Tránh ngộ độc paracetamol: Kiểm tra 5 điều này trước khi dùng thuốc
Ngộ độc paracetamol có thể chưa biểu hiện ngay, trong khi nhiều người vô tình kết hợp các loại thuốc cùng chứa hoạt chất này. Làm thế nào để phòng tránh?
Đau đầu, đau họng, nhức mỏi và sốt nhẹ là những triệu chứng khá quen thuộc. Vì nghĩ rằng bệnh không nghiêm trọng, nhiều người thường lấy thuốc có sẵn trong nhà, mua thêm thuốc cảm hoặc nhờ người quen chọn thuốc giúp.
Nếu chưa thấy đỡ, họ có thể uống thêm thuốc khác mà không biết các sản phẩm này đều có chứa paracetamol, dẫn đến nguy cơ dùng quá liều.
Paracetamol là thuốc giảm đau, hạ sốt phổ biến và nhìn chung an toàn khi sử dụng đúng hướng dẫn. Tuy nhiên, dùng quá liều có thể gây tổn thương gan và dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng.
Vì sao một loại thuốc quen thuộc lại trở nên nguy hiểm?
Thực tế, paracetamol không chỉ có trong viên giảm đau, hạ sốt mà còn xuất hiện trong nhiều thuốc trị cảm cúm, đau họng, ho hoặc nghẹt mũi.
Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), acetaminophen, tên gọi khác của paracetamol, có mặt trong hàng trăm thuốc kê đơn và không kê đơn, dưới nhiều tên thương mại và dạng bào chế.
Vì vậy, một người có thể uống thuốc cảm, sau đó dùng thêm viên paracetamol vì vẫn còn đau hoặc sốt mà không nhận ra mình đang sử dụng trùng hoạt chất.
Vừa qua, Bệnh viện Bạch Mai thông tin đã tiếp nhận nhiều trường hợp ngộ độc do tự ý dùng thuốc giảm đau, hạ sốt hoặc thuốc không rõ thành phần, nguồn gốc.
Trong đó có người bị viêm gan cấp sau khi uống thuốc cảm chứa paracetamol rồi tiếp tục dùng thêm paracetamol riêng biệt. Paracetamol nhìn chung an toàn khi sử dụng đúng hướng dẫn, nhưng không cần đơn không đồng nghĩa với không có rủi ro.
Nguy cơ quá liều không chỉ xảy ra khi uống nhiều thuốc trong một lần mà còn có thể đến từ việc dùng lặp lại hoặc kết hợp nhiều sản phẩm cùng chứa paracetamol.
Đặc biệt, không nên tự sử dụng thuốc đã mất nhãn, không còn bao bì hoặc được nghiền và chia sẵn thành từng gói. Khi không biết rõ hoạt chất và hàm lượng, người dùng rất khó kiểm soát nguy cơ trùng thuốc.
Ngộ độc paracetamol có thể chưa biểu hiện rõ ngay từ đầu
Nhiều người cho rằng nếu uống quá liều, cơ thể sẽ lập tức xuất hiện dấu hiệu nghiêm trọng.
Tuy nhiên, Bệnh viện Bạch Mai cho biết biểu hiện ngộ độc có thể không rõ ràng trong những ngày đầu. Khi được phát hiện muộn, người bệnh có thể đã bị tổn thương gan, suy gan cấp, hôn mê gan, thậm chí tử vong.
Những triệu chứng có thể xuất hiện gồm buồn nôn, nôn và đau bụng. Tình trạng nặng có thể gây vàng da, dễ chảy máu, suy gan hoặc tổn thương thận.
Khi không chắc mình đã uống bao nhiêu paracetamol hoặc có dùng trùng hoạt chất hay không, bạn nên liên hệ nhân viên y tế để được hướng dẫn, thay vì chờ triệu chứng xuất hiện.
Có thể bạn quan tâm bài viết:
Ai cần thận trọng khi dùng paracetamol?
Theo Bệnh viện Bạch Mai, một số người có nguy cơ ngộ độc paracetamol cao hơn, bao gồm người suy dinh dưỡng, thể trạng suy kiệt, có bệnh gan, thường xuyên uống rượu bia hoặc đang dùng một số thuốc điều trị động kinh và bệnh lao.
FDA cũng khuyến cáo người mắc bệnh gan nên hỏi ý kiến nhân viên y tế trước khi dùng paracetamol. Nếu đang sử dụng thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, vitamin hoặc thực phẩm bổ sung, bạn nên thông báo đầy đủ với bác sĩ, dược sĩ để tránh tương tác và dùng trùng hoạt chất.
Ngoài ra, cần thận trọng hơn khi dùng thuốc cho:
- Trẻ em và người cao tuổi
- Người có nhiều bệnh nền
- Người đang sử dụng nhiều loại thuốc
- Người ăn uống kém hoặc có thể trạng suy yếu
- Người thường xuyên uống rượu bia
- Người không nhớ rõ tên, thành phần hoặc lượng thuốc đã uống
Những trường hợp này không nên dùng thuốc theo đơn của người khác hoặc tự điều chỉnh liều dựa trên kinh nghiệm. Khi chưa chắc chắn, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng.
Trước khi uống thuốc, hãy kiểm tra 5 thông tin sau
Trước khi uống thuốc, hãy kiểm tra những thông tin sau để tránh quá liều paracetamol:
1. Tên hoạt chất
Hãy tìm mục "thành phần", "hoạt chất" hoặc "active ingredients".
Paracetamol có thể được ghi là acetaminophen trên một số sản phẩm nước ngoài. FDA cho biết trên nhãn thuốc kê đơn, acetaminophen đôi khi còn được viết tắt hoặc thể hiện bằng những cách khác, vì vậy người dùng nên hỏi dược sĩ nếu không chắc chắn.
2. Hàm lượng trong mỗi viên hoặc mỗi gói
Hai thuốc cùng chứa paracetamol có thể có hàm lượng và dạng bào chế khác nhau. Không nên dựa vào kích thước viên thuốc hay màu sắc để ước lượng.
3. Khoảng cách giữa các lần uống
Luôn làm theo thời gian và số lần dùng ghi trên nhãn hoặc theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Không tự rút ngắn khoảng cách vì thấy thuốc chưa có tác dụng.
4. Những thuốc đã uống trong ngày
Hãy ghi lại tên thuốc, thời điểm và số lượng đã sử dụng, nhất là khi có nhiều người cùng chăm sóc một người bệnh. Việc này giúp tránh tình trạng người trước vừa cho uống thuốc, người sau không biết lại tiếp tục cho uống thêm.
5. Tình trạng sức khỏe và thuốc đang dùng
Nếu có bệnh gan, uống rượu thường xuyên, đang điều trị bệnh mạn tính hoặc dùng nhiều thuốc, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng.
(Nguồn: Bệnh viện Bạch Mai, FDA)
*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
