5 bước xử trí khi dẫm phải kim tiêm ở nơi công cộng

Trong lúc thời tiết nắng nóng kéo dài, nhiều người lựa chọn đi biển để tận hưởng không khí mát mẻ và thư giãn.

Tuy vậy, vẫn tồn tại một số nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn, trong đó có tình huống dẫm phải kim tiêm khiến không ít người lo lắng về khả năng phơi nhiễm HIV.

Dẫm phải kim tiêm có đồng nghĩa với nhiễm HIV không?

Dẫm phải kim tiêm ở nơi công cộng là tình huống dễ khiến nhiều người hoang mang. Tuy nhiên, mức độ rủi ro trong trường hợp này được đánh giá thấp hơn so với tai nạn kim tiêm xảy ra trong cơ sở y tế.

Bởi vì khi virus HIV khi ra khỏi cơ thể sẽ nhanh chóng suy giảm khả năng lây nhiễm và không tồn tại lâu trong điều kiện môi trường thông thường.

Theo CDC, virus HIV không thể nhân lên bên ngoài cơ thể người và sẽ mất dần khả năng lây nhiễm khi tiếp xúc với không khí. Vì vậy, những kim tiêm đã bị bỏ ngoài môi trường trong một khoảng thời gian thường có nguy cơ thấp hơn so với kim tiêm vừa được sử dụng.

Tuy vậy, nguy cơ này vẫn tồn tại ở một mức nhất định và cần được đánh giá dựa trên từng tình huống cụ thể bởi nhân viên y tế.

5 bước xử lý khi dẫm phải kim tiêm

Khi không may dẫm phải kim tiêm, việc xử trí đúng cách ngay từ những phút đầu có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ nhiễm trùng và các bệnh lây qua đường máu.

Bước 1: Rửa vết thương ngay dưới vòi nước sạch

Ngay khi xảy ra sự cố, cần nhanh chóng đưa vùng da bị đâm đến vòi nước sạch và rửa liên tục trong vài phút. Việc để máu chảy tự nhiên trong quá trình rửa có thể giúp loại bỏ phần nào tác nhân xâm nhập. Tránh bóp nặn vết thương vì có thể làm tổn thương sâu hơn.

Mức độ tổn thương của vết đâm cũng ảnh hưởng đến nguy cơ phơi nhiễm. Những vết thương sâu hoặc có chảy máu nhiều có thể tạo điều kiện để tác nhân gây bệnh xâm nhập vào cơ thể, trong khi các vết trầy xước nông thường có mức độ nguy cơ thấp hơn.

Bước 2: Sát khuẩn vết thương

Sau khi làm sạch, vết thương cần được sát khuẩn bằng dung dịch phù hợp như povidone-iodine hoặc cồn y tế. Thực hiện nhẹ nhàng để hạn chế kích ứng và tổn thương thêm vùng da.

Bước 3: Lau khô và băng lại

Dùng gạc sạch để lau khô, sau đó băng lại vết thương. Việc che phủ giúp giảm nguy cơ tiếp xúc với vi khuẩn từ môi trường bên ngoài.

Bước 4: Đến cơ sở y tế để được tư vấn và xử trí

Sau khi sơ cứu ban đầu, cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được bác sĩ đánh giá và xử trí. Tại đây, bác sĩ có thể chỉ định tiêm phòng uốn ván nếu cần và tư vấn sử dụng thuốc dự phòng sau phơi nhiễm HIV (PEP).

Khi thăm khám, bạn nên cung cấp đầy đủ thông tin về tình huống xảy ra, tình trạng của vật gây tổn thương như kim tiêm cũ hay mới, có dính máu hay không, cũng như các bước sơ cứu đã thực hiện. Những yếu tố này giúp bác sĩ đánh giá chính xác mức độ nguy cơ. Trong trường hợp kim tiêm còn dính máu tươi, nguy cơ phơi nhiễm có thể cao hơn nếu nguồn máu có chứa virus.

Người bị phơi nhiễm không nên tự ý mua thuốc để sử dụng. Việc điều trị dự phòng sau phơi nhiễm cần được chỉ định bởi bác sĩ và đạt hiệu quả cao nhất khi được bắt đầu trong vòng 72 giờ kể từ thời điểm xảy ra sự cố.

Bước 5: Theo dõi và xét nghiệm theo hướng dẫn

Sau khi được xử trí, người bị phơi nhiễm cần thực hiện xét nghiệm theo chỉ định của nhân viên y tế.

Xét nghiệm HIV cần được thực hiện theo các mốc thời gian cụ thể để theo dõi. Xét nghiệm ban đầu giúp làm mốc, sau đó có thể được lặp lại sau 4 - 6 tuần, 3 tháng và 6 tháng, tùy theo hướng dẫn của bác sĩ.

Trong đó, xét nghiệm HIV Combi PT (phương pháp tầm soát HIV thế hệ thứ 4) có thể được sử dụng để phát hiện sớm, với mốc khoảng 45 ngày giúp đánh giá kết quả với độ tin cậy cao hơn.

Song song đó, bác sĩ có thể chỉ định kiểm tra thêm viêm gan B và viêm gan C nhằm đánh giá toàn diện nguy cơ lây nhiễm qua đường máu.

Thanh Trang