Hơn 31.000 ca sốt xuất huyết tại TP.HCM từ đầu năm: Chuyên gia lưu ý kết hợp nhiều biện pháp để chủ động phòng bệnh

Theo thông tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC), tính từ đầu năm đến ngày 06/09/2026, thành phố đã ghi nhận 31.032 trường hợp mắc sốt xuất huyết Dengue. Đáng chú ý, trong 5 tuần gần đây, số ca mắc mới ghi nhận mỗi tuần đều vượt mốc 1.000 trường hợp.

Điều kiện thời tiết nóng ẩm, mưa nắng xen kẽ được xem là môi trường thuận lợi để muỗi vằn phát triển và làm gia tăng nguy cơ lây truyền bệnh trong cộng đồng. Trong tuần 36 năm 2026 (31/08 - 06/09/2026), TP.HCM ghi nhận thêm 1.338 ca mắc sốt xuất huyết. Dự báo số ca mắc có thể tiếp tục tăng và duy trì ở mức cao đến cuối năm 2026.

Vì sao sốt xuất huyết vẫn là thách thức tại khu vực đô thị?

Theo ThS. BS. Lê Hồng Nga, Phó Giám đốc HCDC, sốt xuất huyết hiện đã trở thành bệnh lưu hành quanh năm tại TP.HCM. Biến đổi khí hậu cùng đặc điểm của một đô thị có mật độ dân cư cao là những yếu tố khiến bệnh tiếp tục lưu hành trong cộng đồng và tiềm ẩn nguy cơ gia tăng số ca mắc.

Một quan niệm khá phổ biến là muỗi truyền sốt xuất huyếtchỉ xuất hiện ở những nơi ô nhiễm hoặc có nước bẩn. Trên thực tế, muỗi vằn Aedes aegypti thường sinh sản trong các vật chứa nước sạch ngay trong môi trường sống hằng ngày. Bình hoa, chậu cây thủy sinh, các vật dụng tích nước hoặc những dụng cụ chứa nước không được vệ sinh thường xuyên đều có thể trở thành nơi phát triển của lăng quăng.

Vì vậy, ngay cả những gia đình sinh sống tại chung cư, căn hộ cao tầng hay khu dân cư hiện đại cũng không nên chủ quan trước nguy cơ mắc sốt xuất huyết.

Các nội dung trên được trao đổi tại tọa đàm trực tuyến "Lá chắn kép bảo vệ gia đình khỏi sốt xuất huyết Dengue trong mùa mưa", do Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC) phối hợp cùng Công ty TNHH Dược Phẩm Takeda Việt Nam thực hiện trong tháng 9/2026.

Những nguy cơ cần lưu ý khi mắc sốt xuất huyết

Theo BS. CKII. Nguyễn Trần Nam, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, cho biết nguy cơ sốt xuất huyết không chỉ hiện hữu trong nhà mà còn có thể xuất hiện tại trường học, khu dân cư và nhiều môi trường sinh hoạt hằng ngày.

Theo chuyên gia, các triệu chứng khởi phát của sốt xuất huyết đôi khi dễ bị nhầm lẫn với các bệnh sốt thông thường. Việc chủ quan hoặc phát hiện muộn có thể khiến người bệnh bỏ lỡ giai đoạn theo dõi quan trọng, làm tăng nguy cơ diễn tiến nặng.

Hiện nay, sốt xuất huyết vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Trong các trường hợp nặng, người bệnh có thể cần áp dụng các biện pháp điều trị chuyên sâu như truyền dịch cao phân tử, truyền máu, lọc máu, hỗ trợ hô hấp hoặc các kỹ thuật hồi sức tích cực khác. Một số trường hợp có thể phải điều trị kéo dài.

Những nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn bao gồm trẻ nhũ nhi, trẻ béo phì, người mắc các bệnh lý mạn tính về tim mạch, thận, hô hấp hoặc thần kinh. Theo các chuyên gia, đây là những nhóm cần được theo dõi chặt chẽ khi mắc bệnh.

Cũng theo BS. Nam chia sẻ, những ca bệnh nghiêm trọng không chỉ tạo áp lực cho đội ngũ y tế mà còn để lại sang chấn tâm lý kéo dài cho cả bệnh nhi lẫn người thân. Do đó, bài toán phòng ngừa ca mắc và hạn chế biến chứng nặng đòi hỏi sự chung tay từ mỗi gia đình lẫn toàn xã hội.

Diệt lăng quăng vẫn là nền tảng trong phòng bệnh

Chuyên gia lưu ý việc loại bỏ nơi sinh sản của muỗi là một trong những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ lây truyền sốt xuất huyết trong cộng đồng.

Tại tọa đàm, ThS. BS. Lê Hồng Nga cho biết muỗi vằn có thể đẻ trứng chỉ với một lượng nước đọng rất nhỏ. Những vật dụng thường bị bỏ quên như chén nước cúng, bình cắm hoa, nắp chai, ly nước còn sót lại hoặc các vật chứa nước trong gia đình đều có thể trở thành môi trường thuận lợi để lăng quăng phát triển.

Đáng lưu ý, trứng muỗi vằn có khả năng tồn tại trong điều kiện khô hạn nhiều tháng và tiếp tục phát triển khi gặp nước. Vì vậy, việc cọ rửa vật chứa nước được khuyến nghị bên cạnh việc thay nước hoặc đổ bỏ nước tồn đọng.

Mỗi gia đình có thể dành khoảng 10 - 15 phút mỗi tuần để rà soát các khu vực có nguy cơ đọng nước, dọn dẹp môi trường sống và loại bỏ các ổ lăng quăng ngay từ sớm.

Xây dựng "lá chắn kép" trong phòng ngừa sốt xuất huyết

Bên cạnh việc duy trì môi trường sống sạch sẽ và hạn chế muỗi đốt, các chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò của tiêm chủng trong chiến lược phòng ngừa sốt xuất huyết.

Hiện nay, vắc-xin phòng sốt xuất huyết đã được cấp phép lưu hành tại Việt Nam cho người từ 4 tuổi trở lên. Tiêm chủng có thể góp phần tạo miễn dịch chủ động trước 4 tuýp huyết thanh của vi rút Dengue, đồng thời hỗ trợ giảm nguy cơ mắc bệnh, nhập viện và các biến chứng nặng liên quan đến sốt xuất huyết.

Nếu trễ lịch tiêm mũi hai quá ba tháng, người dân không cần tiêm lại từ đầu mà nên đến cơ sở tiêm chủng để hoàn thành mũi còn lại sớm nhất có thể.

Tuy nhiên, tiêm chủng không thay thế cho các biện pháp kiểm soát muỗi truyền bệnh. Việc diệt muỗi, diệt lăng quăng, ngủ màn, sử dụng các biện pháp phòng tránh muỗi đốt và duy trì vệ sinh môi trường vẫn cần được thực hiện thường xuyên.

Theo các chuyên gia, việc kết hợp đồng thời các biện pháp phòng bệnh từ môi trường sống đến miễn dịch chủ động sẽ góp phần tăng cường khả năng bảo vệ bản thân và gia đình trước nguy cơ sốt xuất huyết trong mùa mưa.

*Nội dung bài viết nhằm cung cấp thông tin sức khỏe cộng đồng, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc sốt xuất huyết hoặc cần tư vấn về phòng bệnh, người dân nên tham khảo ý kiến của nhân viên y tế hoặc bác sĩ.

*Tài liệu được cung cấp bởi Công ty TNHH Dược Phẩm Takeda Việt Nam và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh. Mọi thông tin y khoa được trình bày khách quan và nhằm mục đích nâng cao nhận thức cộng đồng. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn thêm.

C-ANPROM/VN/NON/0220 Sep 2026