Các nhà khoa học Nga phát triển virus có thể tấn công chọn lọc tế bào ung thư

Các nhà khoa học tại Đại học Quốc gia Novosibirsk (NSU, Nga) vừa công bố một loại virus được thiết kế trong phòng thí nghiệm có khả năng tấn công chọn lọc tế bào ung thư, đồng thời hạn chế tối đa ảnh hưởng đến tế bào khỏe mạnh.

Theo hãng thông tấn TASS, đây là một dạng virus tiêu ung thư thế hệ mới, được biến đổi gen để tích hợp thêm yếu tố kích thích miễn dịch và một đột biến giúp nhận diện tế bào ung thư chính xác hơn.

Điểm đáng chú ý của loại virus này nằm ở khả năng chọn lọc mục tiêu. Thay vì tấn công cả tế bào khỏe mạnh, virus gần như chỉ xâm nhập vào tế bào khối u.

Theo Anastasia Pak, nghiên cứu sinh tại NSU và là một trong các tác giả, loại virus này không tồn tại trong tự nhiên mà chỉ có thể được tạo ra trong điều kiện phòng thí nghiệm.

Virus tiêu diệt tế bào ung thư bằng cách nào?

Virus tiêu ung thư hoạt động bằng cách nhận diện những đặc điểm riêng trên bề mặt tế bào ung thư. Đây là những dấu hiệu mà tế bào lành không có hoặc có rất ít.

Sau khi xâm nhập vào tế bào ung thư, virus sử dụng chính bộ máy của tế bào này để nhân lên. Quá trình đó tiếp diễn cho đến khi tế bào ung thư bị phá vỡ và chết đi.

Trong nghiên cứu, nhóm tác giả đã so sánh adenovirus thông thường với phiên bản đã được biến đổi gen trên cả tế bào lành và tế bào ung thư. Kết quả cho thấy phiên bản biến đổi gen gần như không gây tổn thương tế bào khỏe mạnh, trong khi vẫn giữ được khả năng tiêu diệt tế bào ung thư.

Các thử nghiệm được thực hiện trên nguyên bào sợi, tế bào sừng của người và dòng tế bào ung thư biểu mô tuyến phổi. Đây là một trong những loại ung thư phổ biến và thường gặp nhiều thách thức trong điều trị.

Không chỉ phá hủy khối u mà còn kích hoạt miễn dịch

Một điểm đáng chú ý khác của nghiên cứu là loại virus này không chỉ tiêu diệt trực tiếp tế bào ung thư, mà còn giải phóng các kháng nguyên khối u khi tế bào ung thư bị phá hủy. Điều này có thể giúp hệ miễn dịch nhận diện và tiếp tục tấn công những tế bào ác tính còn sót lại.

Theo nhóm nghiên cứu, virus còn thúc đẩy sản sinh các phân tử kích hoạt miễn dịch như cytokine, từ đó tạo ra phản ứng miễn dịch mạnh hơn. Về lý thuyết, cơ chế này không chỉ tác động lên khối u ban đầu mà còn có thể ảnh hưởng đến các ổ di căn ở vị trí khác trong cơ thể.

Đây được xem là hướng tiếp cận tiềm năng, đặc biệt trong bối cảnh nhiều trường hợp ung thư đã di căn vẫn là thách thức lớn đối với y học hiện nay.

Vẫn cần thêm nhiều bước kiểm chứng kết quả của nghiên cứu

Dù kết quả ban đầu được đánh giá tích cực, nghiên cứu hiện mới dừng lại ở mức in vitro, tức là thử nghiệm trên tế bào trong phòng thí nghiệm. Loại virus này chưa được thử nghiệm trên động vật hay con người, vì vậy chưa thể khẳng định hiệu quả và độ an toàn trong điều trị thực tế.

Trong bước tiếp theo, nhóm nghiên cứu dự kiến kết hợp virus tiêu ung thư với hóa trị để đánh giá khả năng phối hợp giữa hai phương pháp.

Giới khoa học nhận định liệu pháp virus tiêu diệt ung thư có thể mở ra cơ hội giảm tác dụng phụ so với hóa trị truyền thống, nhờ khả năng nhắm chọn lọc vào tế bào ung thư. Tuy nhiên, để trở thành phương pháp điều trị phổ biến, công nghệ này vẫn cần thêm nhiều năm nghiên cứu, thử nghiệm và kiểm chứng lâm sàng.

Kỳ vọng mới trong điều trị ung thư

Ung thư hiện vẫn là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Bệnh hình thành khi các tế bào trong cơ thể phát triển mất kiểm soát, không tuân theo cơ chế tự chết tự nhiên, từ đó tạo thành khối u và có thể lan sang các cơ quan khác.

Các phương pháp điều trị hiện nay như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị và liệu pháp miễn dịch đã giúp kéo dài sự sống cho nhiều bệnh nhân. Tuy nhiên, mỗi phương pháp vẫn có những giới hạn nhất định, đặc biệt là tác dụng phụ ảnh hưởng đến chất lượng sống.

Trong bối cảnh đó, những nghiên cứu về virus tiêu ung thư đang mở thêm một hướng đi mới. Dù còn ở giai đoạn rất sớm, phát hiện này cho thấy tiềm năng của các liệu pháp điều trị nhắm trúng đích hơn, ít gây tổn thương tế bào lành hơn và có thể hỗ trợ hệ miễn dịch tham gia vào quá trình chống lại ung thư.

Thanh Trang