Vì sao ăn cùng người khác có thể giúp mình cảm thấy hạnh phúc hơn?
Một số nghiên cứu ghi nhận mối liên hệ giữa việc ăn cùng người khác với cảm giác hạnh phúc và ít cô đơn hơn.
Ăn trưa trước màn hình máy tính, ăn tối một mình sau giờ làm đã trở thành thói quen của không ít người. Gần đây, chuyện ăn một mình được nhắc đến nhiều hơn khi các nhà khoa học ghi nhận mối liên hệ giữa thói quen này với cảm giác cô đơn
Ở chiều ngược lại, những bữa ăn cùng người khác lại thường gắn với mức độ hài lòng với cuộc sống và cảm giác kết nối xã hội cao hơn. Vậy điều gì trong một bữa ăn chung có thể góp phần khiến chúng ta cảm thấy hạnh phúc hơn?
Người thường ăn chung có xu hướng hài lòng với cuộc sống hơn
Báo cáo Hạnh phúc Thế giới 2025 dành riêng một chương để tìm hiểu mối liên hệ giữa bữa ăn chung, kết nối xã hội và cảm nhận hạnh phúc.
Dữ liệu từ Gallup World Poll tại 142 quốc gia và vùng lãnh thổ cho thấy những người thường xuyên ăn trưa hoặc ăn tối cùng người quen có xu hướng đánh giá cuộc sống tích cực hơn.
Họ cũng thường báo cáo nhiều cảm xúc tích cực hơn, ít cảm xúc tiêu cực hơn và cảm thấy ít cô đơn hơn.
Mối liên hệ này xuất hiện ngay cả khi đã tính đến nhiều yếu tố như tuổi, giới tính, thu nhập, học vấn, việc làm và quy mô hộ gia đình.
Tuy nhiên, mức độ khác biệt không giống nhau giữa các khu vực. Bữa ăn chung gắn với mức độ hài lòng với cuộc sống rõ hơn tại Bắc Mỹ, Australia và New Zealand, trong khi mối liên hệ yếu hơn ở một số nơi khác.
Sự khác biệt này phần nào cho thấy bữa ăn chung không chỉ là chuyện có người ngồi cạnh khi ăn. Ý nghĩa của nó còn phụ thuộc vào văn hóa, thói quen sinh hoạt và cách mỗi cộng đồng duy trì các mối quan hệ xã hội.
Ở những nơi bữa ăn là dịp gặp gỡ thường xuyên, đây có thể trở thành một khoảng thời gian quan trọng để trò chuyện, chia sẻ và duy trì cảm giác gắn kết với người khác.
Ăn một mình nhiều bữa có liên quan đến triệu chứng trầm cảm không?
Một nghiên cứu tại Hàn Quốc, nơi thói quen ăn một mình khá phổ biến, cũng ghi nhận mối liên hệ giữa tần suất ăn một mình và sức khỏe tinh thần.
Phân tích trên 3.515 người trưởng thành cho thấy những người thường ăn trưa một mình có tỷ lệ ghi nhận triệu chứng trầm cảm cao hơn khoảng 1,7 lần, còn ở bữa tối mức chênh khoảng 1,5 lần so với nhóm ăn cùng người khác.
Xu hướng tương tự cũng xuất hiện trong các nghiên cứu khác. Ở người trưởng thành và người cao tuổi, việc thường xuyên ăn một mình được ghi nhận đi cùng với nhiều triệu chứng trầm cảm hơn, đặc biệt khi một người đồng thời sống một mình hoặc có ít cơ hội tương tác xã hội.
Những kết quả này gợi ý rằng bữa ăn có thể phản ánh nhiều hơn chuyện ăn uống. Với một số người, việc thường xuyên ngồi ăn một mình có thể đi cùng cảm giác cô lập, ít kết nối hoặc thiếu những khoảng thời gian trò chuyện và chia sẻ trong ngày.
Mối liên hệ cũng có thể diễn ra theo cả hai chiều. Khi tâm trạng đi xuống, một người có thể ít muốn gặp gỡ và ăn cùng người khác hơn. Trong khi đó, việc thiếu những tương tác xã hội thường ngày cũng có thể khiến cảm giác cô đơn trở nên rõ hơn.
Có thể bạn quan tâm bài viết:
Vì sao ăn cùng người khác có thể nâng đỡ tinh thần?
Một bữa ăn chung thường mang nhiều ý nghĩa hơn chuyện ăn uống. Đó có thể là lúc người ta trò chuyện, kể cho nhau nghe một ngày đã qua hoặc đơn giản là dành thời gian ngồi cạnh nhau.
Alberto Prati, nhà kinh tế học tại University College London (Anh) và là một trong các tác giả của Báo cáo Hạnh phúc Thế giới 2025, cho rằng bữa ăn chung tạo thêm cơ hội cho những tương tác trực tiếp và giúp duy trì kết nối xã hội trong đời sống hằng ngày.
Điều này có thể đặc biệt ý nghĩa với những người sống một mình hoặc ít có cơ hội gặp gỡ người khác. Một bữa ăn cùng gia đình, bạn bè hay đồng nghiệp đôi khi cũng là khoảng thời gian để chia sẻ, nhận được sự quan tâm và duy trì cảm giác mình vẫn thuộc về một cộng đồng.
Các nghiên cứu tại Hàn Quốc cũng gợi ý rằng việc thường xuyên ăn một mình có thể đi cùng với mức độ kết nối với gia đình và xã hội thấp hơn. Vì thế, bữa ăn chung có thể được xem như một trong nhiều cách đời thường giúp con người duy trì các mối quan hệ.
Mối liên hệ giữa bữa ăn chung và tâm trạng có thể diễn ra theo nhiều chiều. Người có đời sống xã hội tích cực thường có nhiều cơ hội ăn cùng người khác hơn, trong khi chính những khoảng thời gian gặp gỡ này cũng có thể góp phần duy trì cảm giác gắn kết và được hỗ trợ.
Không cần ép mình ăn chung mọi bữa
Thỉnh thoảng ăn một mình không phải là điều đáng lo. Với nhiều người, đây đơn giản là một phần của nhịp sống.
Sẽ đáng quan tâm hơn nếu những bữa ăn một mình xuất hiện ngày càng thường xuyên và đi cùng cảm giác cô đơn, ít kết nối hoặc ít có cơ hội trò chuyện với người khác.
Nếu muốn có thêm những khoảng thời gian bên nhau, có thể bắt đầu từ những việc rất nhỏ như rủ đồng nghiệp ăn trưa, giữ lại một bữa tối cuối tuần cho gia đình, bạn bè hoặc ghé ăn cùng ông bà, cha mẹ đang sống một mình.
Bữa ăn chung không phải cách điều trị cho những vấn đề về sức khỏe tinh thần. Nếu cảm giác buồn bã, mất hứng thú, chán ăn hoặc thu mình kéo dài và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia sức khỏe tâm thần để được hỗ trợ phù hợp.
(Nguồn: World Happiness Report - Chapter 3, Community Mental Health Journal)
