3 lầm tưởng thường gặp về chế độ dinh dưỡng cho tuyến giáp

Ngày Tuyến giáp thế giới được tổ chức hằng năm vào 25/5, nhằm giúp cộng đồng hiểu đúng hơn về vai trò của tuyến giáp cũng như những rối loạn thường gặp liên quan đến cơ quan nhỏ nhưng rất quan trọng này.

Chủ đề năm 2026 là "Tuyến giáp và dinh dưỡng", nhấn mạnh vai trò của từng bữa ăn hằng ngày trong việc chăm sóc sức khỏe tuyến giáp.

Khi nhắc đến dinh dưỡng cho tuyến giáp, nhiều người thường chỉ nghĩ ngay đến i-ốt. Tuy nhiên, tuyến giáp còn cần nhiều dưỡng chất khác để sản xuất, chuyển hóa và điều hòa hormone, từ đó giúp cơ thể vận hành cân bằng hơn.

Mời độc giả cùng Doctor247 tìm hiểu rõ hơn về vai trò của tuyến giáp đối với cơ thể, cũng như những vi chất cần thiết giúp cơ quan này hoạt động ổn định.

Tuyến giáp có vai trò đối với cơ thể như thế nào?

Tuyến giáp là một tuyến nội tiết nhỏ hình cánh bướm, nằm ở phía trước cổ. Tuy nhỏ, nhưng tuyến giáp lại giống như "bộ điều phối năng lượng" của cơ thể.

Vì hormone do tuyến này tạo ra giúp điều chỉnh tốc độ trao đổi chất, tức cách cơ thể chuyển hóa thức ăn thành năng lượng. Chính vì thế tuyến giáp ảnh hưởng đến hầu hết mọi hệ cơ quan trong cơ thể, trong đó có tim mạch, thần kinh, tiêu hóa và sinh sản.

Với hệ tim mạch, tuyến giáp góp phần điều hòa nhịp tim, lượng máu tim bơm đi và sức co bóp của tim. Vì vậy, khi tuyến giáp hoạt động quá mức, người bệnh có thể hồi hộp, tim đập nhanh. Còn khi tuyến giáp hoạt động kém, nhịp tim có thể chậm hơn bình thường.

Với hệ thần kinh, rối loạn tuyến giáp có thể gây ra nhiều biểu hiện như tê bì, châm chích, đau hoặc cảm giác nóng rát ở một số vùng cơ thể. Suy giáp cũng có thể liên quan đến tâm trạng buồn bã, trong khi cường giáp có thể khiến người bệnh dễ lo âu, bồn chồn.

Với hệ tiêu hóa, tuyến giáp có liên quan đến cách thức ăn di chuyển trong đường tiêu hóa. Khi tuyến giáp hoạt động kém, người bệnh dễ bị táo bón. Nếu tuyến giáp hoạt động quá mức, một số người có thể đi ngoài nhiều lần hơn.

Với hệ sinh sản, tuyến giáp hoạt động bất thường có thể ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt và khả năng sinh sản. Vì vậy, những rối loạn kinh nguyệt kéo dài hoặc khó có thai đôi khi cũng cần được xem xét cùng với các vấn đề nội tiết, trong đó có tuyến giáp.

I-ốt không phải là vi chất duy nhất ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến giáp

Nếu tuyến giáp là bộ điều phối năng lượng của cơ thể, thì các vi chất dinh dưỡng chính là một phần nguyên liệu giúp bộ máy này vận hành trơn tru.

Để sản xuất hormone và duy trì hoạt động ổn định, tuyến giáp cần được cung cấp đủ một số vi chất từ chế độ ăn hằng ngày.

Trong đó, i-ốt là một trong những vi chất quan trọng nhất đối với tuyến giáp. Khi cơ thể thiếu i-ốt, tuyến giáp có thể phải hoạt động nhiều hơn để sản xuất đủ hormone, từ đó làm tăng nguy cơ bướu giáp và các rối loạn liên quan đến thiếu i-ốt. Một số nguồn i-ốt thường gặp trong chế độ ăn gồm hải sản, rong biển và muối i-ốt.

Tuy nhiên, tuyến giáp không chỉ cần i-ốt. Một số vi chất khác như selen, sắt, kẽm, vitamin A, vitamin D và vitamin B12 cũng đóng vai trò quan trọng vì có liên quan đến quá trình tạo hormone, chuyển hóa hormone và hỗ trợ hoạt động miễn dịch.

Selen hỗ trợ chuyển hóa hormone tuyến giáp và góp phần bảo vệ tế bào tuyến giáp khỏi tổn thương do oxy hóa. Selen có trong hạt Brazil, cá ngừ, trứng, hải sản và một số loại thịt.

Sắt và kẽm cũng cần cho hoạt động của tuyến giáp. Sắt tham gia vào quá trình tạo hormone tuyến giáp, còn kẽm hỗ trợ cơ thể sử dụng hormone tuyến giáp hiệu quả hơn. Có thể bổ sung hai vi chất này qua hàu, hải sản, thịt nạc, trứng, các loại đậu, hạt bí và rau lá xanh.

Vitamin A, vitamin D và vitamin nhóm B, đặc biệt là B12, có liên quan đến chuyển hóa, miễn dịch và sức khỏe tổng thể. Riêng vitamin D thường được nhắc đến trong các bệnh tuyến giáp tự miễn như Hashimoto và Graves, vì nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên hệ giữa nồng độ vitamin D thấp và các bệnh lý này.

Tuy nhiên, các vitamin này không có tác dụng chữa bệnh tuyến giáp. Việc bổ sung thêm chỉ nên thực hiện khi cơ thể thật sự thiếu hụt hoặc có hướng dẫn từ bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng.

Một số mô hình ăn uống như chế độ ăn Địa Trung Hải, với nhiều rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá, các loại hạt, dầu ô liu và chất béo lành mạnh, được ghi nhận là có tiềm năng hỗ trợ sức khỏe nội tiết nói chung và giảm tình trạng viêm trong cơ thể.

Hai sai lầm thường gặp trong chế độ ăn của người bệnh tuyến giáp

Khi nói đến dinh dưỡng cho người bệnh tuyến giáp, hai sai lầm thường gặp nhất là tự ý bổ sung i-ốt và kiêng hoàn toàn rau họ cải.

Cả hai đều xuất phát từ mong muốn chăm sóc tuyến giáp tốt hơn, nhưng nếu hiểu sai, người bệnh có thể khiến chế độ ăn mất cân bằng hoặc làm tình trạng bệnh khó kiểm soát hơn.

Tự ý bổ sung i-ốt vì nghĩ càng nhiều càng tốt

I-ốt là vi chất cần thiết để tuyến giáp sản xuất hormone. Tuy nhiên, không phải người bệnh tuyến giáp nào cũng cần bổ sung thêm i-ốt.

Với người thiếu i-ốt, việc cung cấp đủ i-ốt có ý nghĩa quan trọng. Nhưng với một số trường hợp như cường giáp, bệnh Graves hoặc một số bệnh tuyến giáp tự miễn, việc dùng quá nhiều i-ốt từ viên uống, tảo bẹ, rong biển hoặc các sản phẩm được quảng cáo là “bổ tuyến giáp” có thể khiến tình trạng bệnh khó kiểm soát hơn.

Vì vậy, người bệnh không nên tự mua i-ốt để uống chỉ vì nghe nói i-ốt “tốt cho tuyến giáp”. Việc bổ sung i-ốt cần dựa trên tình trạng cụ thể và hướng dẫn của bác sĩ.

Kiêng hoàn toàn rau họ cải vì sợ ảnh hưởng tuyến giáp

Một số người bệnh tuyến giáp lo ngại phải kiêng hoàn toàn rau họ cải như bắp cải, bông cải xanh, súp lơ, cải xoăn. Nhóm rau này có chứa một số chất có thể ảnh hưởng đến việc sử dụng i-ốt của tuyến giáp trong điều kiện nhất định.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là người bệnh tuyến giáp phải loại bỏ hoàn toàn rau họ cải khỏi bữa ăn. Với chế độ ăn thông thường, đặc biệt khi rau đã được nấu chín và ăn với lượng vừa phải, nhóm thực phẩm này vẫn có thể là một phần của chế độ ăn lành mạnh.

Thay vì kiêng tuyệt đối, người bệnh nên ăn đa dạng, không ăn một loại rau với lượng quá lớn trong thời gian dài và hỏi ý kiến bác sĩ nếu đang có tình trạng thiếu i-ốt, suy giáp chưa kiểm soát tốt hoặc đang theo chế độ điều trị đặc biệt.

Điều quan trọng nhất trong việc chăm sóc sức khỏe tuyến giáp là duy trì chế độ ăn đa dạng, cân bằng và phù hợp với nhu cầu của cơ thể.

Với người đã được chẩn đoán mắc bệnh tuyến giáp, đặc biệt là suy giáp, cường giáp, Hashimoto hoặc Graves, mọi thay đổi lớn trong chế độ ăn hoặc việc dùng thêm thực phẩm bổ sung nên được trao đổi với bác sĩ nội tiết hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Anh Thư