Nghiên cứu hé lộ mối liên hệ giữa chế độ ăn có thịt và khả năng sống tới 100 tuổi
Hơn 5.000 người cao tuổi được theo dõi để tìm hiểu mối liên hệ giữa chế độ ăn và khả năng sống tới 100 tuổi.
Ăn nhiều rau củ, hạn chế thịt là lời khuyên dinh dưỡng quen thuộc. Thế nhưng, khi bước sang tuổi 80 hoặc 90, nhu cầu dinh dưỡng và thể trạng của mỗi người có thể đã thay đổi đáng kể.
Một nghiên cứu công bố trên The American Journal of Clinical Nutrition vào tháng 2/2026 đã tìm hiểu mối liên hệ giữa chế độ ăn và khả năng sống tới 100 tuổi.
Nghiên cứu hơn 5.000 người ghi nhận điều gì về khả năng sống tới 100 tuổi?
Các nhà khoa học thuộc Đại học Phúc Đán, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc cùng các đơn vị nghiên cứu khác đã phân tích dữ liệu của 5.203 người từ 80 tuổi trở lên.
Dữ liệu được lấy từ Khảo sát Tuổi thọ Khỏe mạnh Dọc của Trung Quốc, một chương trình nghiên cứu bắt đầu từ năm 1998.
Đến thời điểm kết thúc theo dõi vào năm 2018, có 1.459 người sống tới 100 tuổi. Trong khi đó, 3.744 người còn lại qua đời trước cột mốc này.
Theo nghiên cứu được công bố trên The American Journal of Clinical Nutrition, nhóm ăn chay có tỷ số chênh về khả năng sống tới 100 tuổi thấp hơn khoảng 19% so với nhóm ăn cả thực phẩm động vật và thực vật.
Khi xem xét thể trạng của người tham gia, nhóm nghiên cứu ghi nhận một điểm đáng chú ý:
- Ở người thiếu cân (BMI dưới 18,5): Nhóm ăn chay có tỷ số chênh về khả năng sống tới 100 tuổi thấp hơn khoảng 28% so với nhóm ăn đa dạng.
- Ở người có BMI từ 18,5 trở lên: Nghiên cứu không ghi nhận mối liên hệ rõ ràng tương tự.
Đây là mức chênh lệch thống kê tương đối giữa các nhóm, không có nghĩa cứ 100 người ăn chay sẽ có ít hơn 28 người sống tới 100 tuổi.
Nghiên cứu còn phân tích những hình thức ăn chay khác nhau. Kết quả cho thấy nhóm ăn thuần thực vật có mối liên hệ tương tự, trong khi nhóm không ăn thịt nhưng vẫn dùng cá, trứng hoặc sữa không ghi nhận sự khác biệt có ý nghĩa thống kê so với nhóm ăn đa dạng.
Mời bạn đọc thêm bài viết sau:
Vì sao thể trạng thiếu cân lại đáng chú ý ở người cao tuổi?
Khi tuổi càng cao, cơ thể thường trải qua nhiều thay đổi ảnh hưởng đến việc ăn uống và duy trì sức khỏe.
Nhiều người bắt đầu ăn ít hơn do giảm cảm giác ngon miệng, khó nhai, khó nuốt hoặc gặp vấn đề về tiêu hóa. Bệnh lý và việc sử dụng nhiều loại thuốc cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng ăn uống hằng ngày.
Song song đó, quá trình lão hóa thường đi kèm với sự suy giảm khối lượng và sức mạnh cơ bắp.
Khi lượng thức ăn không đáp ứng đủ nhu cầu, người cao tuổi có thể đối mặt với tình trạng suy dinh dưỡng, yếu cơ và giảm khả năng vận động.
Chẳng hạn, một người lớn tuổi vốn đã gầy, lại thường xuyên bỏ bữa hoặc chỉ ăn một ít cơm và rau, có thể không nhận đủ năng lượng và protein để duy trì thể lực.
Điều này đặc biệt đáng quan tâm khi ông bà vừa trải qua một đợt ốm, phải nằm viện hoặc ít vận động trong thời gian dài.
Theo hướng dẫn dinh dưỡng lão khoa của Hiệp hội Dinh dưỡng Lâm sàng và Chuyển hóa châu Âu (ESPEN), người cao tuổi cần được cung cấp đủ năng lượng và protein để duy trì tình trạng dinh dưỡng, sức khỏe và chức năng thể chất.
ESPEN đưa ra mức protein tham khảo tối thiểu khoảng 1 g/kg cân nặng mỗi ngày. Nhu cầu cụ thể cần được điều chỉnh theo tình trạng dinh dưỡng, mức độ vận động và bệnh lý của từng người.
Vì vậy, khi một người trên 80 tuổi bị thiếu cân, việc xem xét họ có đang ăn đủ chất hay không là điều cần thiết.
Đây cũng là một hướng giải thích có thể liên quan đến phát hiện của nghiên cứu tại Trung Quốc, dù nhóm tác giả chưa chứng minh được nguyên nhân trực tiếp.
Người cao tuổi nên ăn thế nào để duy trì sức khỏe?
Thay vì thay đổi chế độ ăn chỉ vì một nghiên cứu về tuổi thọ, người cao tuổi nên quan tâm đến việc cơ thể có được cung cấp đủ dưỡng chất hay không.
Một khẩu phần phù hợp cần được xây dựng dựa trên thể trạng, khả năng ăn uống, mức độ vận động và bệnh lý đi kèm.
Một số điều người cao tuổi và gia đình có thể chú ý gồm:
- Ăn đủ bữa: Nếu thường xuyên ăn ít hoặc nhanh no, có thể chia thành những bữa nhỏ hơn để dễ đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng.
- Bổ sung nguồn protein đa dạng: Kết hợp thịt, cá, trứng, sữa, đậu phụ hoặc các loại đậu tùy theo sở thích và tình trạng sức khỏe.
- Duy trì rau củ, trái cây và ngũ cốc: Đây là những nguồn cung cấp chất xơ, vitamin và khoáng chất cần thiết.
- Theo dõi cân nặng và sức cơ: Sụt cân không chủ ý, ăn uống kém, đi lại khó khăn hoặc thường xuyên cảm thấy yếu sức là những dấu hiệu nên được chú ý.
Với người gặp khó khăn khi nhai hoặc nuốt, gia đình cũng có thể điều chỉnh cách chế biến để thức ăn mềm và dễ sử dụng hơn. Nếu tình trạng kéo dài, người bệnh nên được kiểm tra để tìm nguyên nhân.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), một chế độ ăn lành mạnh cần bảo đảm bốn yếu tố: đầy đủ, cân bằng, điều độ và đa dạng. Các nguyên tắc này vẫn cần được điều chỉnh phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe.
Đặc biệt, những người thiếu cân, sụt cân không rõ nguyên nhân, mới ốm dậy hoặc có bệnh lý mạn tính nên được bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng đánh giá trước khi thay đổi lớn trong chế độ ăn.
(Nguồn: The American Journal of Clinical Nutrition, ESPEN, WHO)