RSV ở trẻ sơ sinh: Những dấu hiệu cha mẹ cần nhận biết sớm
RSV ở trẻ sơ sinh có thể diễn tiến nặng, đặc biệt trong những tháng đầu đời. Ba mẹ cần nhận biết dấu hiệu nào và làm gì để giảm nguy cơ lây nhiễm?
RSV có thể chỉ gây triệu chứng giống cảm lạnh ở nhiều trẻ, nhưng với trẻ sơ sinh, đặc biệt trong những tháng đầu đời, bệnh có thể tiến triển nặng hơn và gây khó thở.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết trẻ càng nhỏ thì nguy cơ mắc RSV nặng càng cao, đặc biệt ở trẻ dưới 6 tháng tuổi, trẻ sinh non hoặc trẻ có bệnh tim, phổi và suy giảm miễn dịch.
Vì sao RSV ở trẻ sơ sinh có thể diễn tiến nặng hơn?
RSV, hay virus hợp bào hô hấp, là virus đường hô hấp phổ biến. Virus có thể lây khi người nhiễm ho, hắt hơi, tiếp xúc gần với người khác hoặc khi tay chạm vào bề mặt có virus rồi đưa lên mắt, mũi, miệng.
CDC cho biết gần như tất cả trẻ em đều từng nhiễm RSV trước 2 tuổi. Phần lớn trường hợp có triệu chứng nhẹ, nhưng ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 6 tháng tuổi, bệnh có thể gây viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi và dẫn đến khó thở.
Một trong những nguyên nhân là đường thở của trẻ còn nhỏ. Khi RSV gây viêm đường hô hấp dưới và tăng tiết dịch nhầy, lòng đường thở có thể bị thu hẹp, khiến việc hô hấp trở nên khó khăn hơn.
RSV ban đầu có thể biểu hiện bằng chảy mũi, nghẹt mũi, ho, giảm ăn hoặc sốt. CDC cho biết ở trẻ rất nhỏ, triệu chứng đôi khi không điển hình.
Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám ngay nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:
- Khó thở, thở nhanh.
- Co kéo hoặc rút lõm lồng ngực khi thở.
- Môi hoặc da tím tái.
- Bú kém rõ rệt.
- Có dấu hiệu mất nước.
- Li bì, khó đánh thức.
- Xuất hiện cơn ngưng thở.
Ba mẹ cần lưu ý điều gì hằng ngày để giảm nguy cơ trẻ nhiễm RSV?
RSV không chỉ lây nhiễm khi trẻ ra ngoài. Người lớn hoặc trẻ lớn trong gia đình đang có triệu chứng hô hấp cũng có thể mang virus về nhà và truyền cho trẻ qua tiếp xúc gần.
Ba mẹ có thể giúp giảm nguy cơ lây RSV cho trẻ bằng cách:
- Rửa tay trước khi bế, chạm vào hoặc cho trẻ ăn.
- Che miệng khi ho hoặc hắt hơi.
- Vệ sinh các bề mặt thường xuyên được chạm vào.
- Tránh tiếp xúc gần với trẻ khi đang có triệu chứng hô hấp.
- Không hôn trẻ khi đang ho, sổ mũi hoặc cảm thấy không khỏe.
Với trẻ còn rất nhỏ, gia đình có thể hạn chế để trẻ tiếp xúc gần với quá nhiều người, nhất là khi RSV và các bệnh hô hấp đang lưu hành nhiều.
Bên cạnh việc hạn chế tiếp xúc với người đang có triệu chứng, môi trường sinh hoạt của trẻ cũng cần được chú ý. Khi nhiều người cùng ở lâu trong một không gian kín, tiếp xúc gần với nhau và có người đang mang virus, nguy cơ lây truyền các bệnh hô hấp có thể tăng.
Vì vậy, trọng tâm vẫn là hạn chế nguồn lây và duy trì không gian thông thoáng phù hợp.
Có thể bạn quan tâm bài viết:
Vaccine và kháng thể đơn dòng có vai trò gì?
Ngoài các biện pháp vệ sinh và hạn chế lây nhiễm, hiện đã có những biện pháp giúp bảo vệ trẻ trước RSV.
Một hướng là tiêm vaccine RSV cho phụ nữ mang thai, giúp cơ thể mẹ tạo kháng thể và truyền sang thai nhi qua nhau thai. Nhờ đó, trẻ có thể nhận được sự bảo vệ trong những tháng đầu sau sinh.
Tuy nhiên, thời điểm tiêm cần tuân theo hướng dẫn của từng loại vaccine và khuyến cáo hiện hành tại Việt Nam, không nên tự áp dụng một mốc tuần thai cố định cho tất cả trường hợp.
Một lựa chọn khác là kháng thể đơn dòng dành cho trẻ. Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết đây là biện pháp đưa sẵn kháng thể vào cơ thể để giúp trẻ có khả năng bảo vệ trước RSV mà không cần chờ hệ miễn dịch tự tạo kháng thể.
Biện pháp này đặc biệt được cân nhắc ở một số trẻ có nguy cơ cao, chẳng hạn trẻ sinh non hoặc có bệnh nền tim, phổi.
Khi trẻ đã nhiễm RSV, cha mẹ cần làm gì?
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu được sử dụng thường quy cho RSV ở trẻ khỏe mạnh. Điều trị chủ yếu là hỗ trợ, bao gồm đảm bảo trẻ đủ nước, theo dõi hô hấp và hỗ trợ oxy nếu bệnh diễn tiến nặng.
Không phải trẻ nhiễm RSV nào cũng cần nhập viện. Tuy nhiên, nếu trẻ khó thở, tím tái, bú kém nhiều, mất nước, li bì hoặc ngưng thở, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.
RSV rất phổ biến ở trẻ nhỏ và không phải lần nhiễm nào cũng trở thành bệnh nặng. Với trẻ sơ sinh, điều cha mẹ cần quan tâm hơn là nhận biết sớm khi tình trạng của trẻ đang chuyển biến xấu và đưa trẻ đi khám kịp thời.
(Nguồn: CDC, Bệnh viện Nhi Trung ương)
*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu trẻ có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.