Trẻ nào cần được chú ý hơn về nguy cơ sặc sữa?
Những trẻ nào dễ bị sặc sữa hơn khi bú? Tìm hiểu các nhóm trẻ cần được chú ý và những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ sặc sữa.
Sặc sữa thường được nghĩ đơn giản là do trẻ bú quá nhanh hoặc người lớn cho bú chưa đúng cách. Nhưng trên thực tế, nguy cơ này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, trong đó có khả năng nuốt và tình trạng sức khỏe của từng trẻ.
Những trẻ nào dễ bị sặc sữa hơn?
Để bú an toàn, trẻ cần phối hợp nhịp nhàng giữa động tác mút, nuốt và thở. Khi khả năng này chưa hoàn thiện hoặc bị ảnh hưởng bởi bệnh lý, nguy cơ sặc có thể tăng lên.
Một số nhóm trẻ cần được chú ý hơn gồm trẻ sinh non; trẻ có bệnh lý thần kinh hoặc thần kinh - cơ ảnh hưởng đến khả năng nuốt; và trẻ có bất thường cấu trúc ảnh hưởng đến quá trình nuốt hoặc đường thở, chẳng hạn khe hở vòm miệng.
Ở trẻ có rối loạn nuốt, đôi khi sữa hoặc thức ăn có thể đi vào đường thở mà không gây ho hoặc sặc rõ ràng. Tình trạng này được gọi là hít sặc thầm lặng.
Trào ngược dạ dày - thực quản lại là một tình trạng khác và không đồng nghĩa với hít sặc. Tuy nhiên, nếu trẻ đồng thời gặp khó khăn khi nuốt hoặc có vấn đề ảnh hưởng đến khả năng bảo vệ đường thở, bác sĩ có thể cần đánh giá thêm nguy cơ hít sặc.
Nếu trẻ thường xuyên ho hoặc sặc khi bú, bú khó, có tiếng thở bất thường sau bú hoặc gặp các vấn đề hô hấp tái diễn, gia đình nên đưa trẻ đi khám để tìm nguyên nhân thay vì chỉ thay đổi bình sữa hoặc tư thế bú.
Có thể bạn quan tâm bài viết:
Cách cho bú cũng có thể làm tăng nguy cơ sặc sữa
Ngay cả khi trẻ không có những vấn đề kể trên, cách cho bú vẫn có thể ảnh hưởng đến khả năng phối hợp giữa nuốt và thở.
Dòng sữa chảy quá nhanh so với khả năng bú của trẻ, tư thế bú không phù hợp hoặc tiếp tục cho bú khi trẻ đang ho, khóc hay từ chối đều có thể khiến trẻ khó kiểm soát dòng sữa.
Vì vậy, thay vì cố cho trẻ uống hết lượng sữa đã chuẩn bị, người chăm sóc nên quan sát tín hiệu của trẻ. Khi trẻ quay đầu, ngừng mút, ho, sặc, khó chịu hoặc cần nghỉ để thở, nên tạm dừng và để trẻ ổn định trước. Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) cũng khuyến khích cách cho ăn dựa trên tín hiệu đói và no của trẻ, thay vì cố gắng để trẻ bú hết một lượng sữa cố định.
Làm gì để giảm nguy cơ trẻ bị sặc sữa?
Không phải mọi trường hợp sặc đều có thể phòng tránh hoàn toàn, đặc biệt ở trẻ có vấn đề về nuốt hoặc bệnh lý nền. Tuy nhiên, một số thói quen khi cho bú có thể giúp giảm nguy cơ:
- Đặt trẻ ở tư thế phù hợp và nâng đỡ đầu, cổ khi bú.
- Chọn núm bình có dòng sữa phù hợp với khả năng bú của trẻ.
- Cho trẻ nghỉ nếu đang bú quá nhanh hoặc cần lấy lại nhịp thở.
- Không tiếp tục cho bú khi trẻ đang ho, khóc, sặc hoặc từ chối.
- Không cố cho trẻ uống hết bình khi đã có dấu hiệu no.
Nếu trẻ thường xuyên sặc hoặc có bệnh lý ảnh hưởng đến khả năng nuốt, nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá và hướng dẫn cách cho ăn phù hợp.
(Nguồn: American Academy of Pediatrics, Stanford Medicine Children’s Health)