Cần thận trọng với sốt xuất huyết ở người lớn tuổi và người có bệnh nền

Người từ 65 tuổi trở lên, cùng những người mắc một số bệnh như đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh thận hoặc bệnh gan mạn tính, được Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) xếp vào nhóm cần lưu ý hơn về nguy cơ sốt xuất huyết nặng.

Khi cơ thể vốn đã chịu ảnh hưởng bởi các vấn đề về tim mạch, thận, gan hay chuyển hóa, một đợt sốt xuất huyết cấp tính có thể khiến tình trạng sức khỏe trở nên phức tạp hơn và làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng.

Vì sao sốt xuất huyết có thể nguy hiểm hơn ở người lớn tuổi và người có bệnh nền?

Khi tuổi cao, cơ thể thường giảm khả năng thích nghi trước những thay đổi cấp tính như sốt, mất nước hoặc rối loạn tuần hoàn. Nhiều người lớn tuổi cũng đồng thời sống chung với một hoặc nhiều bệnh mạn tính.

Nếu sốt xuất huyết diễn tiến nặng, tình trạng thoát huyết tương, xuất huyết hoặc tổn thương cơ quan có thể tạo thêm áp lực lên những cơ quan vốn đã suy giảm chức năng. Tuổi càng cao, nguy cơ nhập viện, cần chăm sóc tích cực và gặp các kết cục nghiêm trọng do sốt xuất huyết cũng có xu hướng tăng lên.

Một khó khăn khác là triệu chứng ở người lớn tuổi đôi khi không điển hình hoặc không rõ ràng như ở người trẻ. Các biểu hiện như sốt, đau đầu, đau cơ khớp, phát ban hay buồn nôn có thể dễ bị nhầm với tình trạng mệt mỏi do tuổi tác hoặc bệnh nền, khiến việc nhận biết bệnh sớm trở nên khó khăn hơn.

Sốt xuất huyết ảnh hưởng đến người có bệnh nền như thế nào ?

Sốt xuất huyết ở người có bệnh nền có thể diễn tiến phức tạp hơn và mức độ ảnh hưởng sẽ khác nhau tùy tình trạng sức khỏe của mỗi người.

Người mắc bệnh tim mạch hoặc tăng huyết áp

Sốt, ăn uống kém và những thay đổi về thể tích tuần hoàn trong quá trình bệnh có thể khiến việc duy trì huyết áp và tuần hoàn trở nên phức tạp hơn.

Đặc biệt, việc bù dịch cần được đánh giá phù hợp với từng người. Với những người đang mắc bệnh tim mạch, việc tự ý truyền dịch tại nhà có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro và không nên thực hiện nếu chưa có chỉ định của nhân viên y tế.

Người mắc đái tháo đường

Người mắc đái tháo đường cần được theo dõi kỹ hơn khi mắc sốt xuất huyết vì đây là một trong những bệnh nền có liên quan đến nguy cơ bệnh nặng.

Trong giai đoạn bệnh cấp tính, sốt, ăn uống kém hoặc nôn ói cũng có thể khiến việc kiểm soát đường huyết trở nên khó khăn hơn.

Người mắc bệnh thận mạn

Ở người có chức năng thận suy giảm, việc duy trì cân bằng dịch trong cơ thể cần được theo dõi cẩn thận hơn.

Thiếu dịch có thể ảnh hưởng đến tuần hoàn và chức năng thận, trong khi bù dịch quá mức lại có thể tạo thêm gánh nặng cho cơ thể. Vì vậy, người bệnh và gia đình không nên tự ý truyền dịch tại nhà mà cần được bác sĩ đánh giá khi có vấn đề liên quan đến bù dịch.

Người mắc bệnh gan mạn

Gan là một trong những cơ quan có thể bị ảnh hưởng khi sốt xuất huyết diễn tiến nặng. Với người đã có bệnh gan mạn tính, tình trạng tổn thương thêm có thể khiến việc theo dõi và điều trị trở nên phức tạp hơn.

Những biến chứng nghiêm trọng cần lưu ý

Ở người cao tuổi có bệnh mạn tính, sốt xuất huyết có thể dẫn đến những biến chứng như sốc do thoát huyết tương, xuất huyết nặng, suy thận cấp, tổn thương gan, suy hô hấp hoặc suy đa cơ quan.

Khi tim, gan hoặc thận vốn đã suy giảm chức năng, khả năng bù trừ của cơ thể trước một đợt bệnh cấp tính cũng có thể hạn chế hơn. Vì vậy, những biến chứng này cần được phát hiện sớm và xử trí tại cơ sở y tế.

Người lớn tuổi và người có bệnh nền mắc sốt xuất huyết cần lưu ý gì?

Khi có sốt hoặc nghi ngờ mắc sốt xuất huyết, người bệnh nên đi khám sớm và thông báo đầy đủ cho bác sĩ về các bệnh đang mắc cũng như những thuốc đang sử dụng.

Người lớn tuổi thường phải dùng nhiều loại thuốc để kiểm soát bệnh mạn tính. Một số thuốc như thuốc chống kết tập tiểu cầu, thuốc chống đông hoặc thuốc chống viêm không steroid có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.

Một số thuốc tim mạch cũng có thể ảnh hưởng đến những biểu hiện cần theo dõi. Vì vậy, người bệnh không nên tự điều chỉnh thuốc mà cần trao đổi với bác sĩ về các thuốc đang dùng.

Ngay cả những triệu chứng ban đầu của sốt xuất huyết cũng không nên bị xem nhẹ ở người cao tuổi và người có bệnh nền. Việc được đánh giá y tế sớm giúp bác sĩ theo dõi nguy cơ diễn tiến nặng và lựa chọn hướng xử trí phù hợp hơn.

Trong quá trình theo dõi, người bệnh không nên tự ý ngưng thuốc, thay đổi liều thuốc điều trị bệnh nền hoặc tự truyền dịch tại nhà.

Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP Hồ Chí Minh (HCDC), nếu xuất hiện một trong những dấu hiệu cảnh báo dưới đây, người bệnh cần được đưa đến bệnh viện sớm để được đánh giá và xử trí kịp thời.

• Đau bụng nhiều hoặc đau bụng liên tục.
• Nôn liên tục.
• Chảy máu bất thường.
• Lừ đừ hoặc mệt nhiều bất thường.
• Khó thở.
• Tay chân lạnh bất thường.

Chủ động phòng sốt xuất huyết ở người lớn tuổi và người có bệnh nền

Những biện pháp quen thuộc như loại bỏ nước đọng quanh nhà, diệt lăng quăng, hạn chế muỗi đốt và giữ môi trường sống sạch thoáng vẫn là nền tảng quan trọng để giảm nguy cơ mắc bệnh.

Bên cạnh đó, người lớn tuổi và người có bệnh nền cũng nên trao đổi với nhân viên y tế về việc tiêm vắc xin phòng sốt xuất huyết phù hợp với tuổi tác, tình trạng sức khỏe và nguy cơ phơi nhiễm của mình.

Phòng bệnh từ sớm và không chủ quan khi có triệu chứng vẫn là cách tốt nhất để hạn chế những biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra do sốt xuất huyết.

(Nguồn thông tin tham khảo: HCDC, CDC)

*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.

Anh Thư