Matcha và cà phê: Đâu là thức uống giúp bạn tỉnh táo lâu hơn?
Cuộc tranh luận giữa matcha và cà phê ngày càng được quan tâm khi nhiều người tìm kiếm một lựa chọn khác cho thói quen uống cà phê hằng ngày.
Trong năm 2025, số lượt nhắc đến matcha trên mạng xã hội toàn cầu tăng hơn 60% so với năm trước. "Dirty matcha" - kết hợp matcha với một shot espresso - cũng ghi nhận lượng tìm kiếm tăng 75%.
Nhưng nếu bỏ qua những xu hướng trên mạng xã hội, matcha và cà phê thực sự tác động đến năng lượng, khả năng tập trung và sức khỏe khác nhau như thế nào?
Hàm lượng caffeine trong matcha và cà phê khác nhau ra sao?
Cả hai loại thức uống này đều chứa caffeine, nhưng lượng caffeine trong mỗi khẩu phần và trải nghiệm sau khi uống có thể khác nhau.
Khoảng 240 ml cà phê pha chứa trung bình 95 mg caffeine, dù con số thực tế phụ thuộc khá nhiều vào cách pha. Một shot espresso khoảng 30 ml cung cấp khoảng 63 mg caffeine, trong khi 240 ml cold brew có thể chứa tới 200 mg.
Caffeine trong cà phê có thể đi vào máu khá nhanh, trong khoảng 15 - 45 phút. Vì vậy, người uống thường cảm nhận được sự tỉnh táo tương đối nhanh. Tác dụng này thường kéo dài khoảng 3 - 5 giờ rồi giảm dần.
Với matcha, khoảng 2 g bột pha với nước cung cấp khoảng 70 mg caffeine. So với cà phê, cảm giác tỉnh táo sau khi uống matcha thường đến nhẹ nhàng hơn và có thể duy trì lâu hơn, khoảng 4 - 6 giờ. Điều này thường được lý giải bởi sự kết hợp giữa caffeine, catechin và L-theanine có trong matcha.
L-theanine trong matcha tạo nên khác biệt gì so với cà phê?
Một khẩu phần matcha có khoảng 30 - 46 mg L-theanine, trong khi cà phê gần như không chứa axit amin này.
L-theanine có thể đi qua hàng rào máu não và liên quan đến sự gia tăng hoạt động của sóng alpha trong não, trạng thái thường gắn với cảm giác thư giãn nhưng vẫn tỉnh táo.
Khi kết hợp với caffeine, một số nghiên cứu cho thấy L-theanine có thể hỗ trợ khả năng chú ý và chuyển đổi giữa các nhiệm vụ, đồng thời giảm cảm giác bồn chồn mà caffeine có thể gây ra ở một số người.
Đây cũng là lý do cảm giác sau khi uống matcha đôi khi được mô tả là "tỉnh táo nhưng vẫn bình tĩnh".
Matcha còn có một đặc điểm khác. Thay vì chỉ uống phần chất được chiết xuất ra nước, matcha được làm từ lá trà nghiền mịn và được uống gần như toàn bộ. Nhờ vậy, người dùng cũng hấp thu nhiều thành phần tự nhiên có sẵn trong lá trà hơn.
Có thể bạn quan tâm bài viết:
Matcha và cà phê ảnh hưởng đến sự tỉnh táo như thế nào?
Caffeine trong cà phê hoạt động chủ yếu bằng cách ngăn adenosine gắn vào các thụ thể trong não. Adenosine là một trong những chất góp phần tạo cảm giác buồn ngủ. Khi hoạt động của adenosine bị cản trở, chúng ta thường cảm thấy tỉnh táo hơn.
Đổi lại, lượng caffeine cao có thể khiến một số người gặp tình trạng tim đập nhanh, bồn chồn hoặc lo âu. Khi tác dụng của caffeine giảm xuống, một số người cũng cảm nhận rõ sự tụt năng lượng.
Matcha cũng cung cấp caffeine và tác động lên hệ adenosine, nhưng đồng thời có L-theanine. Một nghiên cứu được công bố trên Nutrients năm 2021 được bài viết gốc dẫn lại cho thấy sự kết hợp giữa caffeine và L-theanine trong matcha có thể hỗ trợ khả năng duy trì sự chú ý và tốc độ phản ứng.
Vì vậy, với những người cần tập trung trong thời gian dài như học sinh, sinh viên hoặc người làm công việc trí óc, matcha có thể là một lựa chọn đáng cân nhắc nếu cảm giác tỉnh táo nhanh nhưng dễ bồn chồn sau cà phê không phù hợp với họ.
(Nguồn: Senbird Tea)