Nhóm máu B có thể liên quan đến nguy cơ tiểu đường type 2 cao hơn?

Nhóm máu thường được nhắc đến trong truyền máu, phẫu thuật hoặc thai kỳ. Tuy nhiên, giới khoa học từ lâu cũng quan tâm liệu nhóm máu có liên quan đến nguy cơ mắc một số bệnh hay không.

Các nghiên cứu trước đây từng đưa ra nhiều kết quả khác nhau về mối liên hệ giữa nhóm máu với bệnh tim mạch, ung thư dạ dày hoặc Covid-19.

Trong nghiên cứu mới, nhóm của nhà dịch tễ học Fang Hua Liu, thuộc Bệnh viện Shengjing, Đại học Y Trung Quốc, đã rà soát lại các bằng chứng đã công bố để đánh giá mối liên hệ nào thực sự đủ tin cậy.

Nghiên cứu rà soát khoảng 270 mối liên hệ về nhóm máu và sức khỏe

Nhóm nghiên cứu tìm kiếm dữ liệu từ năm cơ sở dữ liệu y khoa quốc tế gồm PubMed, Web of Science, Embase, Scopus và Cochrane Library.

Tổng cộng, khoảng 270 mối liên hệ giữa các nhóm máu A, B, O, yếu tố Rh và nhiều tình trạng sức khỏe khác nhau được đưa vào đánh giá. Các mối liên hệ này được kiểm tra dựa trên nhiều tiêu chí, như mức độ mạnh của bằng chứng, sự nhất quán giữa các nghiên cứu, quy mô dữ liệu và nguy cơ sai lệch do xu hướng chỉ công bố các kết quả tích cực.

Kết quả cho thấy phần lớn các mối liên quan từng được nhắc đến chưa đạt mức bằng chứng cao nhất. Điểm nổi bật nhất trong phân tích là mối liên hệ giữa nhóm máu B và nguy cơ tiểu đường type 2, với mức tăng khoảng 28%.

Đây là phát hiện đáng chú ý, nhưng cần được hiểu đúng. Con số 28% phản ánh mức tăng nguy cơ tương đối trong dữ liệu nghiên cứu, không có nghĩa một người mang nhóm máu B chắc chắn sẽ mắc tiểu đường type 2.

Vì sao nhóm máu có thể liên quan đến bệnh tật?

Nhóm máu không chỉ là tên gọi A, B, AB hay O. Về cơ bản, chúng được phân biệt dựa trên những dấu hiệu sinh học rất nhỏ nằm trên bề mặt hồng cầu.

Người nhóm máu A có kháng nguyên A, nhóm B có kháng nguyên B, nhóm AB có cả hai, còn nhóm O không có hai kháng nguyên này. Yếu tố Rh là một protein khác, tạo nên dấu dương hoặc âm đi kèm mỗi nhóm máu.

Những phân tử này không chỉ xuất hiện trên hồng cầu, mà còn có thể liên quan đến nhiều mô khác trong cơ thể, chẳng hạn tế bào niêm mạc tiêu hóa hoặc nội mô mạch máu.

Vì vậy, về mặt sinh học, các nhà khoa học có cơ sở để đặt câu hỏi liệu nhóm máu có thể ảnh hưởng đến miễn dịch, chuyển hóa, vi khuẩn đường ruột hoặc các quá trình sinh lý khác hay không.

Riêng với tiểu đường type 2, cơ chế phía sau mối liên hệ với nhóm máu B hiện vẫn chưa được làm rõ.

Một giả thuyết đang được quan tâm là hệ vi sinh vật đường ruột có thể đóng vai trò trung gian, vì một số nghiên cứu sơ bộ ghi nhận thành phần vi khuẩn đường ruột có thể khác nhau giữa các nhóm máu. Tuy nhiên, giả thuyết này vẫn cần thêm nghiên cứu để kiểm chứng.

Người nhóm máu B nên làm gì?

Điểm cần nhấn mạnh là nghiên cứu này không chứng minh nhóm máu B gây ra tiểu đường type 2. Nó chỉ cho thấy trong các dữ liệu được phân tích, người mang nhóm máu B có xu hướng ghi nhận nguy cơ cao hơn so với nhóm tham chiếu.

Trong nghiên cứu sức khỏe, một mối liên quan thống kê có thể gợi ý hướng tìm hiểu mới, nhưng chưa đủ để kết luận quan hệ nhân quả.

Để khẳng định một yếu tố thực sự gây bệnh, các nhà khoa học cần thêm nhiều bằng chứng độc lập, thiết kế nghiên cứu phù hợp và khả năng giải thích cơ chế sinh học rõ ràng hơn.

Vì vậy, người mang nhóm máu B không nên xem kết quả này như một bản án sức khỏe. Ngược lại, người thuộc nhóm máu khác cũng không nên vì thế mà chủ quan với nguy cơ tiểu đường type 2.

Dù phát hiện mới có ý nghĩa trong nghiên cứu y học cá thể hóa, tiểu đường type 2 vẫn chịu ảnh hưởng mạnh từ các yếu tố nguy cơ đã được chứng minh rõ hơn.

Ở thời điểm hiện tại, các nguyên tắc phòng ngừa tiểu đường type 2 vẫn không thay đổi. Duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh, vận động thường xuyên, ngủ đủ và kiểm tra đường huyết khi cần vẫn là những cách thiết thực nhất để bảo vệ sức khỏe chuyển hóa.

Nói cách khác, nhóm máu có thể là một mảnh ghép nhỏ trong bức tranh nguy cơ, nhưng không thể thay thế các yếu tố nền tảng.

Một người nhóm máu B duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống cân bằng và vận động đều đặn có thể có nguy cơ thấp hơn một người thuộc nhóm máu khác nhưng có nhiều yếu tố nguy cơ chuyển hóa.

An Ngọc