4 cách để người bệnh đái tháo đường chủ động bảo vệ tim mạch
Tìm hiểu cách người bệnh đái tháo đường chủ động bảo vệ trái tim, kiểm soát nguy cơ tim mạch và nhận biết dấu hiệu cần đi cấp cứu.
Bảo vệ trái tim là một phần không thể tách rời trong hành trình sống chung với đái tháo đường.
Bên cạnh dùng thuốc đúng hướng dẫn, người bệnh cần duy trì lối sống lành mạnh và nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo biến cố tim mạch.
Người bệnh có thể chủ động bảo vệ trái tim bằng cách nào?
Thuốc đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát nguy cơ tim mạch, nhưng lối sống vẫn là nền tảng lâu dài.
Những thay đổi trong ăn uống, vận động, cân nặng và thói quen sinh hoạt có thể giúp người bệnh kiểm soát tốt hơn đường huyết, huyết áp, mỡ máu và sức khỏe tim mạch nói chung.
1. Ăn uống lành mạnh hơn mỗi ngày
Người bệnh nên hạn chế muối, đường và chất béo bão hòa trong khẩu phần ăn. Đồng thời, nên tăng cường rau xanh, trái cây phù hợp, ngũ cốc nguyên hạt và các thực phẩm lành mạnh theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Một chế độ ăn hợp lý không chỉ giúp kiểm soát đường huyết. Đây còn là cách hỗ trợ huyết áp, mỡ máu và cân nặng, từ đó góp phần giảm gánh nặng cho tim mạch.
2. Vận động tối thiểu 150 phút mỗi tuần
Vận động đều đặn giúp cơ thể sử dụng đường hiệu quả hơn, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và cải thiện sức khỏe tim mạch. Người bệnh có thể chọn các hoạt động phù hợp như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội.
Mục tiêu thường được khuyến nghị là tối thiểu 150 phút vận động mỗi tuần. Người bệnh nên trao đổi với bác sĩ nếu có bệnh tim mạch, biến chứng thần kinh, biến chứng bàn chân hoặc các vấn đề sức khỏe khác để được hướng dẫn hình thức vận động an toàn.
3. Duy trì cân nặng hợp lý
Thừa cân, béo phì làm tăng gánh nặng cho tim và có thể khiến việc kiểm soát đường huyết, huyết áp, mỡ máu trở nên khó khăn hơn. Nếu chỉ số khối cơ thể vượt ngưỡng cho phép, giảm cân theo hướng dẫn phù hợp có thể giúp giảm áp lực lên hệ tim mạch.
Việc giảm cân nên được thực hiện từng bước, kết hợp giữa chế độ ăn, vận động và theo dõi sức khỏe định kỳ.
4. Bỏ thuốc lá và tuân thủ điều trị
Bỏ thuốc lá là một trong những thay đổi có lợi nhất cho mạch máu. Thuốc lá làm tăng nguy cơ tổn thương mạch, xơ vữa và biến cố tim mạch, đặc biệt ở người đã có sẵn bệnh đái tháo đường.
Bên cạnh đó, người bệnh cần uống thuốc đúng giờ, đúng liều và tái khám theo lịch hẹn. Khi các chỉ số đã ổn định, việc tiếp tục điều trị vẫn rất quan trọng để duy trì kết quả lâu dài. Nếu có thắc mắc về thuốc hoặc tác dụng phụ, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ thay vì tự ý ngưng thuốc.
Dấu hiệu cảnh báo cần đi cấp cứu
Người bệnh đái tháo đường có thể gặp biến cố tim mạch với biểu hiện rõ ràng hoặc không điển hình. Vì vậy, việc nhận biết các dấu hiệu cảnh báo và đến bệnh viện kịp thời là rất quan trọng.
Người bệnh cần đến bệnh viện ngay nếu xuất hiện đau thắt ngực, cảm giác nặng tức hoặc như có vật đè lên ngực. Khó thở, đặc biệt khi nằm hoặc khi chỉ gắng sức nhẹ, cũng là dấu hiệu cần được chú ý.
Các biểu hiện như tim đập nhanh, loạn nhịp, chóng mặt, ngất xỉu hoặc sưng phù chân và mắt cá chân dai dẳng cũng cần được thăm khám sớm. Đây có thể là những dấu hiệu liên quan đến tim mạch và không nên tự theo dõi tại nhà quá lâu.
Bảo vệ tim mạch là một phần quan trọng khi sống chung với đái tháo đường
Sống chung với đái tháo đường là một hành trình dài, đòi hỏi sự theo dõi và kiên trì. Trong hành trình đó, phòng ngừa biến chứng tim mạch cần được đặt song song với kiểm soát đường huyết.
Khi người bệnh hiểu rõ nguy cơ của mình, tuân thủ điều trị, duy trì lối sống lành mạnh và tái khám định kỳ, trái tim sẽ được bảo vệ tốt hơn. Những thay đổi nhỏ nhưng đều đặn mỗi ngày có thể tạo nên “lá chắn” bền vững cho sức khỏe tim mạch về lâu dài.
Một số câu hỏi thường gặp về tim mạch ở người bệnh đái tháo đường
Người bệnh đái tháo đường có nên tự mua aspirin để phòng bệnh tim mạch không?
Không nên. Việc sử dụng aspirin để dự phòng tiên phát cần được bác sĩ đánh giá kỹ lưỡng, dựa trên cân nhắc giữa lợi ích phòng ngừa biến cố tim mạch và nguy cơ xuất huyết.
Người bệnh không nên tự ý dùng aspirin nếu chưa có chỉ định, kể cả khi đang mắc đái tháo đường hoặc có lo lắng về bệnh tim mạch.
Nếu đường huyết đã ổn, có cần dùng thêm thuốc tim mạch không?
Tùy từng trường hợp. Ngay cả khi đường huyết được kiểm soát tốt, bác sĩ vẫn có thể chỉ định thuốc để kiểm soát huyết áp, lipid máu hoặc các thuốc bảo vệ tim mạch khác.
Lý do là nguy cơ tim mạch ở người bệnh đái tháo đường không chỉ phụ thuộc vào đường huyết. Huyết áp, mỡ máu, cân nặng, tuổi, bệnh thận và tiền sử tim mạch đều là những yếu tố cần được xem xét.
Có thể ngưng thuốc khi huyết áp đã ổn định không?
Không nên tự ý ngưng thuốc. Người bệnh cần dùng thuốc theo đơn của bác sĩ và trao đổi trực tiếp nếu có thắc mắc về thời gian điều trị.
Huyết áp ổn định có thể là kết quả của việc dùng thuốc đúng cách. Việc duy trì thuốc thường cần thiết để giữ huyết áp trong ngưỡng mục tiêu và giảm nguy cơ biến chứng tim mạch về lâu dài.
*Bài viết được Doctor247 biên soạn lại từ nội dung chuyên môn của Khoa Nội tiết, Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh.
*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
