Limerence: Khi nỗi nhớ da diết một người trở thành lồng giam của bạn
Anh Thư•31/03/2026 16:41
Có bao giờ bạn vẫn thỉnh thoảng nhớ về người mà bạn từng hẹn hò, dù mối quan hệ đó đã kết thúc từ lâu? Trạng thái này có thể được giải thích bởi khái niệm "limerence".
(Ảnh: Pinterest)
Bạn tự hỏi liệu mọi thứ có thể khác đi nếu ngày đó mình không cư xử như vậy, không đẩy họ ra xa, không làm mọi thứ trở nên phức tạp.
Không chỉ trong tình yêu, đôi khi bạn cũng từng tin rằng mình đã gặp một người bạn rất hợp, một kết nối đặc biệt đến mức nghĩ rằng hai người sinh ra là để hiểu nhau. Nhưng rồi theo thời gian, bạn nhận ra mình là người duy nhất cố gắng giữ liên lạc, còn đối phương thì dần biến mất khỏi cuộc sống.
Điều khiến bạn bối rối không phải là việc mối quan hệ kết thúc, mà là vì bạn mất rất lâu để quên đi những kí ức, những cảm giác ấy để bước tiếp. Trong khi người khác dường như đã ổn từ lâu, bạn vẫn thỉnh thoảng nghĩ về họ, tưởng tượng những cuộc gặp lại, hoặc tự hỏi họ đang sống thế nào.
Limerence là gì?
Limerence được dùng để mô tả trạng thái say mê mãnh liệt, thậm chí mang tính ám ảnh, đối với một người khác.
(Ảnh: Pinterest)
Người trải qua limerence thường xuyên mơ mộng về đối tượng của mình, lý tưởng hóa họ và khao khát được họ chú ý, dù điều đó xảy ra ngoài đời thật hay chỉ trong tưởng tượng.
Không chỉ tồn tại trong tình yêu, limerence còn có thể xuất hiện trong tình bạn. "Platonic limerence" là sự say mê mạnh mẽ nhưng không mang tính lãng mạn, đi kèm với những suy nghĩ lặp lại và mong muốn được gần gũi.
Điểm chung của cả hai trạng thái này là xu hướng chỉ nhìn thấy những mặt tích cực của đối phương và trở nên cực kỳ nhạy cảm với sự hiện diện hay vắng mặt của họ.
Vì sao chúng ta dễ rơi vào trạng thái limerence?
Theo nhà trị liệu Christine McInnes (London), limerence thực chất là một cơ chế tự xoa dịu được hình thành từ thời thơ ấu, khi một đứa trẻ học cách dùng trí tưởng tượng để đối phó với cảm xúc cô đơn hoặc thiếu kết nối.
Một đứa trẻ có thể tưởng tượng rằng mình đang ở bên một người yêu thương khi cảm thấy bị bỏ rơi. Theo thời gian, cơ chế này có thể được lãng mạn hóa và chuyển thành những hình thức gắn bó cảm xúc mãnh liệt khi trưởng thành.
Với những người từng thiếu sự công nhận, an ủi hoặc kết nối cảm xúc từ gia đình, nhu cầu được "attune" (được thấu hiểu và đồng điệu) trong các mối quan hệ sau này có thể trở nên rất mạnh. Đây cũng là lý do họ dễ rơi vào trạng thái limerence.
Khi sự đồng điệu của bạn với người kia chỉ là những tưởng tượng
Có một khái niệm liên quan là "twinning in limerence" - khi một người vô thức điều chỉnh bản thân để trở thành phiên bản mà họ nghĩ đối phương mong muốn. Sự đồng điệu này không đến từ bản chất thật, mà từ một cơ chế thích nghi dựa trên tổn thương.
Điều này có thể khiến bạn tin rằng mình vừa gặp tri kỷ, một nửa hoàn hoản hay một mối liên kết định mệnh. Nhưng thực tế, đó có thể chỉ là sự phản chiếu nhu cầu được kết nối sâu sắc mà bạn chưa từng có.
(Ảnh:Pinterest)
Khi limerence trở thành một dạng nghiện cảm xúc
Một số chuyên gia thậm chí xem limerence như một dạng nghiện. Các tổ chức như Love Addicts Anonymous hay Sex and Love Addicts Anonymous áp dụng mô hình 12 bước, tương tự điều trị nghiện rượu hoặc chất kích thích, để hỗ trợ những người bị mắc kẹt trong các mối quan hệ ám ảnh này.
Limerence không chỉ là cảm xúc. Nó còn đi kèm các phản ứng sinh lý như tim đập nhanh, “bướm trong bụng”, hay cảm giác hưng phấn do adrenaline - những gì bạn có thể trải qua ngay cả khi chỉ tưởng tượng về việc gặp lại người cũ.
Bạn đang nhớ một người, hay chỉ nhớ cảm giác được chọn?
Có bao giờ bạn từng nghĩ rằng việc tưởng tượng gặp lại người cũ là điều hoàn toàn bình thường?
Bạn có thể dành hàng giờ để hình dung nếu vô tình chạm mặt họ ở một quán bar hay trên chuyến tàu quen thuộc, mình sẽ phản ứng ra sao, sẽ tỏ ra bình thản hay giả vờ như chưa từng quen biết.
Nhưng rồi, bạn dần nhận ra chính những dòng suy nghĩ lặp đi lặp lại ấy lại đang giữ mình ở lại quá khứ.
Việc hiểu về limerence không khiến bạn ngừng hẳn những tưởng tượng đó. Nhưng nó giúp bạn thôi không còn kiểm tra mạng xã hội của họ mỗi tuần, không còn so sánh cuộc sống của mình với họ, và không để bản thân bị cuốn vào vòng xoáy cảm xúc quen thuộc.
