Phi hành đoàn ISS lần đầu phải về Trái Đất sớm vì vấn đề sức khỏe

Phi hành đoàn ISS lần đầu phải về Trái Đất sớm vì vấn đề sức khỏe

NASA cho biết phi hành đoàn Crew-11 trên Trạm Vũ trụ Quốc tế sẽ trở về Trái Đất sớm hơn kế hoạch do một phi hành gia gặp vấn đề sức khỏe.

Theo Giám đốc NASA Jared Isaacman, tình trạng của phi hành gia hiện ổn định, song ISS không có đủ năng lực chẩn đoán và điều trị chuyên sâu. Đây là lần sơ tán y tế đầu tiên trong lịch sử vận hành liên tục của ISS kể từ năm 2000. NASA chưa công bố danh tính và chi tiết bệnh lý vì lý do bảo mật cá nhân.

Crew-11 gồm bốn phi hành gia đến từ NASA, JAXA và Roscosmos, bay lên ISS bằng tàu Crew Dragon Endeavour của SpaceX ngày 1/8/2025 và đã hoàn thành gần như toàn bộ mục tiêu nhiệm vụ kéo dài sáu tháng.

NASA trước đó đã hoãn một chuyến đi bộ ngoài không gian vào ngày 8/1 sau khi phát hiện vấn đề sức khỏe, đồng thời cho biết tình trạng này phát sinh trong môi trường vi trọng lực chứ không liên quan đến hoạt động đi bộ ngoài không gian. Sau khi Crew-11 rời trạm và trước khi Crew-12 lên thay thế, ISS dự kiến chỉ còn ba phi hành gia tiếp tục làm việc.

Đọc thêm những thông tin nổi bật khác trong ngày

Trời lạnh kèm ô nhiễm, nguy cơ đột quỵ tăng cao vào ban đêm

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, hiện tượng nghịch nhiệt thường xảy ra vào các đêm mùa đông khiến lớp không khí ấm phía trên giữ chặt không khí lạnh và ô nhiễm sát mặt đất, làm nồng độ bụi mịn PM2.5 tăng cao.

Khi kết hợp với thời tiết giá rét, cơ thể phải đối mặt đồng thời hai yếu tố nguy cơ: không khí ô nhiễm xâm nhập sâu vào phổi và máu, cùng phản xạ co mạch để giữ nhiệt khiến huyết áp tăng đột ngột. Đây được xem là “gọng kìm” làm gia tăng nguy cơ đột quỵ và nhồi máu cơ tim.

Chuyên gia cho biết trời lạnh khiến mạch máu co lại, máu trở nên cô đặc và dễ hình thành cục máu đông, đặc biệt nguy hiểm với người có tiền sử tăng huyết áp, xơ vữa động mạch hoặc bệnh tim mạch. Ô nhiễm không khí về đêm còn làm tăng nguy cơ bệnh hô hấp ở trẻ nhỏ và người cao tuổi.

Người dân được khuyến cáo theo dõi chỉ số AQI, hạn chế vận động ngoài trời khi ô nhiễm nặng, giữ ấm đúng cách, đeo khẩu trang chống bụi mịn, duy trì dinh dưỡng hợp lý và tránh các yếu tố nguy cơ như rượu bia, thuốc lá để bảo vệ tim mạch trong những đêm lạnh.

Tập thể dục mùa lạnh: Lợi ích đi kèm nhiều rủi ro sức khỏe

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng (Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam), tập luyện thể dục trong mùa lạnh mang lại lợi ích cho sức khỏe nhưng có thể trở thành “con dao hai lưỡi” nếu thực hiện không đúng cách.

Thời tiết rét và ô nhiễm khiến cơ thể dễ bị hạ thân nhiệt, nhịp thở tăng mạnh trong khi không khí ô nhiễm xâm nhập sâu vào phổi, kích hoạt phản ứng viêm và làm tăng nguy cơ bệnh hô hấp, tăng huyết áp, tim mạch và đột quỵ.

Bác sĩ cho biết trời lạnh làm mạch máu co lại, huyết áp tăng, máu trở nên cô đặc và dễ hình thành cục máu đông, đặc biệt nguy hiểm với người có bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc rối loạn mỡ máu.

Ngoài ra, cơ và khớp kém linh hoạt trong thời tiết lạnh làm tăng nguy cơ chấn thương khi vận động. Chuyên gia khuyến cáo người dân cần sàng lọc sức khỏe trước khi tập, giữ ấm cơ thể, tránh tập cường độ cao khi trời quá lạnh hoặc ô nhiễm, theo dõi chỉ số chất lượng không khí và dừng tập ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như chóng mặt, yếu liệt hay nói khó.

Một bệnh nhân TP.HCM được bảo hiểm y tế chi trả hơn 3,5 tỉ đồng

Ngày 9/1, Bảo hiểm xã hội TP.HCM cho biết năm 2025 địa phương ghi nhận hơn 31 triệu lượt khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, với tổng chi phí ước tính hơn 41.300 tỉ đồng.

Trong đó, quỹ bảo hiểm y tế đã chi trả hơn 32.300 tỉ đồng, tăng khoảng 12% so với năm trước. Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt gần 97% dân số, tương đương hơn 12,8 triệu người, tăng mạnh sau khi TP.HCM sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu.

Đáng chú ý, một bệnh nhân 25 tuổi điều trị bệnh thiếu yếu tố VIII di truyền tại Bệnh viện Chợ Rẫy được quỹ bảo hiểm y tế chi trả hơn 3,57 tỉ đồng. Một trường hợp khác, bệnh nhân 36 tuổi điều trị nhiễm trùng huyết tại Bệnh viện Quân y 175 được chi trả hơn 2,1 tỉ đồng. Theo Bảo hiểm xã hội TP.HCM, từ năm 2026, khi quyền lợi bảo hiểm y tế tiếp tục được mở rộng, số lượt khám chữa bệnh và chi phí chi trả dự kiến sẽ còn tăng trong thời gian tới.

Tổng hợp những thay đổi lớn về chính sách y tế trong năm 2026

Bệnh viện FV chính thức chi trả 100% bảo hiểm y tế từ 1/7

WHO ghi nhận những bước tiến nổi bật của y tế công cộng Việt Nam

Trong báo cáo đăng tải đầu năm 2026, Tổ chức Y tế Thế giới đánh giá Việt Nam đã đạt được những tiến bộ mạnh mẽ trong y tế công cộng, đặc biệt trong khuôn khổ chương trình cải cách năm 2025.

WHO ghi nhận cam kết chính trị rõ ràng của Chính phủ Việt Nam đối với các mục tiêu dài hạn như cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe thiết yếu miễn phí, thúc đẩy chuyển đổi số y tế, tăng cường an ninh y tế theo hướng đa ngành, cải thiện môi trường sống và ưu tiên đầu tư cho y tế cơ sở.

Theo bà Angela Pratt, đại diện WHO tại Việt Nam, động lực cải cách hiện nay mở ra cơ hội chưa từng có để nâng cao sức khỏe cho người dân trên cả nước. WHO khẳng định tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong các lĩnh vực ưu tiên như phòng chống bệnh không lây nhiễm, bảo vệ trẻ em bằng vaccine, giảm tác hại của thuốc lá, cải thiện chất lượng không khí, thích ứng với biến đổi khí hậu, kiểm soát dịch bệnh và nâng cao năng lực ứng phó các tình huống y tế khẩn cấp, hướng tới một hệ thống y tế công bằng, bền vững và có khả năng chống chịu tốt hơn trong tương lai.

Bác sĩ Vương Thị Ngọc Lan là đại diện châu Á duy nhất tham gia biên soạn hướng dẫn WHO 2025

Ngày 8/1, Trường ĐH Y dược TP.HCM vinh danh PGS-TS-BS Vương Thị Ngọc Lan, Phó hiệu trưởng nhà trường, với bài báo khoa học đăng trên The Lancet, tạp chí y khoa hàng đầu thế giới có chỉ số Impact Factor lên tới 98,4. Công trình của bà được ghi nhận là một trong những thành tựu nổi bật của khoa học y học Việt Nam trong giai đoạn 2023–2025.

Đáng chú ý, PGS-TS-BS Vương Thị Ngọc Lan còn là đại diện duy nhất của châu Á tham gia biên soạn hướng dẫn về hiếm muộn năm 2025 của Tổ chức Y tế Thế giới. Bài báo đăng trên The Lancet là nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng về tỷ lệ sinh sống sau chuyển phôi đông lạnh tại Việt Nam, góp phần cung cấp bằng chứng khoa học quan trọng cho thực hành điều trị hiếm muộn và khẳng định vị thế của các nhà khoa học Việt Nam trên bản đồ y học quốc tế.

Quỳnh Như