Số ca sốt xuất huyết Dengue (SXHD) tại miền Nam đang ở mức đáng lưu ý và chiếm tới 73,1% tổng số ca mắc cả nước.
Tại tọa đàm Ai có nguy cơ chuyển nặng khi mắc sốt xuất huyết? do Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC) phối hợp cùng Công ty TNHH Dược phẩm Takeda Việt Nam thực hiện vừa qua, các chuyên gia cho biết bất kỳ ai cũng có thể mắc sốt xuất huyết Dengue (SXHD) và có nguy cơ diễn tiến nặng.
Dù vậy, một số nhóm đối tượng được đánh giá có nguy cơ cao hơn và cần được theo dõi sát trong suốt quá trình mắc bệnh.
Người cao tuổi và người có bệnh nền
Theo TS BS. Thân Hà Ngọc Thể, Chủ tịch Hội Y học Chăm sóc giảm nhẹ Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Lão khoa TP.HCM, quá trình lão hóa khiến hệ miễn dịch và khả năng dự trữ sinh lý của cơ thể suy giảm. Khi mắc sốt xuất huyết, những người đang mắc các bệnh lý như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch hoặc bệnh thận mạn có thể đối diện nhiều nguy cơ hơn trong quá trình điều trị.
TS BS. Thân Hà Ngọc Thể cho biết việc bù dịch ở người cao tuổi cần được đánh giá và theo dõi chặt chẽ, vì thiếu dịch hay quá tải dịch đều có thể làm tình trạng bệnh phức tạp hơn.
Đáng chú ý, triệu chứng ở người cao tuổi đôi khi không điển hình. Thay vì sốt cao hay đau nhức rõ rệt, người bệnh có thể chỉ biểu hiện bằng tình trạng lừ đừ, lú lẫn, buồn ngủ hoặc bồn chồn, khiến các dấu hiệu cảnh báo dễ bị bỏ sót.
Trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 1 tuổi
BS. Trương Hữu Khanh, nguyên Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1, lưu ý trẻ dưới 1 tuổi là một trong những nhóm cần được đặc biệt quan tâm.
Ở trẻ nhũ nhi, các biểu hiện bệnh thường không rõ ràng, trong khi diễn tiến nặng có thể xảy ra nhanh và khó dự đoán. Điều này khiến việc nhận biết thời điểm cần can thiệp y tế trở nên khó khăn hơn so với người lớn.
Theo BS. Trương Hữu Khanh, dấu hiệu mệt mỏi ở trẻ béo phì thường khó nhận biết do các em vẫn có thể tỉnh táo nói chuyện. Do đó, phụ huynh không được chủ quan mà cần quan sát và thăm hỏi kỹ càng. Ảnh: Ngô Trần Hải An.
Người thừa cân, béo phì
Không chỉ ở người trưởng thành mà cả trẻ em thừa cân, béo phì cũng được xem là nhóm có nguy cơ diễn tiến nặng cao hơn khi mắc sốt xuất huyết Dengue.
Theo các chuyên gia, nhóm bệnh nhân này có thể đối mặt với nguy cơ xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng như sốc sốt xuất huyết do thoát huyết tương. Bên cạnh đó, một số dấu hiệu cảnh báo cũng có thể khó nhận biết hơn, khiến việc theo dõi cần được thực hiện cẩn thận.
Phụ nữ mang thai
Phụ nữ mang thai cũng nằm trong nhóm cần theo dõi sát khi mắc sốt xuất huyết. Bệnh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của người mẹ mà còn có thể liên quan đến các biến chứng thai kỳ như sinh non, trẻ nhẹ cân hoặc xuất huyết sau sinh.
Trong thai kỳ, phụ nữ cần ưu tiên các biện pháp phòng muỗi đốt và trao đổi với nhân viên y tế về kế hoạch dự phòng phù hợp trước, trong và sau thai kỳ.
Người trẻ khỏe mạnh vẫn có thể trở nặng vì sốt xuất huyết Dengue
Tại tọa đàm, các chuyên gia nhấn mạnh sốt xuất huyết Dengue không phải là căn bệnh chỉ nguy hiểm với nhóm nguy cơ cao. Ngay cả người trẻ, khỏe mạnh cũng có thể diễn tiến nặng, thậm chí tử vong.
Thời gian gần đây, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM đã tiếp nhận hai bệnh nhân 16 và 21 tuổi trong tình trạng nguy kịch: một trường hợp phải điều trị bằng biện pháp kỹ thuật cao như ECMO hơn một tháng với chi phí gần 1 tỷ đồng, trường hợp còn lại phải lọc máu liên tục suốt 45 ngày. Ngày 8/9, bệnh viện cũng ghi nhận một ca tử vong ở người bệnh 20 tuổi do sốt xuất huyết Dengue nặng.
“
Bác sĩ không bao giờ dám chủ quan khẳng định ca này sẽ nhẹ hay ca kia sẽ nặng. Tất cả bệnh nhân đều có khả năng trở nặng.
BS. Trương Hữu Khanh nhấn mạnh.
Hết sốt chưa phải là hết nguy hiểm
Một lưu ý quan trọng được các chuyên gia nhắc đến là giai đoạn nguy hiểm của sốt xuất huyết thường xuất hiện từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh, khi người bệnh có thể đã giảm hoặc hết sốt.
Nếu không được theo dõi và xử trí kịp thời, bệnh có thể diễn tiến nặng đến các biến chứng nguy hiểm như: sốc sốt xuất huyết Dengue do thoát huyết tương, xuất huyết nặng hoặc tổn thương cơ quan nặng: suy gan, thận, tim, phổi, não...
Các dấu hiệu cảnh báo cần được theo dõi gồm:
Lừ đừ, vật vã, li bì
Đau bụng nhiều hoặc liên tục, đặc biệt ở vùng gan
Nôn ói nhiều
Chảy máu mũi, chân răng
Nôn ra máu hoặc đi ngoài ra máu
Kinh nguyệt nhiều bất thường
Tiểu ít hoặc không tiểu trên 6 giờ
Tay chân lạnh
Ở người cao tuổi, dấu hiệu có thể kín đáo hơn như lừ đừ, buồn ngủ, kích động, lú lẫn, tiểu ít, thở nhanh hoặc khó thở. Đặc biệt, người đang sử dụng thuốc chẹn beta (nhóm thuốc thường được bác sĩ chỉ định điều trị cho các bệnh lý tim mạch, tăng huyết áp...) có thể không biểu hiện nhịp tim nhanh dù đã có tình trạng sốc.
Vì vậy, không nên chờ đến khi tim đập nhanh mới nghĩ đến dấu hiệu nguy hiểm.
Tóm lại, không ai được xem là "miễn nhiễm" với nguy cơ chuyển nặng của sốt xuất huyết Dengue. Việc nhận diện sớm các nhóm nguy cơ cao và theo dõi sát trong suốt quá trình mắc bệnh sẽ giúp phát hiện kịp thời các dấu hiệu cảnh báo để tiếp cận chăm sóc y tế phù hợp.
Các chuyên gia khuyến cáo mỗi gia đình nên chủ động phòng bệnh theo ba lớp bảo vệ.
Thứ nhất, cần thường xuyên diệt lăng quăng, phòng muỗi đốt bằng cách loại bỏ nước đọng, dọn dẹp môi trường sống và ngủ màn kể cả ban ngày.
Thứ hai, cảnh giác khi có sốt. Trong mùa cao điểm, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền cần đi khám sớm khi xuất hiện triệu chứng sốt và cung cấp đầy đủ thông tin về bệnh nền, thuốc đang sử dụng để bác sĩ đánh giá toàn diện.
Thứ ba, bên cạnh kiểm soát muỗi và theo dõi bệnh đúng hướng dẫn, để giúp tạo miễn dịch chủ động với vi-rút Dengue, người dân nên trao đổi với nhân viên y tế về tiêm chủng phòng sốt xuất huyết để được tư vấn theo độ tuổi, chỉ định cụ thể.
Xem tập vodcast "Sốt xuất huyết Dengue: Sự thật bất ngờ đằng sau những khung ảnh" để hiểu hơn về mức độ nguy hiểm của căn bệnh này.
*Nội dung được Doctor247 biên tập từ thông tin tại tọa đàm Ai có nguy cơ chuyển nặng khi mắc sốt xuất huyết? do Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC) phối hợp cùng Công ty TNHH Dược phẩm Takeda Việt Nam thực hiện. Mọi thông tin y khoa được trình bày khách quan và không đại diện cho quan điểm thương mại của bất kỳ công ty nào.
Nội dung này nhằm mục đích giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng, không nhằm mục đích chẩn đoán hoặc thay thế cho việc tư vấn với nhân viên y tế. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn thêm.
