Từ trước mang thai đến sau sinh, nên bổ sung sắt cho mẹ bầu như thế nào?

Trong thai kỳ, thể tích máu của người mẹ tăng lên để đáp ứng nhu cầu của cơ thể và hỗ trợ thai nhi phát triển. Vì vậy, nhu cầu sắt cũng cao hơn so với trước khi mang thai.

Nếu không được bổ sung phù hợp, tình trạng thiếu sắt kéo dài có thể dẫn đến thiếu máu, làm tăng nguy cơ sinh non, trẻ nhẹ cân và một số vấn đề sức khỏe khác trong thai kỳ.

Nhiều người cho rằng phải đợi qua ba tháng đầu mới nên uống sắt. Tuy nhiên, không có khuyến nghị chung nào yêu cầu mẹ bầu phải chờ đến một mốc thai kỳ nhất định mới bắt đầu bổ sung.

Việc chuẩn bị sắt nên được nhìn theo cả hành trình, từ trước khi mang thai, trong suốt thai kỳ đến giai đoạn sau sinh, nhằm hỗ trợ quá trình tạo máu, nuôi thai và phục hồi lượng máu đã mất khi sinh.

Bổ sung sắt nên bắt đầu từ trước thai kỳ

Hướng dẫn thực hành Ngày Vi chất dinh dưỡng năm 2026 của Viện Dinh dưỡng khuyến nghị phụ nữ có kế hoạch sinh con bắt đầu bổ sung viên sắt - axit folic hoặc viên đa vi chất phù hợp từ 1 - 3 tháng trước khi mang thai.

Việc chuẩn bị từ sớm giúp cơ thể cải thiện lượng sắt dự trữ. Đồng thời, axit folic hỗ trợ quá trình hình thành ống thần kinh, cấu trúc về sau phát triển thành não và tủy sống của thai nhi.

Uống đủ axit folic trước khi thụ thai và trong giai đoạn đầu thai kỳ giúp giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh như nứt đốt sống và vô sọ.

Đây cũng là lý do mẹ nên chuẩn bị từ sớm, bởi quá trình này diễn ra ngay trong những tuần đầu, khi nhiều người có thể chưa biết mình đã mang thai.

Người từng bị thiếu máu, có kinh nguyệt nhiều, ăn chay, mắc bệnh đường tiêu hóa hoặc đang sử dụng nhiều loại thực phẩm bổ sung nên trao đổi với bác sĩ trước khi chọn sản phẩm. Không nên tự dùng liều điều trị chỉ vì lo cơ thể thiếu sắt.

Hàm lượng sắt mẹ bầu cần bổ sung trong thai kỳ

Ngay khi phát hiện có thai, mẹ nên duy trì viên sắt - axit folic hoặc viên đa vi chất hằng ngày, không nên chờ đến khi xuất hiện mệt mỏi, chóng mặt hay xét nghiệm cho thấy thiếu máu.

Phụ nữ mang thai sử dụng viên chứa 30 - 60 mg sắt nguyên tố kết hợp với 400 mcg axit folic mỗi ngày.

Tuy nhiên, đây là liều bổ sung dự phòng. Nếu xét nghiệm xác định mẹ bị thiếu máu thiếu sắt, bác sĩ có thể chỉ định liều điều trị khác và hẹn kiểm tra lại để đánh giá đáp ứng.

Mẹ không nên tự tăng từ một lên hai viên hoặc uống đồng thời vitamin bầu với viên sắt riêng khi chưa kiểm tra tổng lượng sắt nguyên tố trong các sản phẩm.

Trong quá trình sử dụng, nếu gặp buồn nôn, đau bụng hoặc táo bón, mẹ nên trao đổi với nhân viên y tế để điều chỉnh thời điểm uống hoặc lựa chọn dạng sắt phù hợp, thay vì tự ngưng hoàn toàn.

Lưu ý bổ sung sắt cho mẹ bầu sau khi sinh

Nhu cầu sắt của mẹ bầu không kết thúc ngay khi em bé chào đời. Cơ thể người mẹ vẫn cần phục hồi lượng máu đã mất trong quá trình sinh và tái tạo kho sắt dự trữ.

Vì vậy, mẹ vần cần bổ sung viên sắt - axit folic hoặc viên đa vi chất ít nhất một tháng sau sinh.

Thời gian bổ sung có thể cần kéo dài hơn nếu mẹ bị thiếu máu trong thai kỳ, mất nhiều máu khi sinh hoặc xét nghiệm sau sinh vẫn cho thấy lượng sắt thấp.

Khi đó, liều dùng và thời gian điều trị cần dựa trên kết quả kiểm tra, không nên tự tiếp tục hoặc tăng liều theo cảm giác mệt mỏi.