Uống nước cam mỗi sáng có tốt cho tim mạch không?
Với nhiều người, uống nước cam mỗi sáng đã trở thành một thói quen. Nó thường được xem là lựa chọn lành mạnh nhờ vitamin C và vị tươi mát dễ uống. Nhưng điều thú vị là tác động của nước cam có thể không chỉ dừng lại ở chuyện bổ sung vitamin.
Một số nghiên cứu gần đây cho thấy uống nước cam đều đặn có thể ảnh hưởng đến hoạt động của nhiều gen trong tế bào miễn dịch, trong đó có những gen liên quan đến viêm, huyết áp và cách cơ thể xử lý chất béo. Đây cũng là những cơ chế có liên quan đến sức khỏe tim mạch về lâu dài.
Nước cam có thể tác động đến hoạt động của gen như thế nào?
Một nghiên cứu công bố cuối năm 2025 đã theo dõi 20 người trưởng thành khỏe mạnh uống 500 ml nước cam nguyên chất mỗi ngày trong 60 ngày.
Sau thời gian này, các nhà khoa học ghi nhận hơn 1.700 gen trong tế bào miễn dịch thay đổi mức độ hoạt động. Sự thay đổi này không có nghĩa nước cam làm biến đổi DNA.
Thay vào đó, một số gen hoạt động nhiều hơn, một số khác hoạt động ít hơn so với trước khi uống nước cam. Đáng chú ý, nhiều gen giảm hoạt động có liên quan đến phản ứng viêm, điều hòa huyết áp và chuyển hóa chất béo, trong đó có IL6, IL1B, NLRP3 và SGK1.
Nói dễ hiểu hơn, nước cam có thể ảnh hưởng đến cách một số tế bào điều chỉnh các quá trình liên quan đến viêm và huyết áp. Tuy nhiên, đây mới là những thay đổi ở cấp độ tế bào, chưa đồng nghĩa với việc uống nước cam chắc chắn sẽ giúp phòng bệnh tim mạch.
Hesperidin có thể là hợp chất đứng sau một phần tác động này
Một trong những hợp chất được quan tâm nhiều nhất trong nước cam là hesperidin, thuộc nhóm flavonoid có nhiều trong các loại quả họ cam quýt.
Các nhà khoa học cho rằng sau khi được chuyển hóa trong cơ thể, hesperidin có thể tham gia vào những cơ chế liên quan đến viêm, chuyển hóa lipid và chức năng mạch máu. Đây là một trong những lý do nước cam thường được nghiên cứu trong mối liên hệ với huyết áp, cholesterol và chức năng nội mô.
Nói dễ hiểu hơn, hesperidin được xem là một trong những thành phần giúp giải thích vì sao nước cam có thể tạo ra một số thay đổi có lợi cho tim mạch ở mức độ tế bào và mạch máu.
Tác động của nước cam không giống nhau ở mọi người
Trong nghiên cứu nói trên, phản ứng của cơ thể với nước cam có sự khác biệt giữa các nhóm người. Ở người thừa cân, những thay đổi nổi bật hơn tập trung vào các gen liên quan đến chuyển hóa và tích trữ chất béo. Trong khi đó, ở người có cân nặng bình thường, các gen liên quan đến phản ứng viêm lại thay đổi rõ hơn.
Kết quả này gợi ý rằng cùng một lượng nước cam nhưng cơ thể mỗi người có thể phản ứng khác nhau, tùy vào thể trạng và tình trạng chuyển hóa.
Tuy nhiên, nghiên cứu mới chỉ thực hiện trên 20 người và theo dõi trong 60 ngày. Vì vậy, những thay đổi ở cấp độ gen hiện chủ yếu giúp các nhà khoa học hiểu thêm về cơ chế có thể xảy ra trong cơ thể, chứ chưa đủ để khẳng định uống nước cam mỗi ngày sẽ trực tiếp làm giảm nguy cơ đột quỵ hay nhồi máu cơ tim.
Việc một số gen liên quan đến viêm hoặc huyết áp giảm hoạt động cũng chưa đồng nghĩa sức khỏe tim mạch chắc chắn sẽ được cải thiện. Để xác định lợi ích thực tế, vẫn cần thêm các nghiên cứu lớn hơn và theo dõi trong thời gian dài hơn.
Vì vậy, nước cam có thể là một phần của chế độ ăn lành mạnh, nhưng chưa thể xem đây là biện pháp điều trị hay phòng ngừa bệnh tim mạch.
Những nghiên cứu khác nói gì về nước cam?
Bên cạnh những thay đổi ở cấp độ gen, một số nghiên cứu trên người cũng ghi nhận nước cam có thể cải thiện một vài chỉ số liên quan đến sức khỏe tim mạch và chuyển hóa.
Một phân tích tổng hợp 15 nghiên cứu với hơn 600 người tham gia cho thấy uống nước cam nguyên chất có liên quan đến giảm nhẹ cholesterol toàn phần và cải thiện khả năng cơ thể sử dụng insulin. Khi cơ thể đáp ứng với insulin tốt hơn, đường trong máu cũng được kiểm soát hiệu quả hơn.
Một thử nghiệm khác trên người bị tiền tăng huyết áp hoặc tăng huyết áp độ 1 cho thấy uống 500 ml nước cam mỗi ngày trong 12 tuần có thể giúp giảm huyết áp ở một mức độ nhất định.
Tuy nhiên, lợi ích này không xuất hiện đồng đều ở tất cả các nghiên cứu. Nước cam chưa cho thấy tác động rõ ràng lên những chỉ số khác như cân nặng, vòng eo, triglyceride hay các dấu hiệu viêm trong máu.
Vì vậy, các bằng chứng hiện tại cho thấy nước cam có thể hỗ trợ một số yếu tố liên quan đến sức khỏe tim mạch, nhưng chưa đủ để xem đây là thức uống có thể cải thiện toàn diện nguy cơ tim mạch.
Cam nguyên quả vẫn là lựa chọn tốt hơn
So với nước cam, ăn cam nguyên quả giúp giữ lại nhiều chất xơ hơn. Chất xơ làm chậm quá trình hấp thu đường, giúp no lâu hơn và hỗ trợ kiểm soát đường huyết tốt hơn.
Khi ép cam lấy nước, phần lớn chất xơ bị loại bỏ, trong khi lượng đường tự nhiên vẫn còn. Vì vậy, nếu có thể lựa chọn, ăn cam nguyên quả thường có lợi hơn về mặt dinh dưỡng.
Nước cam không phải là lựa chọn xấu. Nếu uống với lượng vừa phải và ưu tiên nước cam nguyên chất, nó vẫn có thể là một phần của chế độ ăn cân bằng.
Vậy uống nước cam mỗi sáng có lợi cho tim mạch không?
Câu trả lời là có thể mang lại một số lợi ích, nhưng bằng chứng hiện tại chưa đủ để kỳ vọng quá nhiều.
Các nghiên cứu cho thấy nước cam chứa những hợp chất thực vật có thể ảnh hưởng đến hoạt động của một số gen, phản ứng viêm, huyết áp và chuyển hóa. Tuy nhiên, mức độ tác động không giống nhau ở tất cả mọi người và chưa thể khẳng định uống nước cam mỗi ngày sẽ giúp phòng bệnh tim mạch.
Nếu yêu thích nước cam, bạn vẫn có thể dùng với lượng vừa phải và ưu tiên nước cam nguyên chất. Tuy nhiên, sức khỏe tim mạch lâu dài vẫn phụ thuộc nhiều hơn vào chế độ ăn tổng thể, vận động, giấc ngủ và kiểm soát các yếu tố nguy cơ.
Vì vậy, một ly nước cam có thể là một phần của chế độ ăn lành mạnh, nhưng không nên được xem là yếu tố quyết định sức khỏe của trái tim.
Nguồn thông tin tham khảo:
- Fraga LN, et al. A Global Transcriptomic Analysis Reveals Body Weight-Dependent Molecular Responses to Chronic Orange Juice Consumption. Molecular Nutrition & Food Research, 2025. Truy cập từ: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/mnfr.70299
- Motallaei M, et al. Effects of orange juice intake on cardiovascular risk factors: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled clinical trials. Phytotherapy Research, 2021. Truy cập từ:
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ptr.7173 - Valls RM, et al. Effects of hesperidin in orange juice on blood and pulse pressures in mildly hypertensive individuals: a randomized controlled trial (Citrus study). European Journal of Nutrition, 2021. Truy cập từ:
https://link.springer.com/article/10.1007/s00394-020-02279-0
*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
