5 điều cần lưu ý khi đo huyết áp tại nhà
Đo huyết áp tại nhà tưởng đơn giản nhưng nếu sai tư thế, sai thời điểm hoặc dùng máy không phù hợp, kết quả có thể bị lệch.
Nhân Ngày Thế giới phòng chống tăng huyết áp (17/5), thông điệp "Cùng nhau kiểm soát huyết áp cao: kiểm tra huyết áp thường xuyên, đánh bại kẻ giết người thầm lặng" nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc theo dõi huyết áp định kỳ.
Tăng huyết áp thường diễn tiến âm thầm trong thời gian dài, mà không có dấu hiệu rõ ràng. Không ít người chỉ phát hiện bệnh khi cơ thể đã xuất hiện biến chứng, hoặc tình cờ biết được trong một lần thăm khám vì vấn đề sức khỏe khác.
Đo huyết áp thường xuyên là cách chắc chắn nhất để biết chỉ số của mình có đang ở mức cao hay không. Tuy nhiên, nếu đo sai tư thế, sai thời điểm hoặc sử dụng thiết bị không phù hợp, kết quả nhận được có thể không phản ánh đúng tình trạng cơ thể. Vì vậy, học cách đo huyết áp đúng là bước đầu tiên để mỗi người chủ động bảo vệ sức khỏe bản thân tốt hơn.
1. Cần chuẩn bị những gì trước khi đo huyết áp?
Trước khi đo huyết áp, bạn nên ngồi nghỉ ít nhất 5 phút. Trong vòng 30 phút trước đó, cần tránh hút thuốc, uống cà phê, uống rượu hoặc vận động mạnh. Bạn cũng nên đi vệ sinh trước khi đo. Khi đang buồn tiểu hoặc nhịn tiểu, chỉ số huyết áp có thể bị ảnh hưởng.
Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến cáo không nên đo huyết áp qua lớp áo. Vòng bít cần tiếp xúc trực tiếp với da vùng cánh tay để kết quả chính xác hơn. Trong lúc đo, người đo cần ngồi yên, không nói chuyện, không dùng điện thoại và hạn chế cử động cho đến khi máy đo hoàn tất.
Nếu đo huyết áp tại nhà, bạn nên ưu tiên máy đo bắp tay đã được kiểm định và dùng vòng bít đúng kích cỡ, vì thiết bị không phù hợp có thể làm sai lệch kết quả đo.
2. Nên đo huyết áp ở tư thế nào?
Khi đo huyết áp, bạn nên ngồi trên ghế có tựa lưng, giữ lưng thẳng và thả lỏng cơ thể. Hai bàn chân đặt phẳng trên sàn, không bắt chéo chân.
Cánh tay đặt trên bàn hoặc một mặt phẳng cố định, sao cho vòng bít nằm ngang tầm tim. Vòng bít cần được quấn trực tiếp quanh bắp tay, và không quá chặt.
Mép dưới của vòng bít thường nằm trên nếp gấp khuỷu tay. Lòng bàn tay hướng lên, cánh tay thả lỏng tự nhiên và không gồng cơ.
Trong lúc máy đang đo, bạn nên ngồi yên, không nói chuyện và hạn chế cử động. Việc nói, cười, căng thẳng hoặc đổi tư thế giữa chừng đều có thể khiến chỉ số huyết áp bị sai lệch.
3. Nên đo huyết áp mấy lần?
Một lần đo có thể chưa phản ánh chính xác tình trạng huyết áp. Vì vậy, bạn nên đo ít nhất 2 lần, mỗi lần cách nhau khoảng 1 phút, sau đó ghi lại kết quả để tiện theo dõi.
Nếu cần theo dõi huyết áp tại nhà, bạn nên đo vào cùng một thời điểm mỗi ngày, chẳng hạn buổi sáng trước khi ăn hoặc uống thuốc, và buổi tối trước khi đi ngủ.
Việc đo đều đặn, đúng cách và ghi chép lại kết quả sẽ giúp bác sĩ có thêm cơ sở đánh giá tình trạng huyết áp ngoài phòng khám.
4. Những lỗi thường gặp khi đo huyết áp tại nhà
Nhiều người có thói quen đo huyết áp ngay sau khi đi bộ, leo cầu thang, uống cà phê hoặc khi vừa căng thẳng.
Một số lỗi khác cũng thường gặp như quấn vòng bít qua lớp áo dày, ngồi trên giường, bắt chéo chân hoặc để tay thấp hơn tim. Những điều này đều có thể khiến chỉ số đo được không còn chính xác.
Ngoài ra, nhiều người dễ lo lắng khi thấy huyết áp tăng trong một lần đo rồi lập tức đo lại liên tục. Tâm lý căng thẳng có thể khiến huyết áp tiếp tục dao động.
Nếu kết quả cao hơn bình thường, bạn nên ngồi nghỉ vài phút, đo lại đúng cách và ghi nhận kết quả, thay vì tự ý dùng thuốc hoặc tăng liều thuốc.
5. Khi nào bạn cần đi khám?
Bạn nên đi khám nếu nhiều lần đo đúng cách vẫn cho kết quả cao hơn mức bác sĩ khuyến nghị. Đặc biệt, không nên chủ quan nếu huyết áp dao động bất thường kèm các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, đau ngực, khó thở, yếu liệt tay chân, nói khó, nhìn mờ hoặc choáng váng.
Với người đã được chẩn đoán tăng huyết áp, đo tại nhà không thể thay thế việc thăm khám và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ. Thói quen này giúp bạn theo dõi huyết áp đều đặn hơn, nhận biết sớm các thay đổi bất thường và cung cấp thêm thông tin để bác sĩ điều chỉnh kế hoạch chăm sóc phù hợp.
Nhân Ngày Thế giới phòng, chống tăng huyết áp, chúng ta có thể chủ động sức khỏe tim mạch và não bộ từ việc chọn máy đo huyết áp phù hợp, học cách đo đúng và ghi lại chỉ số đều đặn.
Khi được duy trì mỗi ngày, thói quen nhỏ này có thể giúp bạn hiểu cơ thể mình hơn và chủ động kiểm soát huyết áp về lâu dài.
*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.