sinh chưa đủ 7 ngày.

Hãng cũng khuyến nghị hành khách tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bay, đặc biệt khi có vấn đề như thiếu máu, nguy cơ sảy thai hoặc các bất thường trong thai kỳ.

Việc di chuyển bằng đường hàng không nhìn chung an toàn nếu thai kỳ không có biến chứng. Tuy nhiên, thai phụ nên trao đổi với bác sĩ trước hành trình, đặc biệt khi có tiền sử sinh non, dấu hiệu bất thường hoặc bệnh lý có thể cần chăm sóc khẩn cấp. Thời gian bay và khả năng tiếp cận cơ sở y tế tại điểm đến cũng là những yếu tố cần cân nhắc.

(Nguồn: Bệnh viện Chợ Rẫy, Vietnam Airlines)